Trên bản đồ đất nước, địa bàn Quân khu 3 có vị trí chiến lược trọng yếu, gắn kết đồng bằng với miền núi, nội địa với biển, đảo; có nhiều trung tâm kinh tế, công nghiệp, hệ thống cảng biển và những tuyến giao thông huyết mạch. Đây là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, nơi sức dân, thế đất và ý chí quật cường đã hội tụ, làm nên nhiều chiến công trong lịch sử dựng nước và giữ nước. Mỗi bước phát triển của vùng đất này đều gắn với yêu cầu củng cố quốc phòng, an ninh (QPAN); mỗi kết quả xây dựng thế trận phòng thủ vững chắc góp phần bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.
 |
Thủ trưởng Bộ tư lệnh Quân khu 3 động viên cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 8, Sư đoàn 395, Quân khu 3. Ảnh: VĂN THIỆN
|
Ngày 31-10-1945, các chiến khu trên địa bàn Đồng bằng Bắc Bộ và phụ cận được thành lập theo quyết định của Chính phủ, đặt cơ sở cho quá trình xây dựng, phát triển LLVT Quân khu 3. Qua nhiều lần điều chỉnh tổ chức, tên gọi và địa giới quân sự, quân và dân Quân khu 3 luôn kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng, đoàn kết một lòng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Từ những đội tự vệ, du kích trong phong trào đấu tranh giành chính quyền đến các đơn vị chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ trưởng thành trong chiến tranh cách mạng, sức mạnh ấy được nuôi dưỡng trong lòng dân, được tôi luyện qua thực tiễn chiến đấu và phục vụ chiến đấu.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Đồng bằng Bắc Bộ là chiến trường tranh chấp quyết liệt giữa ta và địch. Giữa hệ thống đồn bốt và những cuộc càn quét khốc liệt, quân và dân Quân khu 3 đã kiên trì bám đất, bám dân, xây dựng cơ sở, phát triển chiến tranh du kích. Những làng, xã chiến đấu, khu du kích, căn cứ du kích trở thành các “pháo đài đồng bằng”, tạo thế trận tiến công địch ngay trong vùng chúng kiểm soát. Trận tập kích sân bay Cát Bi tháng 3-1954, phá hủy 59 máy bay địch là một chiến công tiêu biểu của LLVT Quân khu 3 thể hiện tinh thần quả cảm, cách đánh táo bạo, sáng tạo, góp phần hạn chế khả năng tiếp viện đường không của quân Pháp, phối hợp với chiến trường Điện Biên Phủ.
Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, quân và dân Quân khu 3 vừa xây dựng, bảo vệ hậu phương, vừa dốc sức chi viện tiền tuyến. Trên đồng ruộng, trong nhà máy, bên những bến cảng và các trận địa phòng không, tinh thần tất cả vì miền Nam ruột thịt trở thành hành động tự giác của hàng triệu người. LLVT Quân khu 3 phối hợp với các lực lượng chiến đấu chống chiến tranh phá hoại, phong tỏa của địch, bảo vệ giao thông, giữ vững mạch máu vận chuyển, góp phần vào Chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không” và Đại thắng mùa xuân 1975. Trong chiến công chung của dân tộc có sự cống hiến, hy sinh to lớn của biết bao người con vùng đồng bằng, duyên hải Bắc Bộ.
Đất nước thống nhất, LLVT Quân khu 3 tiếp tục tham gia và làm tròn nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, thực hiện nghĩa vụ quốc tế; tích cực lao động sản xuất, tham gia khôi phục và phát triển kinh tế. Bước vào thời kỳ đổi mới, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ luôn có mặt ở những nơi khó khăn, gian khổ, cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân xây dựng cơ sở chính trị, củng cố QPAN, phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn. Phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ được tiếp nối bằng những việc làm cụ thể, bằng tinh thần sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ khi Tổ quốc và nhân dân cần.
Nhìn lại chặng đường 81 năm, có thể khẳng định: Sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của LLVT Quân khu 3; nhân dân là cội nguồn sức mạnh; đoàn kết, chủ động, sáng tạo là điều kiện để vượt qua thử thách và hoàn thành nhiệm vụ. Những bài học ấy phải được vận dụng trong từng quyết sách lãnh đạo, từng phương án tổ chức lực lượng, từng hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ) và công tác dân vận hiện nay.
Quán triệt sâu sắc yêu cầu đó, những năm qua, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 3 luôn coi trọng gắn xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu với xây dựng LLVT Quân khu vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị làm thước đo năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng. Các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng được cụ thể hóa thành chủ trương, biện pháp phù hợp với đặc điểm địa bàn, chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược được chú trọng, góp phần chủ động xử trí các tình huống, giữ vững ổn định địa bàn.
Một nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng là lãnh đạo điều chỉnh tổ chức, biên chế theo hướng tinh, gọn, mạnh, gắn với sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu tập trung kiện toàn cấp ủy, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ; rà soát, bổ sung quy chế, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác. Cùng với sắp xếp tổ chức là làm tốt công tác tư tưởng, chính sách, giữ vững đoàn kết, thống nhất, bảo đảm các cơ quan, đơn vị thực hiện liên tục, thông suốt nhiệm vụ được giao.
Chất lượng huấn luyện, diễn tập tiếp tục được quan tâm nâng cao. Năm 2026, Quân khu chỉ đạo tổ chức diễn tập chỉ huy-cơ quan tại TP Hải Phòng; chỉ đạo diễn tập khu vực phòng thủ tại TP Quảng Ninh với những nội dung mới, trong đó có thực binh tác chiến “vòm phòng không bền vững” gắn với tự động hóa chỉ huy. Việc đưa các tình huống mới vào diễn tập thể hiện yêu cầu chủ động nghiên cứu sự phát triển của hình thái chiến tranh, phương thức tác chiến, nâng cao năng lực chỉ huy, tham mưu và hiệp đồng giữa các lực lượng. Đồng thời, Quân khu triển khai thành lập Phân hiệu 2, Trường Thiếu sinh quân miền Bắc, góp phần thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, tạo nguồn nhân lực cho xây dựng Quân đội và đất nước.
 |
| Ban giám khảo chấm thi Hệ thống sổ sách công tác Đảng, công tác chính trị tại Hội thi sổ sách công tác quân sự, chính trị, hậu cần - kỹ thuật năm 2026 do Quân khu 3 tổ chức. Ảnh: VĂN THIỆN |
Trong xây dựng Đảng, các cấp ủy coi trọng thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; đổi mới sinh hoạt cấp ủy, chi bộ; gắn xây dựng “chi bộ 4 tốt” với giáo dục, quản lý, rèn luyện đảng viên. Công tác kiểm tra, giám sát, bảo vệ chính trị nội bộ được tiến hành thường xuyên; trách nhiệm nêu gương của cán bộ chủ trì được đề cao. Hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch gắn với nắm, định hướng và giải quyết tư tưởng bộ đội. Công tác dân vận, chính sách, chăm lo người có công, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tiếp tục góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, tăng cường đoàn kết quân-dân.
Những kết quả đó khẳng định sự nỗ lực của Đảng bộ, toàn thể cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu; đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn. Trước sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ và những thay đổi về tổ chức, địa bàn, nhiệm vụ, năng lực lãnh đạo, chỉ huy phải theo kịp yêu cầu thực tiễn. Kinh nghiệm đã có cần được bổ sung bằng tri thức mới; tinh thần trách nhiệm phải được thể hiện bằng khả năng giải quyết công việc và kết quả hoàn thành nhiệm vụ.
Thời gian tới, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó dự báo; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen. Địa bàn Quân khu đang phát triển nhanh, không gian kinh tế, đô thị, công nghiệp, dịch vụ và giao thông có nhiều thay đổi, đặt ra yêu cầu mới đối với xây dựng tiềm lực, lực lượng và thế trận quốc phòng. Quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết của Quân ủy Trung ương và nhiệm vụ Bộ Quốc phòng giao, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 3 tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt những nội dung trọng tâm sau:
Trước hết, xây dựng Đảng bộ Quân khu vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, bảo đảm sự lãnh đạo vững chắc, thông suốt trong mọi tình huống. Mỗi cấp ủy phải nắm chắc nhiệm vụ, đánh giá đúng tình hình, lựa chọn trúng những vấn đề cần tập trung lãnh đạo; nghị quyết phải rõ mục tiêu, biện pháp, phân công trách nhiệm và có kiểm tra kết quả thực hiện. Chú trọng khắc phục biểu hiện hành chính hóa sinh hoạt đảng, nghị quyết dàn trải, thiếu trọng tâm; coi trọng tổng kết thực tiễn, phát hiện, giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh ngay từ cơ sở.
Tiếp tục thực hiện nghiêm các chủ trương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; đưa việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị vào công việc hằng ngày. Trong LLVT Quân khu, học tập, thực hành theo Bác phải thể hiện ở lòng trung thành, ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong sâu sát cơ sở, tinh thần tận tụy với nhiệm vụ và trách nhiệm với nhân dân. Cán bộ chủ trì phải nêu gương bằng hành động, chủ động nhận việc khó, chịu trách nhiệm về lĩnh vực, đơn vị mình phụ trách; lời nói đi đôi với việc làm, nói đến đâu thực hiện đến đó.
Hai là, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu tổ chức và nhiệm vụ mới. Chú trọng bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, tư duy quân sự, năng lực tham mưu, tổ chức thực tiễn và khả năng làm chủ khoa học, công nghệ. Đánh giá cán bộ phải khách quan, toàn diện, lấy phẩm chất, năng lực và sản phẩm công tác làm căn cứ; quan tâm phát hiện cán bộ qua nhiệm vụ khó, địa bàn phức tạp, qua huấn luyện, diễn tập và công tác ở cơ sở. Gắn xây dựng cấp ủy với xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì; kết hợp chặt chẽ quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng với bố trí, sử dụng và thực hiện chính sách cán bộ.
Phát huy dân chủ phải đi liền với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương; khuyến khích tinh thần đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung phải gắn với kiểm soát quyền lực, giữ vững nguyên tắc. Tăng cường kiểm tra, giám sát những lĩnh vực dễ phát sinh vi phạm; chủ động phòng ngừa, phát hiện, xử lý từ sớm những biểu hiện suy thoái, tiêu cực. Giữ gìn đoàn kết, thống nhất trên cơ sở đường lối của Đảng, nguyên tắc tổ chức và tình đồng chí; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, nể nang trong tự phê bình và phê bình.
Ba là, nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của LLVT Quân khu, lấy xây dựng vững mạnh về chính trị làm cơ sở. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, định hướng tư tưởng, xây dựng ý chí quyết tâm, tinh thần sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ. Công tác Đảng, công tác chính trị phải bám sát hoạt động của bộ đội, nhất là trong điều chỉnh tổ chức, thực hiện nhiệm vụ đột xuất, khó khăn, nguy hiểm; chủ động giải quyết những vấn đề tác động đến tâm tư, tình cảm và đời sống của cán bộ, chiến sĩ.
Tiếp tục đổi mới huấn luyện theo hướng sát nhiệm vụ, đối tượng, địa bàn và điều kiện tác chiến; nâng cao năng lực khai thác, sử dụng vũ khí, trang bị hiện có, tiếp nhận, làm chủ trang bị mới. Coi trọng huấn luyện, diễn tập hiệp đồng, khả năng cơ động, xử trí tình huống và bảo đảm hậu cần, kỹ thuật. Kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện với xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật và bảo đảm an toàn. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ bí mật quân sự, bí mật nhà nước.
Bốn là, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, gắn với thế trận an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc. Chủ động tham mưu gắn phát triển kinh tế-xã hội với củng cố QPAN ngay từ khâu quy hoạch, kế hoạch và quá trình tổ chức thực hiện. Tiếp tục rà soát, bổ sung phương án, kiện toàn cơ chế phối hợp phù hợp với tổ chức bộ máy và địa giới hành chính mới; nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan quân sự địa phương, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Đặc biệt, coi trọng xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Cấp ủy, chỉ huy các cấp phải thường xuyên phối hợp nắm tình hình cơ sở, lắng nghe ý kiến nhân dân, tham gia có trách nhiệm trong việc giải quyết những khó khăn của địa phương. Công tác dân vận phải gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, chăm lo gia đình chính sách, người có công. Chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện, phương án phòng thủ dân sự, phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn; khi xảy ra tình huống phải hành động kịp thời, hiệu quả, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân. Sự tin yêu của nhân dân được bồi đắp từ chính thái độ, trách nhiệm và việc làm hằng ngày của mỗi cán bộ, chiến sĩ.
Năm là, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong LLVT Quân khu, nâng cao sức đề kháng trước những tác động tiêu cực và thông tin xấu, độc. Kết hợp chặt chẽ giáo dục, thuyết phục với chủ động cung cấp thông tin chính thống; nâng cao chất lượng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nhất là trên không gian mạng. Phát huy vai trò của cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ các cấp và các lực lượng chuyên trách, đồng thời nâng cao trách nhiệm của từng cán bộ, đảng viên trong chấp hành kỷ luật phát ngôn, sử dụng mạng xã hội. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội, để mỗi cơ quan, đơn vị thực sự là nơi giáo dục, rèn luyện và gắn kết cán bộ, chiến sĩ.
Kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống là dịp để cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 3 tri ân các thế hệ đi trước, nhận thức sâu sắc hơn giá trị của hòa bình và trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc. Danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân được Đảng, Nhà nước phong tặng năm 2026 là niềm vinh dự lớn lao, đồng thời đòi hỏi toàn Đảng bộ, toàn thể cán bộ, chiến sĩ phải tiếp tục phấn đấu với quyết tâm cao hơn. Phát huy truyền thống “Đoàn kết, chủ động, sáng tạo, hy sinh, chiến thắng”, LLVT Quân khu 3 nguyện tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới.
|
Trải qua 81 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, LLVT Quân khu 3 vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 2 Huân chương Sao Vàng, 2 Huân chương Hồ Chí Minh và nhiều phần thưởng cao quý. Ngày 13-2-2026, Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho Quân khu 3, ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc trong huấn luyện, SSCĐ, xây dựng lực lượng, củng cố quốc phòng, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
|