Lữ đoàn Công binh 249: Viết tiếp bản hùng ca vượt sông

Ngày 24-7-1951, Tiểu đoàn 555 được thành lập trong biên chế Trung đoàn 151-trung đoàn công binh đầu tiên của Quân đội ta. Từ một đơn vị nhỏ với trang bị còn thô sơ, Tiểu đoàn 555 từng bước phát triển thành Đoàn 555, Trung đoàn 249 và Lữ đoàn Công binh 249, trở thành lực lượng nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo đảm vượt sông của Quân đội.

Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 249 bắc cầu phao qua sông Lô, phục vụ nhân dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Ảnh: HỒNG SÁNG

Lịch sử 75 năm của đơn vị gắn liền với những chặng đường vẻ vang của dân tộc. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Tiểu đoàn 555 bắc cầu phao bằng tre, nứa tại bến Tạ Khoa (Sơn La), phá bom nổ chậm trên Đường 13, mở đường Tuần Giáo (Điện Biên), phục vụ kéo pháo và phá hơn 100 thác trên sông Nậm Na, góp phần quan trọng bảo đảm vận tải cho chiến dịch. Kết thúc chiến dịch, đơn vị vinh dự được Bác Hồ gửi thư khen.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Trung đoàn 249 có mặt tại nhiều trọng điểm đánh phá ác liệt như Nam Đàn, Linh Cảm, Xuân Sơn, Long Đại, Hiền Lương; tham gia Chiến dịch Quảng Trị năm 1972 và Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975. Sau khi được tổ chức lại thành Lữ đoàn (tháng 11-1975), năm 1978, đơn vị tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng. Từ trong khói lửa chiến tranh, bản lĩnh, ý chí và nghệ thuật bảo đảm công binh vượt sông được hun đúc, trở thành truyền thống quý báu của đơn vị anh hùng.

Bước vào thời kỳ mới, Lữ đoàn tiếp tục khẳng định vai trò là đơn vị công binh vượt sông dự bị chiến lược của Bộ Quốc phòng. Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn xác định huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ) là nhiệm vụ trung tâm; tập trung đổi mới phương châm, phương pháp huấn luyện theo hướng hiện đại, sát thực tế chiến đấu. Chất lượng huấn luyện ngày càng đi vào chiều sâu vững chắc; 100% đại đội, tiểu đoàn đạt đơn vị huấn luyện giỏi. Nhiều năm liền, Lữ đoàn được Bộ Quốc phòng tặng Cờ “Đơn vị huấn luyện giỏi”, được Binh chủng Công binh tặng Cờ Đơn vị dẫn đầu trong công tác huấn luyện, SSCĐ.

Song song với nâng cao chất lượng huấn luyện, Lữ đoàn luôn hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ quan trọng như xây dựng công trình quốc phòng, công trình trong các khu di tích lịch sử; rà phá bom, mìn, vật nổ; thi công đường tuần tra biên giới; bảo đảm tốt hậu cần, kỹ thuật cho các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất; đăng cai tổ chức thành công các hội thi, hội thao, hội nghị, tập huấn cấp Binh chủng và cấp toàn quân...

Đặc biệt, đơn vị luôn là lực lượng xung kích trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Nổi bật là năm 2003 bắc cầu phao PMP qua sông Hồng tại bến Khuyến Lương (Hà Nội) phục vụ SEA Games 22; năm 2008 bảo đảm phà TPP tại Chung Châu (Sơn La) phục vụ làm đường tuần tra biên giới và bắc cầu phao bảo đảm giao thông trên Quốc lộ 32 tại đập Phùng (Hà Nội); năm 2009 bảo đảm giao thông tại bến Chèm (Hà Nội), giảm tải cho cầu Thăng Long; năm 2010 bắc cầu phao PMP trên sông Đuống; xây dựng bến và bảo đảm giao thông bằng cầu phao sau sự cố sập cầu Phong Châu ngày 9-9-2024; thần tốc bắc cầu phao vượt sông Lô tại xã Đoan Hùng (Phú Thọ) trong dịp cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, phục vụ nhân dân đi lại an toàn.

Từ năm 2012 đến nay, đơn vị đã rà phá, xử lý hàng chục nghìn quả bom, mìn, vật nổ, giải phóng hàng nghìn héc-ta đất, bảo đảm an toàn tuyệt đối; tham gia Đội Công binh tại Phái bộ UNISFA, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Quân đội nhân dân Việt Nam trên trường quốc tế. Cùng với thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, phong trào nghiên cứu khoa học, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được đẩy mạnh trong toàn đơn vị. Giai đoạn 2012-2026, Lữ đoàn có gần 500 sáng kiến được áp dụng vào thực tiễn, nhiều sáng kiến đoạt giải cao cấp Binh chủng và cấp toàn quân, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, SSCĐ và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Công tác xây dựng Đảng được chú trọng, Đảng bộ Lữ đoàn đã tập trung triển khai nhiều giải pháp thiết thực, hiệu quả, xây dựng Đảng bộ vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, có năng lực lãnh đạo toàn diện, sức chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Hằng năm, tỷ lệ tổ chức đảng và đảng viên hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ luôn đạt từ 95% trở lên. Từ năm 2020 đến nay, Đảng bộ luôn hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ.

Trải qua 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 249 luôn tự hào về truyền thống vẻ vang của đơn vị 3 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân (1985, 2011, 2025). Đó là sự kết tinh của lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân; của ý chí vượt khó, tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến không ngừng. Phát huy truyền thống vẻ vang ấy, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 249 sẽ tiếp tục đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, thực hiện hiệu quả các nội dung đột phá, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao chất lượng toàn diện các mặt công tác đi vào chiều sâu vững chắc; xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện "mẫu mực, tiêu biểu", hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, viết tiếp bản hùng ca vượt sông trong thời kỳ mới, xứng đáng là đơn vị công binh vượt sông chủ lực, tinh nhuệ của Quân đội nhân dân Việt Nam.