Biển không chỉ là nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế mà còn là không gian sinh sống, lao động, mưu sinh, gắn bó với đời sống văn hóa của cộng đồng người dân, nhất là người dân ven biển. Vì vậy, phát triển kinh tế biển phải đi đôi với bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người dân, không thể vì các dự án đầu tư, kinh doanh mà khiến người dân mất đi lối tiếp cận biển hợp pháp.

 Ảnh minh họa: moitruong.net.vn

Đại biểu Nguyễn Phạm Duy Trang (đoàn TP Hồ Chí Minh) bày tỏ, biển không chỉ là không gian phát triển kinh tế mà còn gắn trực tiếp với quyền tiếp cận, sinh kế và đời sống của cộng đồng dân cư ven biển. Do vậy, đại biểu đề nghị dự thảo luật cần quy định thực chất hơn về lối tiếp cận biển công cộng, nhất là trong quy hoạch xây dựng và sử dụng đất ven biển; có trách nhiệm công bố, duy trì lối tiếp cận; có cơ chế xử lý đối với hành vi tự ý rào chắn, cản trở lối đi hợp pháp của người dân. Đồng thời, phải bảo đảm hài hòa hai yêu cầu: Người dân được tiếp cận biển hợp pháp nhưng không được xâm phạm khu vực biển đã được giao, cho thuê hợp pháp cho tổ chức, cá nhân khác. “Không nên để tình trạng "biển là của chung" nhưng trên thực tế người dân lại không có lối tiếp cận biển. Nếu đã xác định đây là quyền của người dân thì luật phải có cơ chế thực hiện và trách nhiệm bảo đảm quyền đó”, đại biểu Nguyễn Phạm Duy Trang nhấn mạnh.

Thực tế, việc thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển và cắm mốc giới tại nhiều địa phương còn chậm, dẫn đến tình trạng lấn chiếm, sử dụng trái phép đất đai ven biển, gia tăng các tranh chấp đất đai phức tạp, kéo dài, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước, làm suy thoái hệ sinh thái vùng bờ. Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, tới hết tháng 4-2026, đã có 21 địa phương phê duyệt danh mục khu vực phải thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển, nhưng mới có 13 địa phương thực hiện cắm mốc giới. Tổng chiều dài hành lang được thiết lập cũng mới đạt khoảng 50% tổng chiều dài bờ biển. Điều này cho thấy, chính sách cần được thực hiện quyết liệt, đồng bộ hơn. Dự thảo luật cần quy định rõ trách nhiệm của chính quyền trong quy hoạch, công bố, duy trì các lối xuống biển công cộng; đồng thời có biện pháp xử lý nghiêm những hành vi tự ý rào chắn, lấn chiếm hoặc cản trở trái pháp luật quyền tiếp cận biển của người dân. Bên cạnh đó, cần tăng cường công khai thông tin quy hoạch, giám sát việc sử dụng đất, khu vực biển, bảo đảm hài hòa giữa quyền tiếp cận biển của cộng đồng với quyền khai thác, sử dụng hợp pháp của doanh nghiệp.

Quan trọng hơn, phát triển kinh tế biển phải hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, tạo sinh kế bền vững, bảo vệ tài nguyên cho các thế hệ mai sau. Khi quyền tiếp cận biển được bảo đảm bằng những quy định cụ thể, minh bạch và có cơ chế thực thi hiệu quả, Nhà nước vừa tạo được môi trường đầu tư ổn định cho doanh nghiệp, vừa củng cố niềm tin của nhân dân. Biển là tài sản quý giá của quốc gia, do đó, khai thác biển phải gắn với trách nhiệm xã hội, lợi ích cộng đồng và yêu cầu phát triển bền vững.