Quân khu 3: Xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự cấp xã đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới

Quân khu 3 có vị trí chiến lược trọng yếu về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh (QPAN) của cả nước và miền Bắc; gồm 4 tỉnh, thành phố đều tiếp giáp biển: Quảng Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình; diện tích 15.860,1km², dân số hơn 14 triệu người; có gần 2.500 đảo, 118,825km biên giới trên bộ. Thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, địa bàn Quân khu có gần 60% số xã, phường, đặc khu là địa bàn trọng điểm về QPAN.

Sau khi được tổ chức lại, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của ban CHQS cấp xã có bước phát triển mới. Ban CHQS cấp xã là CQQS địa phương trực thuộc bộ CHQS cấp tỉnh, thành phố; có chức năng tham mưu với đảng ủy, chỉ huy cấp trên và cấp ủy, chính quyền địa phương về quân sự, quốc phòng; trực tiếp đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng trước đây do ban CHQS cấp huyện thực hiện, như: Huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ), xây dựng lực lượng, bồi dưỡng kiến thức QPAN, xây dựng khu vực phòng thủ, phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, phòng thủ dân sự... Trong khi đó, một số cán bộ, nhân viên mới được biên chế về ban CHQS cấp xã chưa nắm chắc nhiệm vụ, địa bàn; kiến thức, kinh nghiệm công tác quân sự địa phương có mặt còn hạn chế, phương pháp, tác phong công tác chưa khoa học. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải làm tốt công tác giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện, nâng cao trình độ, năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, nhân viên ban CHQS cấp xã.

Thủ trưởng Bộ tư lệnh Quân khu 3 trò chuyện, động viên cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 395 tại vị trí thực binh trong diễn tập. Ảnh: VĂN QUYẾT

Trước hết, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 3 lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan phối hợp với bộ CHQS 4 tỉnh, thành phố rà soát nguồn cán bộ hiện có, căn cứ nhu cầu biên chế, tiêu chuẩn chức danh để lựa chọn, bố trí về ban CHQS cấp xã; ưu tiên những đồng chí có phẩm chất chính trị tốt, năng lực chuyên môn phù hợp, kinh nghiệm công tác thực tiễn tại cơ sở. Cùng với đó, Quân khu chỉ đạo thực hiện quy trình xét duyệt, đề nghị gọi sĩ quan dự bị vào phục vụ tại ngũ; tuyển dụng, xếp lương, phong quân hàm quân nhân chuyên nghiệp đối với các đồng chí là công chức đủ tiêu chuẩn theo quy định. Đến tháng 10-2026, Quân khu đã điều động, bổ nhiệm cán bộ về CQQS cấp xã đạt 71,4% biên chế; trong đó, chỉ huy trưởng đạt 100%, chính trị viên đạt 93,8%, phó chỉ huy trưởng đạt 107%, chính trị viên phó đạt 36%, trợ lý đạt 57,8%. Hiện 100% cán bộ giữ chức vụ chỉ huy trưởng, chính trị viên ban CHQS cấp xã không phải là người địa phương. Quá trình rà soát, kiện toàn cán bộ được tiến hành chặt chẽ, dân chủ, khách quan, gắn yêu cầu trước mắt với xây dựng đội ngũ cán bộ lâu dài; bảo đảm việc lựa chọn, điều động, bố trí phù hợp với tiêu chuẩn chức danh, chuyên môn, năng lực và đặc điểm địa bàn.

Trước những thay đổi về chức năng, nhiệm vụ của ban CHQS cấp xã, trong khi cán bộ từ các cơ quan, đơn vị chủ lực về địa phương còn thiếu kiến thức, kinh nghiệm công tác quân sự địa phương, Quân khu 3 chỉ đạo bộ CHQS 4 tỉnh, thành phố tăng cường giáo dục, quán triệt để cán bộ, nhân viên nắm chắc chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn và các mối quan hệ công tác. Đặc biệt, Quân khu chỉ đạo tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ ngay sau khi đưa sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp về ban CHQS cấp xã; kết hợp tập huấn chung với tập huấn theo từng chuyên ngành, sát chức trách, nhiệm vụ. Nội dung tập trung vào những vấn đề mới, những mặt còn yếu, cần thống nhất, như: Xây dựng hệ thống văn kiện SSCĐ; kế hoạch chiến đấu bảo vệ cơ quan, phòng, chống cháy, nổ và kế hoạch chiến đấu vòm phòng không bền vững; phương pháp luyện tập chuyển trạng thái SSCĐ, diễn tập chiến đấu phòng thủ cấp xã; xây dựng nền nếp chính quy... Qua đó, giúp cán bộ, nhân viên nhanh chóng nắm bắt, triển khai công việc ngay từ khi về nhận nhiệm vụ tại cơ sở.

Thủ trưởng Bộ tư lệnh Quân khu 3 tặng quà, động viên cán bộ, chiến sĩ các đơn vị tham gia thực binh bắn đạn thật trong diễn tập của Sư đoàn 395.

Trong điều kiện biên chế cán bộ ban CHQS cấp xã còn thiếu, khối lượng công việc lớn, nhiều nhiệm vụ mới, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 3 đã lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan Quân khu phối hợp, hướng dẫn bộ CHQS 4 tỉnh, thành phố tăng cường cử cán bộ trực tiếp xuống cơ sở kèm cặp, giúp đỡ cán bộ, nhân viên ban CHQS cấp xã thực hiện công tác chuyên môn. Hoạt động này được tập trung triển khai trước khi ban CHQS cấp xã thực hiện các nhiệm vụ quan trọng, như: Tuyển quân, tuyển sinh quân sự, huấn luyện dân quân tự vệ, diễn tập chiến đấu phòng thủ cấp xã... Đây là cách làm hiệu quả, vừa giúp ban CHQS cấp xã hoàn thành nhiệm vụ, vừa thông qua “cầm tay chỉ việc” để bồi dưỡng, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn và khả năng giải quyết công việc cho đội ngũ cán bộ, nhân viên cơ sở.

Mặc dù ban CHQS cấp xã mới được tổ chức lại, khối lượng công việc lớn, bộ CHQS các tỉnh, thành phố và Quân khu 3 vẫn tổ chức các hội thi, hội thao có sự tham gia của cán bộ, nhân viên cấp xã, tiêu biểu như: Hội thao lực lượng dân quân tự vệ; hội thi sổ sách công tác quân sự; hội thi báo cáo viên, tuyên truyền viên trẻ... Các hoạt động này giúp cán bộ hệ thống hóa kiến thức, rèn luyện bản lĩnh, phương pháp, tác phong công tác, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi cách làm hay, khắc phục những mặt còn hạn chế; đồng thời là cơ sở để cấp ủy, chỉ huy các cấp đánh giá đúng trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ mới bổ nhiệm, từ đó bố trí, sắp xếp phù hợp với chuyên môn.

Để kịp thời khắc phục hạn chế, thiếu sót, tháo gỡ khó khăn, bất cập trong thực hiện nhiệm vụ của ban CHQS cấp xã, Quân khu 3 tăng cường kiểm tra, rút kinh nghiệm tại cơ sở, nhất là các địa bàn biên giới, hải đảo, trọng điểm về QPAN. Do số lượng đơn vị hành chính cấp xã nhiều, địa bàn rộng, ngoài các đoàn kiểm tra của Quân khu, bộ CHQS các tỉnh, thành phố chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức kiểm tra các ban CHQS cấp xã trực thuộc. Kết quả kiểm tra là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị, cán bộ, đồng thời giúp cấp ủy, chỉ huy các cấp xác định nội dung, biện pháp tiếp tục giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ.

Cùng với giáo dục, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, Quân khu 3 chỉ đạo bộ CHQS các tỉnh, thành phố tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương quy hoạch, bố trí quỹ đất, nguồn lực xây dựng trụ sở cho các ban CHQS cấp xã còn thiếu; xây dựng thao trường huấn luyện, trận địa trực chiến phòng không và các công trình quân sự trong khu vực phòng thủ cấp xã. Đồng thời, bảo đảm phương tiện, cơ sở vật chất, công cụ hỗ trợ cần thiết cho hoạt động của ban CHQS cấp xã, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, góp phần bảo đảm hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Cấp ủy các cấp quan tâm giáo dục, động viên tư tưởng, bảo đảm chế độ, chính sách, giúp đội ngũ cán bộ yên tâm công tác, nêu cao trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.

Những biện pháp đồng bộ, linh hoạt đã giúp đội ngũ cán bộ ban CHQS cấp xã trên địa bàn Quân khu 3 nắm chắc chức trách, nhiệm vụ, thích nghi với môi trường công tác mới, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong công việc. Hoạt động của CQQS cấp xã từng bước đi vào nền nếp; các nhiệm vụ xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, quản lý lực lượng dự bị động viên, tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, huấn luyện, diễn tập, phòng thủ dân sự, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn được triển khai chủ động, bài bản, chặt chẽ hơn. Vai trò tham mưu của ban CHQS cấp xã với cấp ủy, chính quyền địa phương và khả năng phối hợp với các ban, ngành, lực lượng trong xử lý tình huống ngay từ cơ sở từng bước được phát huy, góp phần củng cố thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn.

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương, thời gian tới, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 3 tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ ban CHQS cấp xã vững vàng về bản lĩnh chính trị, giỏi về chuyên môn, sâu sát địa bàn, gần gũi nhân dân, chủ động tham mưu, linh hoạt xử lý tình huống. Trọng tâm là tiếp tục kiện toàn tổ chức, biên chế gắn với chuẩn hóa chức danh, đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn và rèn luyện cán bộ qua thực tiễn; tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ; phát huy tinh thần tự học tập, tự rèn luyện của mỗi cán bộ; đồng thời phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương bảo đảm điều kiện công tác, tạo môi trường để cán bộ phát huy năng lực, trách nhiệm. Mỗi cán bộ ban CHQS cấp xã phải không ngừng nâng cao trình độ, đổi mới phương pháp, tác phong công tác, thực sự là lực lượng nòng cốt trong tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương, góp phần xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc, nền quốc phòng toàn dân vững mạnh ngay từ cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.