QĐND - Ngày 30-11, Hội nghị lần thứ 21 Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP-21) đã bắt đầu khai mạc tại thủ đô Pa-ri của Pháp với sự tham gia của lãnh đạo các nước. Hội nghị COP-21 diễn ra trong thời điểm biến đổi khí hậu đang gây ra những hậu quả môi trường vô cùng nghiêm trọng. LHQ xác nhận năm 2015 là năm nóng nhất trong lịch sử.

Người dân Niu Y-oóc, Mỹ, tuần hành chống biến đổi khí hậu. Ảnh: AP

Sau hàng chục năm đàm phán, đánh dấu với thất bại tại Hội nghị Cô-pen-ha-ghen 6 năm về trước, hội nghị năm nay được đặt kỳ vọng là phải đạt được một thỏa thuận lịch sử, theo đó, tất cả các quốc gia đều nhất trí cùng gánh vác trách nhiệm trong cuộc chiến giảm khí thải, duy trì nhiệt độ trái đất tăng không quá 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp vào cuối thế kỷ này. Thể hiện quyết tâm đạt được thỏa thuận, các nhà đàm phán cấp cao, các chuyên gia của gần 200 nước đã bắt đầu họp từ 29-11, sớm hơn dự kiến 1 ngày, song phiên khai mạc chính thức với sự tham gia của các nguyên thủ quốc gia vẫn được tổ chức vào ngày 30-11 như dự kiến. 

Phát biểu khai mạc COP-21, Tổng thống Pháp Ph.Ô-lăng-đơ (Francois Hollande) bày tỏ hy vọng các nhà lãnh đạo thế giới sẽ có quyết tâm cao để cùng đạt được một thỏa thuận lịch sử nhằm chung tay đối phó với biến đổi khí hậu. Ông nhấn mạnh "hôm nay là một ngày lịch sử" khi nước Pháp đón 150 nguyên thủ, người đứng đầu chính phủ các quốc gia trên thế giới, theo đó cho rằng Pháp đang có được cơ hội lớn chưa từng có nhưng cũng đứng trước những thách thức không nhỏ khi tổ chức hội nghị. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun (Ban Ki-moon) cũng nhấn mạnh thông điệp "Thành công tại COP-21 Pa-ri phụ thuộc vào các nhà lãnh đạo của các quốc gia thế giới... Người dân trên thế giới và các thế hệ sau này trông chờ vào tầm nhìn và lòng dũng cảm của các nhà lãnh đạo trên thế giới trong việc nắm lấy thời cơ lịch sử này".

Các nhà lãnh đạo tham dự COP-21 tại Pa-ri chụp ảnh chung hôm 30-11. Ảnh: AP

Dự báo các cuộc đàm phán sẽ diễn ra vô cùng căng thẳng vì các nước đang phát triển và các nước phát triển vẫn tranh cãi dữ dội về chi phí của cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Trong 2 tuần đàm phán tại Pa-ri, các nhà lãnh đạo thế giới sẽ phải thương lượng để đưa kinh tế toàn cầu thoát khỏi tình trạng phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tín hiệu tích cực tại Hội nghị năm nay là gần như tất cả các nhà lãnh đạo đến dự hội nghị Pa-ri đều đã vạch ra kế hoạch quốc gia chống biến đổi khí hậu sau năm 2020. Cụ thể 183 trong số 195 nước đã trình kế hoạch dài hạn về giảm khí thải, nổi bật là những kế hoạch loại bỏ các nhà máy điện chạy bằng than, ngăn chặn phá rừng, xây dựng cơ chế đánh thuế các-bon.

Tuy mục tiêu cắt giảm khí thải mà nhiều nước đặt ra có thể chưa đủ song đó sẽ là cơ sở để soạn thảo Thỏa thuận Pa-ri, văn kiện mở ra bước ngoặt cho thế giới chuyển đổi từ việc phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm sang năng lượng sạch hơn như gió, mặt trời.  

Trước thềm Hội nghị COP-21, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) đã bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận toàn cầu về chống biến đổi khí hậu. Trong một tuyên bố đăng tải trên mạng xã hội Facebook, Tổng thống Ô-ba-ma cho biết, điều làm nên sự khác biệt của COP 21 là việc hơn 180 nước tham dự hội nghị đã đưa ra cam kết cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính gây nên tình trạng nóng lên của Trái Đất. Các nhà đàm phán tại Pa-ri sẽ nỗ lực đạt được một thỏa thuận mang tính dài hạn nhằm giảm thiểu hơn nữa lượng khí thải, trong đó đi kèm với các cam kết cụ thể của các nước.

Để thể hiện quyết tâm, Mỹ, Pháp, Ấn Độ và 17 nước khác cho biết, tại hội nghị này sẽ công bố tăng gấp đôi quỹ nghiên cứu công nghệ phát triển năng lượng sạch trong 5 năm tới lên 20 tỷ USD.  Tỷ phủ người Mỹ Bin Ghết (Bill Gates) - đồng sáng lập tập đoàn phần mềm khổng lồ Microsoft, và lãnh đạo của một số tập đoàn lớn trên thế giới cũng sẽ đưa ra những cam kết chi hàng chục tỷ USD đầu tư phát triển công nghệ năng lượng sạch tại Hội nghị COP-21 lần này.

Phần lớn các nhà đàm phán đánh giá tài chính là cản trở lớn nhất đối với một thỏa thuận biến đổi khí hậu quốc tế. Một trong những vấn đề gai góc nhất được bàn thảo là mức góp tài chính của các nước giàu dành cho Quỹ khí hậu Xanh để hỗ trợ các nước nghèo ứng phó với biến đổi khí hậu. Một nghiên cứu công bố ngày 30-11 cho thấy, 48 nước nghèo nhất sẽ cần khoảng 1.000 tỷ USD từ 2020 đến 2030 để thực hiện mục tiêu giảm khí thải và ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan. Hội nghị Pa-ri sẽ phải làm rõ trách nhiệm đóng góp của các nước giàu, với mục tiêu huy động ít nhất 100 tỷ USD mỗi năm từ nay đến năm 2020 cho Quỹ Khí hậu Xanh.

Chuyên gia M.Cai-xơ (Martin Kaiser), phụ trách các chính sách quốc tế về khí hậu của Tổ chức Hòa bình Xanh cho biết, nếu các chính phủ hành động quyết đoán thì cơ hội cứu Trái Đất vẫn còn. Và COP-21 được xem là “cơ hội cuối cùng” để cộng đồng quốc tế đạt một thỏa thuận toàn cầu nhằm chống lại tình trạng Trái Đất ấm dần lên.

Trước ngày khai mạc chính thức COP-21, trên toàn thế giới đã diễn ra nhiều cuộc tuần hành cổ động và yêu cầu lãnh đạo các nước phải đi đến một thỏa thuận chống biến đổi khí hậu. Ngay tại Pa-ri, một số nhóm chống tư bản chủ nghĩa đã đụng độ với cảnh sát, hơn 200 người bị bắt, trong đó 174 người bị tạm giam. Theo ước tính, 683.000 người đã tham gia 2.300 hoạt động tại 175 nước để kêu gọi hành động đối phó với biến đổi khí hậu. Những người biểu tình trên khắp thế giới tuyên bố không còn có "Kế hoạch B" ngoài việc các lãnh đạo thế giới phải ký kết một thỏa thuận chống biến đổi khí hậu tại COP-21.

NGỌC HÀ