Cuối năm 1965, trước yêu cầu bảo đảm công trình chiến đấu cho Quân chủng PK-KQ trong bối cảnh đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc bằng không quân và hải quân, ngày 26-12-1965, Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 224/QP-QĐ, giao Bộ tư lệnh Công binh tổ chức lực lượng trên cơ sở khung cán bộ của Trung đoàn Công binh 229 và Tiểu đoàn Công binh 93 để thành lập một trung đoàn công binh mới cho Quân chủng PK-KQ.

Lãnh đạo Lữ đoàn Công binh 28 gặp gỡ, động viên chiến sĩ mới Tiểu đoàn 31, tháng 4 -2026. Ảnh: VĂN NAM

Sau thời gian khẩn trương chuẩn bị mọi mặt, ngày 19-5-1966, đúng dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 76 của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký quyết định thành lập Trung đoàn Công binh 28 trực thuộc Quân chủng PK-KQ (tiền thân của Lữ đoàn Công binh 28 ngày nay) và vinh dự mang tên trong hiệp đồng tác chiến là “Đoàn Công binh 19-5”.

Sự ra đời của đơn vị không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp bách của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mà còn đánh dấu bước trưởng thành mới của lực lượng công binh PK-KQ. Phiên hiệu “19-5” trở thành niềm tự hào, nguồn động viên tinh thần to lớn để nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ đơn vị phấn đấu, rèn luyện, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Ngay từ những ngày đầu thành lập, cán bộ, chiến sĩ Đoàn Công binh 19-5 đã bước vào thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện vô cùng gian khổ. Trang bị, phương tiện còn thiếu thốn; địa bàn hoạt động rộng; bom đạn địch đánh phá ác liệt; nhiều nhiệm vụ phải triển khai trong điều kiện vừa thi công, vừa chiến đấu. Song vượt lên mọi khó khăn, đơn vị nhanh chóng ổn định tổ chức, cơ động trên nhiều địa bàn, thực hiện nhiệm vụ xây dựng, sửa chữa sân bay, sở chỉ huy, trận địa phòng không, công trình chiến đấu, đường cơ động phục vụ tác chiến của Quân chủng.

Trong những năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, cán bộ, chiến sĩ đơn vị có mặt tại nhiều trọng điểm ác liệt, ngày đêm san lấp hố bom, sửa chữa sân bay, xây dựng trận địa, bảo đảm công trình chiến đấu. Nhiều công trình được hoàn thành trong điều kiện đặc biệt khó khăn nhưng vẫn bảo đảm tiến độ, chất lượng kỹ thuật và bí mật quân sự. Cùng với thực hiện nhiệm vụ công trình, đơn vị luôn chú trọng nâng cao chất lượng huấn luyện, xây dựng bản lĩnh chiến đấu và trình độ chuyên môn cho bộ đội.

Năm 1977, khi Quân chủng Phòng không và Quân chủng Không quân trở thành hai quân chủng riêng biệt, Trung đoàn được biên chế về Quân chủng Không quân và giữ nguyên phiên hiệu Trung đoàn Công binh 28; Tiểu đoàn 29 của Trung đoàn được tách ra, điều động sang Quân chủng Phòng không làm nòng cốt để cùng các lực lượng khác xây dựng nên Trung đoàn Công binh 220. Tuy là hai Trung đoàn Công binh của hai Quân chủng nhưng đều có chung nhiệm vụ xây dựng các công trình chiến đấu, cải tạo, sửa chữa, xây dựng các công trình sân bay, trận địa, hầm sở chỉ huy... để phục vụ tác chiến phòng không, không quân.

Năm 1999, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước hợp nhất Quân chủng Phòng không và Quân chủng Không quân thành Quân chủng PK-KQ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định hợp nhất Trung đoàn Công binh 28 Không quân và Trung đoàn Công binh 220 Phòng không thành Lữ đoàn Công binh 28 trực thuộc Quân chủng PK-KQ. Từ đây, truyền thống của hai đơn vị được hội tụ, tiếp nối và phát triển trong mái nhà chung Lữ đoàn Công binh 28 hôm nay.

Bước vào thời kỳ đổi mới, nhất là những năm gần đây, cùng với quá trình xây dựng Quân đội “tinh, gọn, mạnh” và yêu cầu hiện đại hóa Quân chủng PK-KQ, nhiệm vụ của Lữ đoàn ngày càng nặng nề, yêu cầu ngày càng cao. Đơn vị thường xuyên thực hiện nhiệm vụ xây dựng công trình quốc phòng, công trình chiến đấu, sân bay, sở chỉ huy; rà phá bom mìn, vật liệu nổ; bảo đảm cho nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của Quân chủng trên nhiều địa bàn. Nhiều nhiệm vụ có yêu cầu kỹ thuật cao, thời gian gấp, điều kiện thi công phức tạp, song cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn luôn phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ, được Quân chủng PK-KQ và Bộ Quốc phòng ghi nhận, biểu dương, khen thưởng.

Những năm tới, trong điều kiện nhiệm vụ của Lữ đoàn ngày càng tăng, địa bàn hoạt động rộng, quân số phân tán, cơ động dài ngày; cán bộ, chiến sĩ thường xuyên làm việc trong môi trường đặc thù, cường độ cao, đòi hỏi tuyệt đối bí mật, chính xác và an toàn, công tác lãnh đạo tư tưởng, quản lý bộ đội, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật đặt ra nhiều yêu cầu mới.

Trước tình hình đó, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn và cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, phân đội trong Lữ đoàn xác định tiếp tục xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị là cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu. Triển khai sâu rộng Phong trào Thi đua Quyết thắng cùng các cuộc vận động lớn của Đảng, Nhà nước, Quân đội, tạo động lực để cán bộ, chiến sĩ phát huy tinh thần trách nhiệm, ý chí tự lực, tự cường, đoàn kết, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ.

Đồng thời, Lữ đoàn tập trung xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Cùng với xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, Lữ đoàn tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện, trình độ sẵn sàng chiến đấu và năng lực thực hiện nhiệm vụ công binh trong điều kiện mới.

Tự hào truyền thống đơn vị mang tên Ngày sinh của Bác, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 28 hôm nay tiếp tục giữ vững và phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần cùng các cơ quan, đơn vị trong Quân chủng PK-KQ bảo vệ vững chắc bầu trời, chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc trong mọi tình huống.

60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Lữ đoàn Công binh 28 được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ đổi mới; 2 Huân chương Quân công hạng Nhì; Huân chương Quân công hạng Ba; Huân chương Chiến công hạng Nhất; Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất, hạng Nhì và 2 huân chương hạng Ba cùng nhiều phần thưởng cao quý khác...