Quân đội phát huy sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo

“Thế trận lòng dân” là khâu then chốt

Những ngày cuối năm 2025, có dịp tham gia các đoàn công tác của Quân chủng Hải quân, Cảnh sát biển Việt Nam... đến với quân và dân các đảo tiền tiêu thuộc các đặc khu trên địa bàn cả nước, chúng tôi có dịp được gặp gỡ và tìm hiểu về những “mốc chủ quyền sống” đang ngày đêm bám biển, bám đảo góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Đó là câu chuyện về lão ngư Nguyễn Thành Châu ở thôn An Hải, đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), người có thâm niên hơn 40 năm lấy Biển Đông làm nhà, có thể nhớ rõ chi tiết từng dòng nước xoáy, từng doi cát giữa bạt ngàn sóng nước của vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa. Từng không ít lần đối mặt với hiểm nguy từ những con tàu nước ngoài, từ thiên tai trên biển bất ngờ ập đến nhưng chưa khi nào ông có ý định bỏ nghề đi biển. Trong câu chuyện của mình với Trung tướng Bùi Quốc Oai, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam hồi tháng 9-2024 trong Chương trình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” được tổ chức trên đảo Lý Sơn, ông Nguyễn Thành Châu chia sẻ: "Phải có người tiếp nối, đi ra vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa để bảo vệ ngư trường truyền thống, bảo vệ chủ quyền của mình, chính vì thế mà tôi đã định hướng và truyền nghề biển cho cả ba người con trai của mình. Tôi nghĩ, ra khơi để hiện diện, để biết biển, đảo đất nước mình rộng lớn, ra khơi không phải chỉ để khai thác hải sản phục vụ mưu sinh hôm nay mà còn để cùng toàn dân gìn giữ vùng biển của đất nước mình cho cả con cháu mai sau...".

Lãnh đạo Cảnh sát biển Việt Nam phối hợp cùng các đơn vị đồng hành trao quà tặng ngư dân tại đảo Lý Sơn (tháng 9-2024).

Cũng trong chuyến đến đặc khu Lý Sơn vừa qua, chúng tôi được gặp lại anh Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn - người cán bộ đã có thâm niên hàng chục năm gắn bó với địa bàn biển, đảo. Trong câu chuyện của mình, anh Nguyễn Văn Huy luôn nhấn mạnh: Những chuyến đi khai thác hải sản ở ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa hiện nay của bà con ngư dân, không đơn thuần chỉ là để đánh bắt hải sản, mà với cư dân miền biển Quảng Ngãi, đó còn là ý thức về một ngư trường truyền thống mà cha ông đã từng hy sinh bao xương máu để có được. Trong thời gian tới, theo nghị quyết đã được xác định, địa phương tiếp tục tập trung phát huy tối đa tiềm năng vốn có của đặc khu Lý Sơn; thực hiện các chính sách của Trung ương, tỉnh; phát triển khai thác thủy sản, khuyến khích ngư dân vươn khơi bám biển. “Trong giai đoạn 2025-2030, đặc khu Lý Sơn phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng từ 5,5 - 6,5%, tổng giá trị sản xuất các ngành kinh tế từ 3.400 - 3.600 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người 65,3 triệu đồng mỗi năm...”, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn Nguyễn Văn Huy cho biết.

Đại diện Lữ đoàn 172 (Vùng 3 Hải quân) trao quà tặng các học sinh được nhận đỡ đầu trên địa bàn TP Đà Nẵng đợt 1 năm 2026.

Tại Hội nghị tổng kết công tác Cảnh sát biển năm 2025, Thiếu tướng Lê Đình Cường, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam cho biết: Phát huy sức mạnh tổng hợp để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo là một phần trọng yếu của nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, trong đó Quân đội nhân dân Việt Nam là nòng cốt. Tuy nhiên, việc thực hiện nhiệm vụ này hiện nay cũng đang đặt ra nhiều khó khăn, thách thức. Tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền biển, đảo trên Biển Đông vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ khó lường. Tình hình tội phạm, vi phạm chủ quyền lãnh thổ khu vực trên biển vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp; đời sống của một bộ phận nhân dân còn khó khăn... Vì thế, để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thì việc quan tâm xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc càng có ý nghĩa quan trọng, cấp thiết hơn bao giờ hết.

Quân và dân đặc khu Trường Sa (Khánh Hòa) cùng gói bánh chưng đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 bên cột mốc chủ quyền.

Để hiện thực hóa chủ trương xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, trong năm 2025, Cảnh sát biển Việt Nam đã tổ chức thành công hơn 60 chương trình dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” tại các địa phương. Thông qua chương trình, đã có 12.000 suất quà, gần 1.000 xe đạp và hơn 800 suất học bổng được cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển phối hợp trao đến tay những ngư dân và học sinh là con em ngư dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn cả nước.

Cảnh sát biển Việt Nam cũng điều động, sử dụng 615 lượt tàu, 230 lượt xuồng hoạt động trên các vùng biển, đi được hơn 600.000 hải lý an toàn. Tiếp nhận và xử lý hơn 300 thông tin; điều động 36 lượt tàu, 12 lượt xuồng, 12 lượt xe ô tô, huy động 1.008 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia 48 nhiệm vụ tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn và giúp nhân dân khắc phục hậu quả sau bão, lũ, sạt lở, hạn hán, xâm nhập mặn và chữa cháy rừng. Kết quả đã cứu được 99 người dân và 6 phương tiện. Đảng ủy, Bộ tư lệnh Cảnh sát biển đã lãnh đạo, chỉ đạo các đơn vị triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU); qua đó phát hiện, kiểm tra, bắt giữ 57 vụ/65 tàu cá vi phạm nghiêm trọng về IUU. Cảnh sát biển Việt Nam đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai hiệu quả các chương trình công tác dân vận với tổng kinh phí hơn 15,6 tỷ đồng; triển khai thực hiện Đề án tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2024 - 2030 và những năm tiếp theo. Toàn lực lượng đã bắt giữ, điều tra, xử lý 1.536 vụ/2.057 đối tượng tội phạm, vi phạm pháp luật; tang vật gồm hơn 1,5 triệu lít dầu DO, hơn 20 kg cần sa và nhiều tang vật khác; tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính và giá trị tang vật ước tính khoảng 77 tỷ đồng.

Lãnh đạo Cảnh sát biển Việt Nam trao cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ cùng quà tặng ngư dân tại đặc khu Thổ Châu (An Giang) tháng 12-2025.

Lãnh đạo Cảnh sát biển Việt Nam trao cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ cùng quà tặng ngư dân tại Đặc khu Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh) tháng 12-2025.

Theo kế hoạch đã được Bộ Quốc phòng phê duyệt, trong năm 2025, các cơ quan, đơn vị trong toàn quân tiếp tục triển khai hiệu quả công tác dân vận, tuyên truyền đặc biệt, phát huy tốt vai trò của Ban vận động quỹ “Vì người nghèo” của Bộ Quốc phòng, Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo “Quỹ vì biển, đảo Việt Nam”. Đồng thời đẩy mạnh Phong trào thi đua “Dân vận khéo”, xây dựng “Đơn vị dân vận tốt”, với nhiều chương trình, mô hình hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả, góp phần thắt chặt đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân. Nhiệm vụ hành quân dã ngoại làm công tác dân vận của cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trong toàn quân tiếp tục thu được nhiều kết quả thiết thực, hiệu quả, trong đó nổi bật là kết quả trong thực hiện “Chiến dịch Quang Trung” xây dựng và sửa chữa nhà ở cho người dân vùng bão lũ miền Trung và Tây Nguyên, Quân đội đã chủ trì, phối hợp hoàn thành hơn 1.500 căn nhà mới và sửa chữa hơn 34.000 căn trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tích cực tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh, giúp nhân dân xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, thực sự là “điểm tựa của ngư dân”... Tiêu biểu là các chương trình: “Hải quân nhân dân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển”; “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”; “Cảnh sát biển với đồng bào dân tộc, tôn giáo”; Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”; mô hình “Con nuôi đồn biên phòng”; “Nâng bước em đến trường”; “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”...

Đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế  

 Cung cấp một số thông tin về công tác đối ngoại quốc phòng và hợp tác quốc tế của Quân chủng Hải quân, Phó đô đốc Trần Thanh Nghiêm, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Hải quân cho biết: Những năm qua, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Hải quân đã tích cực, chủ động triển khai các hoạt động đối ngoại quốc phòng với quân đội và hải quân các nước, nhằm xây dựng lòng tin, giảm căng thẳng, đối đầu, tạo môi trường quốc tế thuận lợi bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, xây dựng vùng biển hòa bình, ổn định. Mở rộng, thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác với các đối tác đi vào chiều sâu, thực chất, tạo thêm nguồn lực xây dựng Quân chủng chính quy, hiện đại, thu hẹp trình độ phát triển với hải quân các nước tiên tiến. Đặc biệt, những năm qua, Hải quân Việt Nam là chủ nhà thành công của nhiều sự kiện đối ngoại mang tầm khu vực và quốc tế. Hằng năm, Hải quân Việt Nam tổ chức đón tiếp các đoàn lãnh đạo cao cấp của nhà nước, quân đội và hải quân nước ngoài đến thăm và làm việc, bảo đảm trọng thị, hữu nghị, chu đáo, an toàn, tạo thiện cảm tốt đẹp. Hải quân Việt Nam cũng cử nhiều đoàn cán bộ và tàu đi thăm, giao lưu, tham dự diễn tập, duyệt binh, hội nghị, hội thảo, triển lãm quốc phòng quốc tế tại các nước. Các chuyến thăm, giao lưu đã củng cố thêm lòng tin, tạo nhận thức chung, là tiền đề thúc đẩy quan hệ quốc phòng song phương và đa phương giữa Việt Nam với các nước.

Cán bộ quân y trên Tàu CSB 8002 (Vùng Cảnh sát biển 2) khám bệnh, cấp thuốc cho người dân vùng động đất của tỉnh Cebu (Philippines) tháng 10-2025.

Hoạt động thăm tàu cũng là một trong những dấu ấn đối ngoại nổi bật của Hải quân Việt Nam thời gian qua. Số lượng, tần suất đoàn tàu hải quân các nước đến thăm nước ta tăng dần. Từ năm 2015 đến nay, Hải quân Việt Nam đã đón hơn 140 đoàn và cử hơn 40 tàu đi thăm đáp lễ, trong đó có nhiều chuyến đi thăm Nga, Ấn Độ, Australia..., có những hải trình xa đến 7.000 hải lý. Hoạt động thăm tàu qua lại không chỉ tăng cường sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, mà còn giúp cán bộ, chiến sĩ Hải quân Việt Nam học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế.

Lãnh đạo Cảnh sát biển Indonesia và lãnh đạo Vùng Cảnh sát biển 3 (Việt Nam) tham gia giao lưu dân vũ trong chuyến thăm của tàu CSB 8001 đến Indonesia tháng 8-2025.

Là phóng viên có dịp được đồng hành trên nhiều chuyến tàu của Quân chủng Hải quân, Cảnh sát biển Việt Nam đi thăm, giao lưu với lực lượng cảnh sát biển các nước, một trong những chuyến công tác để lại cho tôi ấn tượng đặc biệt là lần cùng Tàu CSB 8002 (Vùng Cảnh sát biển 2) đến thăm, giao lưu với Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines, tháng 10-2025. Theo lịch trình đã được hai bên phối hợp xây dựng, trong khuôn khổ chương trình có các hoạt động chào xã giao, hội nghị song phương, huấn luyện chung và giao lưu thể thao, văn hóa... Tuy nhiên, trong những ngày Tàu CSB 8002 lưu trú trên đất bạn, sau khi báo cáo cấp trên, Thiếu tướng Trần Quang Tuấn, Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2, Trưởng đoàn công tác Cảnh sát biển Việt Nam đã quyết định cho Tàu CSB 8002 hủy một số hoạt động trong khuôn khổ chuyến thăm để tham gia hỗ trợ chính quyền và người dân Philippines đang bị thiệt hại nặng nề bởi siêu bão Bualoi và động đất.

Thành viên đoàn công tác của Cảnh sát biển Việt Nam trao cơm hộp tặng người dân vùng bị thiên tai của tỉnh Cebu (Philippines) tháng 10-2025.

Ngay sau khi nhận mệnh lệnh, các thành viên của Tàu CSB 8002 đã nhiệt tình vào cuộc, sát cánh cùng các nhân viên của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines giúp người dân vùng thiên tai của Philippines dọn vệ sinh môi trường. Các nhân viên quân y của Cảnh sát biển Việt Nam tham gia khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho hơn 500 người dân bị ảnh hưởng bởi siêu bão và động đất tại tỉnh Cebu (Philippines). Đoàn công tác Cảnh sát biển Việt Nam cũng quyết định trích 1 tấn gạo, 20 thùng lương khô, nước uống tinh khiết từ nguồn dự trữ của Tàu CSB 8002 để hỗ trợ người dân vùng thiên tai của Philippines. Những hành động đẹp của cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển Việt Nam đã khiến bà Pamela Baricuatro, Thống đốc tỉnh Cebu xúc động: “Chính quyền và nhân dân tỉnh Cebu chúng tôi ghi nhớ nghĩa cử của các bạn. Các bạn giống như những sứ giả góp phần bắc cầu cho tình hữu nghị giữa chính quyền và nhân dân hai đất nước Philippines - Việt Nam...”.

Tàu của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản luyện tập cứu hộ, cứu nạn cùng tàu của Cảnh sát biển Việt Nam, tháng 11-2023.

Cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển Việt Nam luyện tập cứu hộ, cứu nạn cùng nhân viên Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hàn Quốc, tại Hàn Quốc tháng 11-2024.

Trung tướng Bùi Quốc Oai, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam chia sẻ: Nhiệm vụ đối ngoại, hợp tác quốc tế vì vùng biển Việt Nam hòa bình, hữu nghị và phát triển là vô cùng quan trọng. Nhận thức rõ điều này, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Cảnh sát biển luôn quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương và chỉ đạo của thủ trưởng Bộ Quốc phòng, thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tích cực triển khai các hoạt động đối ngoại, hợp tác quốc tế bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả. Cảnh sát biển Việt Nam đã tổ chức tham quan, học hỏi mô hình tổ chức lực lượng Cảnh sát biển của một số nước; cử các đoàn công tác, các tàu sang nước bạn giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, huấn luyện, tuần tra chung... Các đơn vị Cảnh sát biển Việt Nam đã đón tiếp nhiều lượt tàu thực thi pháp luật trên biển của các nước đến thăm, giao lưu. Đến nay, Cảnh sát biển Việt Nam đã ký kết hợp tác với lực lượng thực thi pháp luật trên biển của 9 nước và đang tiếp tục thúc đẩy ký kết hợp tác với một số nước khác. Qua những hoạt động này từng bước khẳng định vai trò, vị thế của Cảnh sát biển Việt Nam nói riêng, Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung trên trường quốc tế, thể hiện là thành viên tích cực, có trách nhiệm, sẵn sàng chung tay, góp sức vì các vùng biển hòa bình, an ninh, an toàn và phát triển bền vững...