Xây dựng Đảng bộ Viện Tên lửa vững mạnh, tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Đưa khoa học, công nghệ vào trung tâm của phương thức lãnh đạo

Viện Tên lửa là đơn vị nghiên cứu chuyên ngành tên lửa, thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm, sửa chữa, cải tiến và tăng hạn các tổ hợp tên lửa và vũ khí có ứng dụng kỹ thuật tên lửa. Đặc thù ấy đặt ra yêu cầu rất cao về bản lĩnh chính trị, trình độ khoa học, tính chính xác, kỷ luật, an toàn và bảo mật. Vì vậy, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh phải gắn trực tiếp với nâng cao năng lực lãnh đạo nhiệm vụ khoa học và công nghệ; chất lượng nghị quyết phải được kiểm chứng bằng tiến độ, chất lượng, mức độ làm chủ công nghệ và giá trị thực tiễn của sản phẩm.

Đại tá Phạm Quang Minh, Phó viện trưởng Viện Tên lửa kiểm tra công tác sửa chữa tên lửa của Viện Tên lửa tại Vùng 4, Quân chủng Hải quân.

Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết số 57-NQ/TW là chuyển mạnh từ nhận thức khoa học, công nghệ như một lĩnh vực hỗ trợ sang coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu của phát triển. Đối với Quân đội, Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW đặt yêu cầu tạo đột phá để làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nền, công nghệ chiến lược, phục vụ hiện đại hóa Quân đội. Từ đó, Đảng ủy Viện xác định một chuyển biến quan trọng trong tư duy lãnh đạo: Từ chú trọng quản lý quá trình thực hiện đề tài sang quản trị công nghệ và sản phẩm; từ hỏi “đã làm đúng quy trình chưa?” sang đồng thời trả lời “đã giải quyết được bài toán công nghệ nào, làm chủ đến đâu và sản phẩm tạo ra giá trị gì?”.

Theo hướng đó, những nhiệm vụ lớn, khâu yếu, điểm nghẽn công nghệ và nội dung có nguy cơ chậm tiến độ phải được đưa vào nghị quyết lãnh đạo với mục tiêu, mốc tiến độ và trách nhiệm cụ thể. Cấp ủy không làm thay nhà khoa học, nhưng phải tạo được cơ chế để người chủ trì có đủ thẩm quyền chuyên môn, nguồn lực và trách nhiệm đến cùng; đồng thời tổ chức kiểm tra theo kết quả đầu ra thay vì sa vào kiểm tra thủ tục. Mỗi nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ khoa học cần từng bước được “lượng hóa”: Công nghệ nào phải làm chủ, sản phẩm nào phải hình thành, chỉ tiêu kỹ thuật nào phải đạt, năng lực nào của đơn vị phải được nâng lên sau khi nhiệm vụ kết thúc. Đây cũng là cơ sở để khắc phục tình trạng thành công của nhiệm vụ khoa học chỉ được nhìn qua việc nghiệm thu đề tài.

Đảng ủy Viện xác định từng bước xây dựng môi trường nghiên cứu số, trong đó dữ liệu về nhiệm vụ khoa học, mô hình tính toán, kết quả mô phỏng, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm, đánh giá và các bài học kỹ thuật được quản lý theo vòng đời, phân quyền chặt chẽ và có khả năng khai thác lại. Cùng với đó là yêu cầu liên thông hợp lý giữa các khâu thiết kế - mô phỏng - chế tạo - thử nghiệm - đánh giá, tăng sử dụng công cụ số để rút ngắn vòng lặp nghiên cứu, phát hiện sớm sai lệch và hỗ trợ ra quyết định.

Đổi mới sáng tạo phải đo bằng năng lực làm chủ và giá trị sản phẩm

Nghiên cứu công nghệ cao luôn có yếu tố chưa biết và rủi ro khoa học. Nếu mọi thất bại trong thử nghiệm đều bị nhìn nhận như khuyết điểm thì rất khó hình thành môi trường đổi mới sáng tạo. Ngược lại, chấp nhận rủi ro không có nghĩa là hạ thấp kỷ luật. Điều cần thiết là phân biệt rõ rủi ro khách quan của quá trình tìm kiếm giải pháp mới với sai phạm do chủ quan, thiếu trách nhiệm hoặc không tuân thủ quy trình.

Đảng ủy, chỉ huy Viện chú trọng xây dựng môi trường nghiên cứu dân chủ nhưng kỷ luật, khuyến khích tranh luận khoa học, đề xuất phương án mới và giao việc khó cho cán bộ có năng lực; đồng thời kiểm soát nghiêm an toàn, bảo mật, chất lượng và trách nhiệm cá nhân. Một thử nghiệm chưa đạt yêu cầu vẫn phải tạo ra giá trị nếu nguyên nhân được phân tích đến cùng, dữ liệu được lưu giữ và bài học được chuyển thành tri thức để vòng nghiên cứu sau tốt hơn.

Đại tá Phạm Quang Minh chủ trì thử nghiệm mặt đất bom hàng không BT-100-120N dùng cho huấn luyện.

Đổi mới sáng tạo cũng đòi hỏi tổ chức lực lượng theo bài toán thay vì chỉ theo ranh giới chuyên ngành. Những nhiệm vụ phức tạp cần nhóm nghiên cứu liên ngành, có người chủ trì đủ năng lực hệ thống, chuyên gia đầu ngành làm hạt nhân và cán bộ trẻ tham gia từ sớm. Mỗi đề tài phải đồng thời là một “trường học thực tiễn”: Tạo sản phẩm nhưng cũng tạo chuyên gia, hình thành phương pháp và xây dựng năng lực mới cho đơn vị.

Xây dựng con người và tổ chức học tập những bài toán chưa có tiền lệ

Công nghệ tên lửa có tính tích hợp cao, tốc độ thay đổi nhanh, vì vậy lợi thế bền vững nhất của một viện nghiên cứu không nằm riêng ở trang thiết bị mà ở năng lực học nhanh hơn, tích lũy tri thức tốt hơn và tổ chức được những con người giỏi cùng giải quyết một bài toán. Đảng ủy Viện tiếp tục coi xây dựng đội ngũ cán bộ là khâu then chốt; kết hợp kinh nghiệm của thế hệ đi trước với tư duy mới, năng lực số và khát vọng sáng tạo của cán bộ trẻ.

Năm 2025, Viện tổ chức bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cho 4 nghiên cứu sinh, tiếp nhận 4 nghiên cứu sinh mới và công bố 64 bài báo khoa học trong nước, quốc tế. Những con số đó có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng lực giải quyết nhiệm vụ. Do vậy, đào tạo sau đại học, xây dựng chuyên gia đầu ngành và cán bộ khoa học trình độ cao cần gắn chặt với các hướng công nghệ chiến lược; cán bộ trẻ phải được đưa vào nhiệm vụ thực tế, làm việc cùng chuyên gia và trưởng thành qua sản phẩm.

Đồng thời, cần chủ động chống “đứt gãy thế hệ” bằng cơ chế truyền thụ tri thức trong chính quá trình thực hiện nhiệm vụ. Chuyên gia không chỉ hoàn thành phần việc của mình mà còn có trách nhiệm xây dựng lực lượng kế cận; tri thức phải được lưu giữ trong dữ liệu, quy trình, mô hình, báo cáo và bài học thử nghiệm. Đây vừa là yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, vừa là một nội dung cốt lõi của chuyển đổi số trong tổ chức nghiên cứu.

Những năm qua, nền tảng chính trị, kỷ luật và đoàn kết của Viện tiếp tục được củng cố; hằng năm, 100% tổ chức đảng hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ, hơn 98% đảng viên hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ. Các năm 2021, 2022, 2024 và 2025, Đảng bộ Viện đạt trong sạch, vững mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đây là nền tảng quan trọng để Đảng bộ bước sang yêu cầu cao hơn: Không chỉ lãnh đạo đơn vị ổn định, an toàn, hoàn thành nhiệm vụ, mà phải lãnh đạo tạo ra những năng lực khoa học - công nghệ mới.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW, Đảng ủy Viện Tên lửa xác định thước đo cuối cùng của đổi mới phương thức lãnh đạo là kết quả thực chất: Công nghệ được làm chủ, dữ liệu và tri thức được tích lũy, chu trình nghiên cứu được rút ngắn, đội ngũ chuyên gia trưởng thành và sản phẩm tạo ra giá trị cho nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.