Bài 3: Một số khó khăn, bất cập cần tháo gỡ (Tiếp theo và hết)

Bảo đảm thao trường vẫn là “bài toán khó”

Từ khi triển khai thực hiện Nghị quyết số 765-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2013-2020 và những năm tiếp theo, công tác bảo đảm huấn luyện đã được Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và các cấp quan tâm đầu tư lớn, đồng bộ, toàn diện hơn hẳn những năm trước đây.

Toàn quân tận dụng mọi nguồn lực, bảo đảm kịp thời cho nhiệm vụ huấn luyện. Đặc biệt, đến nay cơ bản các đơn vị đã được đầu tư xây dựng trường bắn, thao trường huấn luyện chính quy, thống nhất.

Tuy nhiên, do khó khăn về quỹ đất nên không ít đơn vị vẫn thiếu trường bắn, thao trường huấn luyện, hoặc phải cơ động huấn luyện xa doanh trại.

Thực tế cho thấy, tốc độ đô thị hóa nhanh khiến thao trường, bãi tập dần bị thu hẹp, ảnh hưởng trực tiếp đến huấn luyện là vấn đề khiến lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong toàn quân trăn trở, bởi yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện đòi hỏi ngày càng cao, phải bảo đảm sát với điều kiện địa hình, thực tế tác chiến, tăng cường huấn luyện theo tình huống, nâng cao sức cơ động và huấn luyện, diễn tập hiệp đồng quân, binh chủng...

Học viên thực tập trung đội trưởng tại Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 1 (Sư đoàn 9, Quân đoàn 4) kiểm tra chiến sĩ tập gói buộc lượng nổ. Ảnh: HOÀNG THÀNH

Tại các đơn vị bộ binh, thao trường huấn luyện không cần quá rộng nên cơ bản bảo đảm được, nếu thiếu thì vẫn dễ khắc phục bằng cách tổ chức huấn luyện xoay vòng, tận dụng những vị trí có thể huấn luyện được. Nhưng khó khăn nhất về thao trường là một số đơn vị binh chủng huấn luyện các loại vũ khí, khí tài lớn, đặc biệt là pháo binh, tăng thiết giáp, vì huấn luyện và kiểm tra bắn của các lực lượng này cần thao trường rất rộng. Bên cạnh đó, việc cơ động xe bánh xích ra trường bắn hoặc tham gia diễn tập cũng ngày càng khó bởi đường giao thông hầu hết đã được trải nhựa, đổ bê tông; đi vào ruộng vườn thì ảnh hưởng đến hoa màu, tài sản của nhân dân.

Theo chỉ huy Lữ đoàn Pháo binh 164 (Quân đoàn 2), đơn vị gặp khó khăn về vị trí luyện tập sơ tán, trú quân của pháo binh vì xe to, pháo lớn mà đất thì địa phương đã giao cho dân. Tìm, nhờ được vị trí thì lại vướng đường nông thôn mới đã được đổ nhựa, bê tông hóa, hai bên là tường, nhà, trong khi xe pháo to và nặng, đi vào vừa dễ hỏng đường, vừa gây ùn tắc giao thông nên việc cơ động luyện tập là bài toán khó.

Thượng tá Đỗ Duy Ánh, Phó tham mưu trưởng Sư đoàn 308 (Quân đoàn 1) cho biết: Có chủ động về thao trường thì mới bố trí được vũ khí, trang thiết bị, đúng đội hình chiến thuật và huấn luyện theo đúng kế hoạch. Nhưng thực tế đơn vị vẫn gặp khó khăn về thao trường huấn luyện cho cối 82mm trở lên và pháo binh, xe tăng, thiết giáp.

Huấn luyện chiến thuật bộ binh cơ giới từ cấp đại đội trở lên cũng phải mượn thao trường, không chủ động được về mặt thời gian huấn luyện vì nếu đơn vị cho mượn đang dùng thao trường thì phải điều chỉnh lịch huấn luyện. Đặc biệt, trong huấn luyện chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu, cơ động ra vị trí sơ tán, trú quân bí mật, rất khó bố trí đội hình chiến thuật và đào công sự đúng yêu cầu tác chiến; việc huấn luyện ở địa bàn đô thị lại càng khó thực hiện.

Tìm hiểu, chúng tôi được biết, địa điểm huấn luyện lý thuyết, giáo dục chính trị của nhiều đơn vị cũng khó bố trí vì phòng học chính quy không có, chủ yếu là học ngoài trời, trong khi yêu cầu đổi mới huấn luyện các nội dung lý thuyết, giáo dục chính trị cần phải sử dụng máy chiếu. Nếu trời mưa, các đơn vị tận dụng phòng giao ban, phòng Hồ Chí Minh cũng không đủ chỗ ngồi, nhất là giảng bài tập trung cấp đại đội; đối với cấp tiểu đoàn còn khó hơn nữa, bởi một tiểu đoàn có 3 đại đội. Chưa kể, học các nội dung lý thuyết mà không có bàn thì bộ đội vừa khó ghi chép, vừa khó tiếp thu.

Huấn luyện tăng thiết giáp đòi hỏi thao trường rộng, nhưng một số đơn vị còn gặp khó khăn vì thiếu thao trường. Ảnh: BÙI HIỆP

Nhiều đồng chí cán bộ đơn vị mong lãnh đạo các cấp tiếp tục quan tâm, phối hợp với các địa phương để mở rộng thao trường phục vụ huấn luyện, diễn tập, nhất là cho lực lượng pháo binh, tăng thiết giáp có không gian huấn luyện cơ động nhiều hơn và bảo đảm thao trường có tầm bắn xa hơn.

Bên cạnh đó, cần đầu tư xây dựng phòng học lý thuyết và giáo dục chính trị (có thể kết hợp phòng Hồ Chí Minh, phòng sinh hoạt chung của đơn vị bảo đảm đủ rộng để cấp đại đội huấn luyện lý thuyết tập trung). Đây là mong muốn thiết thực nhằm góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện.

Lo từ chất lượng “đầu vào”...

Mới đây, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc khảo sát về công tác huấn luyện tại một số đơn vị đại diện cho các quân khu, quân đoàn, quân chủng, binh chủng trong toàn quân, như: Sư đoàn 3 (Quân khu 1); Sư đoàn 325 và Lữ đoàn Pháo binh 164 (Quân đoàn 2); một số đơn vị thuộc Quân đoàn 1, Quân đoàn 4, Quân khu 3, Quân khu 7, Quân chủng Hải quân, Binh chủng Tăng thiết giáp...

Qua đó, chúng tôi nhận thấy một vấn đề rất đáng quan tâm, đó là: Hầu hết cán bộ các đơn vị đều bày tỏ nỗi lo khi thanh niên nhập ngũ những năm gần đây tuy có vóc dáng và trình độ học vấn cao hơn trước, nhưng sức bền, khả năng chịu đựng khó khăn, gian khổ và kỹ năng sống, năng lực thực hành không được như những năm trước.

Theo chỉ huy các đơn vị, nguyên nhân chính là do trước khi nhập ngũ, nhiều thanh niên ít vận động, ít lao động chân tay; ngoài thời gian đi học thì chủ yếu “dán mắt” vào máy tính, điện thoại di động thông minh, dẫn đến mắt bị tật khúc xạ, ảnh hưởng đến ngắm bắn; tay yếu nên giữ súng không chắc chắn, ném lựu đạn không xa và thực hành các thao tác chậm chạp; ngại huấn luyện gian khổ, vất vả, nhất là khi hành quân xa, mang vác nặng, trong thời tiết nắng nóng...

Trước thực tế đó, các đơn vị đều tổ chức rèn luyện từ từ để chiến sĩ làm quen dần với môi trường quân đội, nhất là với hoạt động huấn luyện; kết hợp giáo dục, quán triệt sâu sắc nhiệm vụ với rèn luyện thể lực, nâng dần sức khỏe cho bộ đội.

Thượng tá Nguyễn Văn Huy, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 50 (Bộ CHQS TP Hải Phòng) cho biết: “Chúng tôi yêu cầu đội ngũ cán bộ phải uốn nắn, rèn luyện từng bước bài bản gắn với quan tâm động viên, kiên trì hướng dẫn để chiến sĩ mới dần thích nghi, quen với các nền nếp, chế độ quy định. Đặc biệt, việc huấn luyện, rèn luyện bộ đội phải trên tình thương yêu, giúp đỡ anh em tiến bộ; tuyệt đối không quát mắng, tạo sức ép căng thẳng”.

Cùng nỗi lo về chất lượng “đầu vào” là số lượng học sinh, nhất là học sinh giỏi đăng ký tuyển sinh vào các trường sĩ quan có xu hướng giảm dần; không ít cán bộ cấp phân đội mới ra trường yếu về năng lực thực hành huấn luyện, đơn vị phải tổ chức bồi dưỡng, rèn luyện thêm nhiều mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

Nhưng như vậy vẫn chưa đáng lo bằng hiện tượng một bộ phận sĩ quan trẻ (cán bộ trung đội, đại đội) thiếu tâm huyết, chưa say mê trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện mà nguyên nhân chính là do chưa thực sự yên tâm công tác.

Tận dụng khuôn viên đơn vị để ôn luyện, thảo luận nội dung giáo dục chính trị ở Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 165 (Sư đoàn 312, Quân đoàn 1). Ảnh: DUY MINH

Nhiều đồng chí chỉ huy cấp trung đoàn, sư đoàn bày tỏ trăn trở: Khi gặp gỡ để tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng và giáo dục, động viên thì một số sĩ quan trẻ thừa nhận chưa yên tâm phấn đấu vì có sự so sánh với bạn bè cùng trang lứa đang làm việc bên ngoài về thu nhập, áp lực công việc, thời gian dành cho gia đình...

Cá biệt, có sĩ quan vừa ra trường đã muốn xin về công tác ở ban CHQS cấp huyện để được gần nhà và nhàn hơn so với công tác ở các đơn vị chủ lực, hoặc tìm cách xin chuyển ngành. Thực tế này ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả thực hiện nhiệm vụ nói chung, chất lượng huấn luyện của đơn vị nói riêng.

Thiết nghĩ, những vấn đề nêu trên cần được lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong toàn quân thẳng thắn nhìn nhận nghiêm túc để từ đó có giải pháp khắc phục hiệu quả, chứ chúng ta không nên né tránh. Tinh thần trách nhiệm và chất lượng đội ngũ cán bộ không chỉ là nhân tố quyết định chất lượng huấn luyện, mà còn quyết định sức mạnh chiến đấu của từng đơn vị cũng như toàn quân.

Việc quan tâm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần để cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác, tạo động lực phấn đấu, cống hiến cũng là chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, là một trong những giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu xây dựng Quân đội ta “tinh, gọn, mạnh”, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Nhóm phóng viên QP-AN