Với việc trình làng tên lửa siêu vượt âm chống hạm tầm xa đầu tiên, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình hiện đại hóa lực lượng tên lửa, Ấn Độ đã chính thức gia nhập nhóm rất ít các nước sở hữu công nghệ vũ khí siêu vượt âm tiên tiến. Tên lửa LR-AShM do Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển quốc phòng (DRDO)-cơ quan nghiên cứu quốc phòng nhà nước của Ấn Độ-phát triển.

Tên lửa siêu vượt âm chống hạm tầm xa LR-AShM được ra mắt lần đầu tiên tại Lễ duyệt binh kỷ niệm 77 năm Ngày Cộng hòa Ấn Độ. Ảnh: Asianmilitaryreview 

Bộ Quốc phòng Ấn Độ cho biết, LR-AShM được thiết kế nhằm đáp ứng yêu cầu tác chiến của các đơn vị phòng thủ bờ biển thuộc hải quân Ấn Độ, có khả năng tấn công cả mục tiêu cố định và mục tiêu di động, đồng thời mang được nhiều loại đầu đạn khác nhau.

Về mặt kỹ thuật, LR-AShM hội tụ các đặc trưng của vũ khí tấn công thế hệ mới: Tầm bắn rất xa, tốc độ siêu vượt âm, khả năng cơ động cao và quỹ đạo khó dự đoán. Tên lửa có tầm bắn hơn 1.500km, tốc độ tối đa đạt Mach 10 (gấp 10 lần tốc độ âm thanh), với tốc độ trung bình Mach 5 trong suốt hành trình bay. Những thông số này đưa LR-AShM vào nhóm vũ khí tấn công trên biển có tốc độ và tầm với lớn nhất hiện nay.

Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của hệ thống này không nằm ở các thông số thuần túy, mà ở tác động răn đe chiến lược mà nó tạo ra. Với tầm bắn hơn 1.500km, LR-AShM cho phép Ấn Độ mở rộng đáng kể “vùng ảnh hưởng hỏa lực” từ đất liền ra các tuyến hàng hải trọng yếu, qua đó nâng cao khả năng kiểm soát và phủ định tiếp cận đối với các lực lượng hải quân đối phương. Trong bối cảnh tác chiến hiện đại, nơi ưu thế không còn được quyết định đơn thuần bởi số lượng tàu chiến hay máy bay, mà bởi khả năng tấn công chính xác từ xa và làm tê liệt hệ thống phòng thủ đối phương, LR-AShM trở thành công cụ mang tính “thay đổi cuộc chơi” ở cấp độ khu vực.

Đáng chú ý, việc lựa chọn công bố LR-AShM trong lễ duyệt binh quốc gia cho thấy New Delhi chủ động gửi đi thông điệp răn đe rõ ràng, đó là Ấn Độ không đứng ngoài xu thế phát triển vũ khí siêu vượt âm, đồng thời sẵn sàng bảo vệ lợi ích chiến lược của mình bằng các năng lực quân sự tiên tiến do chính nước này làm chủ.

Trong cuộc chạy đua sức mạnh tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt và xu hướng quân sự hóa không ngừng gia tăng, LR-AShM xuất hiện như một “mảnh ghép” quan trọng trong toan tính dài hạn của Ấn Độ nhằm khẳng định vai trò cường quốc khu vực, đồng thời tạo dựng thế răn đe đủ mạnh trên không gian biển chiến lược.

Giới phân tích đánh giá, sự xuất hiện của LR-AShM có tác động trực tiếp tới cán cân quân sự tại khu vực Ấn Độ Dương-nơi đang chứng kiến sự hiện diện ngày càng gia tăng của các lực lượng hải quân ngoài khu vực.

Trong bối cảnh đó, LR-AShM giúp Ấn Độ thu hẹp khoảng cách về năng lực răn đe tầm xa, nhất là trong lĩnh vực tác chiến chống hạm. Khả năng tấn công tàu chiến đối phương từ khoảng cách vượt xa các dòng tên lửa siêu thanh truyền thống buộc đối phương phải tính toán lại phương án triển khai lực lượng, mở rộng vòng phòng thủ và phân tán đội hình, những yếu tố làm gia tăng chi phí chiến lược và giảm hiệu quả tác chiến.

Ở cấp độ rộng hơn, LR-AShM góp phần củng cố vai trò của Ấn Độ như một trụ cột an ninh tại khu vực Ấn Độ Dương, tạo thêm “đối trọng” trong cấu trúc an ninh đa tầng đang hình thành. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các tính toán quân sự mà còn tác động tới các liên kết chiến lược và quan hệ đối tác quốc phòng trong khu vực.

Ngoài ra, LR-AShM có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược tự chủ quốc phòng của Ấn Độ. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng vũ khí toàn cầu ngày càng chịu tác động bởi cạnh tranh địa-chính trị và các biện pháp kiểm soát công nghệ, việc Ấn Độ từng bước làm chủ công nghệ tên lửa siêu vượt âm cho thấy quyết tâm giảm phụ thuộc vào bên ngoài, đồng thời nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị công nghiệp quốc phòng toàn cầu.

Về dài hạn, LR-AShM không chỉ phục vụ nhu cầu phòng thủ bờ biển mà còn mở đường cho việc phát triển các biến thể khác, tạo nền tảng cho một hệ thống vũ khí tấn công tầm xa đa dạng hơn. Đây là bước đi phù hợp với xu thế hiện đại hóa quân đội theo hướng tinh gọn, công nghệ cao, lấy chất lượng và hiệu quả răn đe làm trung tâm.

Có thể khẳng định, việc Ấn Độ giới thiệu tên lửa siêu vượt âm chống hạm tầm xa không chỉ là dấu mốc về công nghệ quân sự mà còn là tuyên bố chiến lược về vai trò, vị thế và tham vọng của nước này trong trật tự, an ninh khu vực đang tái định hình.

Trong bức tranh cạnh tranh chiến lược hiện nay, LR-AShM chính là minh chứng cho cách các quốc gia sử dụng công nghệ quân sự như một công cụ định hình cán cân quyền lực và bảo vệ lợi ích quốc gia từ sớm, từ xa.