“Trận chiến” không tiếng súng và sứ mệnh đi trước, về sau 

Những năm qua, Binh chủng Công binh luôn quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của trên về công tác SSCĐ; duy trì nghiêm nền nếp trực; tổ chức luyện tập thành thục các phương án, nâng cao khả năng cơ động. Chủ động nắm chắc tình hình, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng, tham gia bảo đảm an ninh, an toàn các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước và các sự kiện quốc tế diễn ra tại Việt Nam.

Bám sát Nghị quyết số 1659-NQ/QUTW ngày 20-12-2022 của Quân ủy Trung ương về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2023-2030 và những năm tiếp theo, Binh chủng chủ động đổi mới toàn diện nội dung, chương trình, tổ chức, phương pháp huấn luyện, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, sát thực tế chiến đấu theo phương châm “Cơ bản, thiết thực, vững chắc”, coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu. Kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện theo chương trình với huấn luyện theo nhiệm vụ, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật.

Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 249 (Binh chủng Công binh) bắc cầu phao qua sông Lô (tỉnh Phú Thọ). Ảnh: VĂN TIẾN

Khi xảy ra thiên tai, sự cố, cán bộ, chiến sĩ công binh luôn “đi trước, về sau”, sẵn sàng đến những nơi hiểm nguy nhất, với ý chí quyết tâm, tinh thần trách nhiệm, vượt qua khó khăn, gian khổ, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Với tinh thần chủ động, SSCĐ cao và khả năng cơ động, Binh chủng Công binh đã huy động hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ cùng nhiều phương tiện, trang bị chuyên dụng tham gia xử lý các tình huống khẩn cấp trong nước và quốc tế.

Từ ứng cứu tại các điểm sạt lở đất đá, ngập lụt ở miền Trung; giải cứu công nhân trong sự cố sập hầm thủy điện Đạ Dâng; triển khai bắc cầu phao Phong Châu, cầu phao Đoan Hùng; giúp nhân dân phòng, chống thiên tai, TKCN, đến tham gia cứu hộ, cứu nạn (CHCN) quốc tế như khắc phục hậu quả vỡ đập thủy điện tại Attapeu (Lào), cứu trợ thảm họa động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, Myanmar, Venezuela... hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ với tinh thần “vì nhân dân phục vụ” và tinh thần quốc tế cao cả.

Xây dựng công trình quốc phòng vô cùng khó khăn, gian khổ, vì nhiệm vụ này vừa phải triển khai trong điều kiện địa hình hiểm trở, phức tạp, thời tiết khắc nghiệt, môi trường độc hại, vừa phải bảo đảm an toàn, bí mật. Song, Bộ đội Công binh đã có mặt trên khắp mọi miền Tổ quốc, từ rừng núi xuống đồng bằng, từ biên cương ra biển, đảo, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng hệ thống công trình quốc phòng trên các hướng chiến lược, hệ thống nhà giàn DK1 trên thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc, các tuyến đường tuần tra biên giới, Đường Hồ Chí Minh, đường Trường Sơn Đông; các công trình trọng điểm quốc gia, như đường dây tải điện 500kV Bắc-Nam, thủy điện Đa Mi-Hàm Thuận, A Vương, khu kinh tế-quốc phòng Trường Sa...

Cùng với đó, Binh chủng chủ động tham mưu, đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng thực hiện ngầm hóa, kiên cố hóa các công trình chiến lược; kết hợp chặt chẽ giữa công trình quân sự với hạ tầng lưỡng dụng; từng bước nghiên cứu, ứng dụng thành tựu khoa học-công nghệ mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, thi công, vận hành công trình, đáp ứng yêu cầu tác chiến công nghệ cao trong tương lai. Chú trọng phát huy sức mạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân, gắn phát triển kinh tế-xã hội với xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc ngay từ thời bình.

Những năm qua, Binh chủng đã chủ động đề xuất xây dựng hành lang pháp lý về rà phá bom, mìn, vật nổ; đề xuất ban hành và tích cực triển khai hiệu quả Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025 (Chương trình 504). Qua đó, diện tích đất ô nhiễm bom, mìn đã giảm từ 6,1 triệu héc-ta xuống còn 5,57 triệu héc-ta. Đã có hàng trăm nghìn héc-ta đất đai bị ô nhiễm bom, mìn được làm sạch, hàng triệu trẻ em được giáo dục phòng tránh bom, mìn, hàng nghìn nạn nhân được hỗ trợ sinh kế. Trên hành trình ấy, người lính công binh luôn phải đối mặt với muôn vàn hiểm nguy.

Để đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành nhiệm vụ rà phá bom, mìn, vật nổ, bảo đảm an toàn cho nhân dân, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, dưới sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Binh chủng chủ động đề xuất ban hành và đang tích cực triển khai Đề án nâng cao năng lực rà phá bom, mìn, vật nổ giai đoạn 2025-2030 và những năm tiếp theo; đề xuất xây dựng và ban hành Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom, mìn, vật nổ giai đoạn 2026-2045, quyết tâm đến năm 2045 làm sạch toàn bộ diện tích đất bị ô nhiễm bom, mìn trên phạm vi cả nước.

Ngoài ra, lực lượng công binh tích cực phối hợp thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, kết hợp chặt chẽ giữa rà phá bom, mìn với tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, thể hiện sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc...

 Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 249 (Binh chủng Công binh) bắc cầu phao qua sông Lô (tỉnh Phú Thọ). Ảnh: VĂN TIẾN

Nâng cao khả năng chiến đấu trong thời bình

Để hoàn thành tốt yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, Binh chủng Công binh tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, nhất là yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại; cụ thể hóa thành các chủ trương, giải pháp sát chức năng, nhiệm vụ. Trọng tâm là nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, khả năng cơ động, năng lực xử trí tình huống đột xuất, bất ngờ.

Tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện các phương án, kế hoạch SSCĐ, phòng thủ dân sự, phòng, chống thiên tai, TKCN, chống khủng bố và nhiệm vụ đột xuất; tổ chức huấn luyện, luyện tập, diễn tập sát phương án, địa bàn, đối tượng. Với nhiệm vụ đặc thù, nguy hiểm cao, chủ động chuẩn bị phương án nhiều cấp độ, dự kiến đầy đủ tình huống, bảo đảm xử trí nhanh, chính xác, an toàn.

Tập trung xây dựng lực lượng theo hướng tinh, gọn, mạnh, cơ động cao, chuyên môn sâu; ưu tiên các lực lượng CHCN, xử lý bom, mìn, vật nổ, công trình ngầm, cầu đường, vượt sông và ứng phó sự cố phức tạp. Chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật giỏi nghiệp vụ, giàu kinh nghiệm, có khả năng tổ chức chỉ huy, xử trí độc lập; tăng cường huấn luyện kỹ năng sinh tồn, sơ cấp cứu, phòng tránh tai nạn và bảo đảm an toàn trong điều kiện khắc nghiệt.

Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, hiện đại hóa phương tiện, trang bị. Tập trung làm chủ công nghệ dò tìm bom, mìn, vật nổ; thiết bị không người lái, robot công binh; quan trắc, cảnh báo sạt lở, lũ quét; mô phỏng, chỉ huy, điều hành CHCN. Số hóa dữ liệu địa hình, địa chất, bom, mìn, công trình quốc phòng, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ chỉ huy, điều hành. Về nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, TKCN, chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương khảo sát, nắm chắc địa bàn trọng điểm. Tăng cường huấn luyện, diễn tập liên ngành, liên lực lượng; nâng cao khả năng cơ động thực hiện nhiệm vụ CHCN.

Trong xây dựng công trình quốc phòng, nâng cao chất lượng khảo sát, thiết kế, thi công, quản lý, nghiệm thu; đẩy mạnh ứng dụng vật liệu mới, công nghệ tiên tiến, bảo đảm công trình bền vững, an toàn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trước mắt và lâu dài. Đối với khắc phục hậu quả bom, mìn, vật nổ, tập trung nâng cao năng lực khảo sát, lập bản đồ ô nhiễm, phân loại khu vực nguy hiểm; tăng cường cơ giới hóa, tự động hóa những khâu có thể thay thế sức người.

Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tranh thủ nguồn lực, kinh nghiệm, công nghệ tiên tiến; nâng cao năng lực đào tạo, kiểm định, quản lý an toàn, phấn đấu đẩy nhanh tiến độ làm sạch đất đai nhưng tuyệt đối bảo đảm an toàn cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ. Tham gia nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, CHCN quốc tế, tiếp tục chuẩn hóa lực lượng theo tiêu chuẩn quốc tế; nâng cao ngoại ngữ, kiến thức pháp luật quốc tế, kỹ năng phối hợp đa quốc gia; chủ động tổng kết thực tiễn, bổ sung quy trình, giáo trình huấn luyện, tiếp thu kinh nghiệm, công nghệ tiên tiến.