Cuối tuần qua, một sự kiện không lớn nhưng lại được dư luận rất quan tâm, lần đầu tiên tại Việt Nam, Tập đoàn kiểm toán quốc tế PKF phối hợp với Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) và Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông (PCA) tổ chức Hội nghị giám đốc các công ty kiểm toán độc lập và Hội thảo về công tác kiểm toán độc lập tại Việt Nam.

Theo bà Mai Lan Phương, Giám đốc Công ty PCA, ngành Kiểm toán Việt Nam còn rất non trẻ so với thế giới và khu vực. Hoạt động kiểm toán độc lập ở Việt Nam mới có từ năm 1991. Đến nay, sau 18 năm hoạt động kiểm toán, cả nước có 156 công ty kiểm toán độc lập với hơn 7.000 người làm việc, trong đó chỉ có khoảng 300 người đạt trình độ kiểm toán viên quốc tế. Theo Luật Chứng khoán của Việt Nam và các văn bản hướng dẫn thi hành, các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán phải được kiểm toán bởi công ty kiểm toán được Ủy ban chứng khoán Nhà nước chấp nhận theo quy định của Bộ Tài chính. Hiện tại cả nước mới chỉ có 38 công ty kiểm toán (trong đó có PCA) được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp nhận kiểm toán các doanh nghiệp niêm yết. Sự vững mạnh của các công ty kiểm toán độc lập là một trong những điều kiện để thị trường chứng khoán phát triển lành mạnh. Để cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, cũng nhất thiết phải có kiểm toán. Liều thuốc minh bạch từ kiểm toán đã giúp cho các doanh nghiệp khẳng định đúng vị trí của mình để tạo cơ hội phát triển bền vững. Nhưng số lượng công ty kiểm toán độc lập và số kiểm toán viên của Việt Nam còn quá ít. Đặc biệt, cho đến thời điểm này, mới chỉ có 4 công ty có 100% vốn nước ngoài, khoảng 20 công ty của các hãng kiểm toán quốc tế. PKF cũng chỉ mới chấp nhận PCA là thành viên đầu tiên của tập đoàn này tại Việt Nam. Chính vì các lý do đó mà bà Mai Phương đề nghị Kiểm toán Việt Nam phải hội nhập thế giới.

Tuy nhiên, cũng đã có ý kiến cho rằng, không nên đặt vấn đề hội nhập trong lĩnh vực kiểm toán, bởi lẽ kiểm toán là lĩnh vực nhạy cảm. Thế nhưng thực tiễn đã khẳng định sự minh bạch, công khai tài chính là liều thuốc quan trọng để giúp cho doanh nghiệp phát triển. Mặt khác, tại Việt Nam hiện nay, không chỉ có các doanh nghiệp trong nước mà còn rất nhiều doanh nghiệp có vốn nước ngoài. Pháp luật của Việt Nam cho phép kiểm toán các doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn của nước ngoài. Vì vậy việc kiểm toán Việt Nam hội nhập là cần thiết. Theo ông Bùi Văn Mai, Phó chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam thì “Việt Nam rất khuyến khích các hãng kiểm toán nước ngoài đầu tư vào Việt Nam thông qua các hãng thành viên của mình”.

PHÚ QUÝ