Chặng đường vẻ vang của Trung đoàn “Thành đồng biên giới” hai lần anh hùng

Vào những ngày đầu Xuân năm 1946, trước yêu cầu cấp bách của sự nghiệp cách mạng khi đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn, thù trong giặc ngoài đe dọa, hưởng ứng lời kêu gọi “Toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 19-1-1946, tại thị xã Lào Cai (nay là xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai), Bộ tư lệnh Liên khu 10 quyết định thành lập Trung đoàn Lao Hà – tiền thân của Trung đoàn 165 ngày nay. Từ đó, ngày 19-1 hằng năm trở thành Ngày truyền thống vẻ vang của Trung đoàn.

Một trong những đội vũ trang tuyên truyền đầu tiên của Trung đoàn Lao Hà (tiền thân của Trung đoàn 165).

Ngay từ những ngày đầu thành lập, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã bám đất, bám dân, tiễu phỉ trừ gian, xây dựng cơ sở cách mạng ở Tây Bắc. Núi rừng Tây Bắc đã in đậm dấu chân và những chiến công oanh liệt của Trung đoàn, góp phần bảo vệ thành quả cách mạng, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Quân đội.

Tháng 11-1946, Trung đoàn được bổ sung Tiểu đoàn 542; tháng 11-1948, Bộ tư lệnh Liên khu 10 quyết định đổi phiên hiệu Trung đoàn Lao Hà thành Trung đoàn 165. Trong các chiến dịch lớn như Lao Hà (2-1949), Sông Thao (5-1949), đặc biệt là Chiến dịch Biên Giới (9-1950), Trung đoàn đã lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần giải phóng vùng biên giới rộng lớn các tỉnh Lào Cai, Hà Giang, Yên Bái, nối liền Tây Bắc với Đông Bắc, mở thông biên giới. Với thành tích đó, Trung đoàn vinh dự được tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu “Trung đoàn Thành đồng biên giới”.

Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165 cắm cờ trên đỉnh núi Phu Tâng (Lào) năm 1971.

Tham gia chiến đấu chốt giữ Thành cổ Quảng Trị, năm 1972.

Cuối năm 1950, Đại đoàn 312 - Đại đoàn Chiến thắng được thành lập. Từ đây, Trung đoàn chiến đấu trong đội hình Đại đoàn chủ lực, tiếp tục tham gia các chiến dịch lớn như Sông Thao, Cao Lạng (1950); Hoàng Hoa Thám, Lý Thường Kiệt (1952); Hòa Bình, Thu Đông (1952); Thượng Lào (1953). Đặc biệt, trong Chiến dịch Tây Bắc tháng 10-1952, Trung đoàn đã tiêu diệt và bắt sống hơn 2.000 tên địch, khẳng định bản lĩnh và sức mạnh của đơn vị chủ lực.

Năm 1954, bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trung đoàn được giao đánh các mục tiêu then chốt như đồi Độc Lập, cao điểm 105; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần quan trọng làm nên chiến thắng lịch sử “lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu”. Sau chiến dịch, Trung đoàn có 39 tập thể và 98 cá nhân được tặng thưởng Huân chương Quân công và Huân chương Chiến công, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sau thắng lợi Điện Biên Phủ, đất nước bước vào giai đoạn cách mạng mới. Trung đoàn vừa củng cố tổ chức, huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, vừa tham gia tiếp quản, bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, đồng thời chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam. Phát huy truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165 luôn nêu cao bản lĩnh chính trị, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Tiểu khu Bình Dương của Mỹ - ngụy bị lực lượng của Trung đoàn 165 đánh chiếm trong Chiến dịch Hồ Chí Minh (năm 1975).

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Trung đoàn vừa xây dựng miền Bắc XHCN, vừa huấn luyện, bổ sung hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ cho chiến trường miền Nam. Tháng 5-1969, Trung đoàn hành quân vào chiến đấu tại chiến trường miền Nam và làm nhiệm vụ quốc tế trên đất bạn Lào. Nhiều trận đánh lớn tại Cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng, Sảm Thoong, Long Chẹng, Phu Theng Leng (1972) đã ghi dấu ấn đậm nét về tinh thần chiến đấu anh dũng của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn. Với những chiến công xuất sắc, Trung đoàn được lực lượng vũ trang yêu nước Lào tặng danh hiệu “Đơn vị lập công xuất sắc mùa khô 1971–1972”.

Tiếp đó, Trung đoàn tham gia chiến đấu bảo vệ vùng giải phóng Quảng Trị, kiên cường bám trụ, tiêu diệt nhiều sinh lực địch; xuất hiện nhiều tấm gương anh dũng như Anh hùng liệt sĩ Hoàng Đăng Miện, Anh hùng Nguyễn Thế Thao. Mùa Xuân năm 1975, trong đội hình chiến đấu của Sư đoàn, Trung đoàn tham gia cuộc hành quân thần tốc, góp phần cùng các đơn vị bạn tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Phố, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân đoàn 12 kiểm tra công tác SSCĐ tại Trung đoàn 165.

Sau năm 1975, đất nước bước vào giai đoạn cách mạng mới, Trung đoàn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ; được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Quán triệt đường lối quốc phòng của Đảng trong tình hình mới, Trung đoàn 165 tập trung xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, nâng cao chất lượng huấn luyện, trình độ sẵn sàng chiến đấu. Nhiều năm qua, Trung đoàn được cấp trên chọn làm điểm xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện; tổ chức huấn luyện thực nghiệm, diễn tập thực binh, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân.

Giao lưu, gặp mặt, nói chuyện truyền thống chào mừng kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Trung đoàn 165.

Trong huấn luyện, Trung đoàn luôn chấp hành nghiêm mệnh lệnh huấn luyện chiến đấu của Tư lệnh Quân đoàn, các cơ quan, đơn vị trong toàn Trung đoàn đã nắm chắc và thực hiện tốt phương châm huấn luyện cơ bản, thiết thực vững chắc, coi trọng đồng bộ và chuyên sâu. Trung đoàn đã tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ kỹ chiến thuật, năng lực chỉ huy và quản lý bộ đội tốt. Hằng năm đã tổ chức tốt các đợt diễn tập nhằm nâng cao trình độ toàn diện cho đội ngũ cán bộ, chỉ huy, năng lực tổ chức hiệp đồng cho các tình huống chiến đấu theo từng hình thức chiến thuật sát với nhiệm vụ của Trung đoàn, đối tượng tác chiến, yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Bên cạnh đó, Trung đoàn thường xuyên được giao nhiệm vụ bảo vệ các mục tiêu quan trọng và bảo vệ các sự kiện lớn của đất nước. Nhiều lần tham gia nhiệm vụ phòng, chống lụt bão phòng, chống cháy rừng Trung đoàn đều hoàn thành tốt nhiệm vụ. Hằng năm, Trung đoàn đã làm tốt công tác vận động quần chúng nhân dân thực hiện đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tổ chức thăm hỏi, tặng quà các gia đình thương binh, liệt sĩ, gia đình chính sách, khám chữa bệnh và cấp thuốc miễn phí cho hàng trăm trường hợp mỗi năm thông qua đó đã góp phần xây dựng mối đoàn kết quân dân, xây dựng cơ sở, chính trị địa phương vững mạnh, xây dựng địa bàn an toàn.

Các hoạt động chào mừng kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Trung đoàn 165.

Trải qua gần 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Trung đoàn được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý: 2 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; 4 Huân chương Quân công; 3 Huân chương Chiến công (hạng nhất, nhì, ba); 185 huân chương, 470 huy chương các loại. Đặc biệt, Trung đoàn có hàng nghìn cá nhân được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ; có hai đồng chí được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân là Anh hùng liệt sĩ Hoàng Đăng Miện và Anh hùng Nguyễn Thế Thao.

Nhìn lại chặng đường 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, những thành tích vẻ vang của Trung đoàn bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự đùm bọc, nuôi dưỡng của nhân dân, sự quan tâm, chỉ đạo của cấp trên và tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ.

Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 165 về nguồn tại xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai.

Trang sử vẻ vang của Trung đoàn là sự kết tinh của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là sự hy sinh hiến dâng trọn đời của các thế hệ anh hùng, liệt sĩ, sự cống hiến mồ hôi, xương máu, trí tuệ của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn qua các thời kỳ để cùng viết nên bản hùng ca bất diệt, tô thắm truyền thống chói lọi, sáng ngời của Trung đoàn “Thành đồng biên giới”.

Trước yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn “Thành đồng biên giới” nguyện tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; quyết tâm xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh, Trung đoàn vững mạnh toàn diện, tiếp tục viết tiếp những trang sử hào hùng, tô thắm truyền thống vẻ vang.