Trang mạng Breaking Defense đưa tin, Phần Lan mới đây đã tổ chức buổi lễ đặc biệt chào mừng việc tiếp nhận hai máy bay F-35 nói trên. Tham dự sự kiện có Tổng thống Alexander Stubb, Bộ trưởng Quốc phòng Antti Häkkänen, Tư lệnh Không quân Timo Herranen, Đại sứ Mỹ tại Phần Lan Howard W.Brodie, lãnh đạo Văn phòng chương trình liên hợp F-35 (JPO)-cơ quan phụ trách quản lý chương trình F-35 của Lầu Năm Góc-cùng nhà sản xuất là tập đoàn Lockheed Martin (Mỹ).

"Một kỷ nguyên mới đã bắt đầu đối với không quân và nền quốc phòng Phần Lan. Các máy bay tiêm kích F-35 mới sẽ củng cố năng lực quốc phòng của chúng ta trong những thập niên tới. Việc Phần Lan tiếp nhận máy bay F-35 góp phần củng cố mối quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương", Tổng thống Alexander Stubb tuyên bố.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Antti Häkkänen, các máy bay F-35 sẽ góp phần củng cố năng lực răn đe và phòng thủ của cả Phần Lan lẫn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Tư lệnh Không quân Timo Herranen khẳng định, đối với Phần Lan, F-35 không chỉ là một máy bay tiêm kích mới mà còn là "một hệ thống toàn diện", giúp nâng cao năng lực phòng không, đối phó với hệ thống phòng không của đối phương và thu thập thông tin tình báo. Tập đoàn Lockheed Martin tuyên bố F-35 giúp Phần Lan tăng cường "năng lực bảo vệ chủ quyền và bảo đảm tương lai của đất nước".

Theo Breaking Defense, hai máy bay F-35 nói trên nằm trong một thỏa thuận trị giá 9,4 tỷ USD đạt được hồi năm 2021 nhằm cung cấp cho Phần Lan 64 chiếc F-35 do tập đoàn Lockheed Martin sản xuất. Tờ Helsinki Times cho biết đây là thương vụ mua sắm quốc phòng lớn nhất từ trước đến nay của quốc gia Bắc Âu. Trang mạng Defence Industry Europe nêu rõ, chủ yếu nhờ thương vụ F-35, Phần Lan đã trở thành một trong những khách hàng lớn nhất của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ tại châu Âu.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb (bên trái) và Bộ trưởng Quốc phòng Antti Häkkänen tham dự sự kiện chào mừng việc tiếp nhận hai máy bay F-35, ngày 1-10-2026. Ảnh: Helsinki Times 

Phần Lan mua máy bay F-35 để thay thế các máy bay tiêm kích thế hệ thứ tư F/A-18 già cỗi vốn cũng do Mỹ sản xuất. Thương vụ dự kiến sẽ được hoàn tất vào cuối năm 2030. Các máy bay F-35 sẽ được Phần Lan sử dụng đến những năm 2060, đồng nghĩa "kỷ nguyên mới" mà Tổng thống Alexander Stubb đề cập sẽ kéo dài hơn 30 năm.

Máy bay F-35 được quảng cáo là có thể tác chiến hiệu quả trong mọi điều kiện thời tiết, là sự kết hợp hoàn hảo giữa hệ thống vũ khí tầm xa, cảm biến hiện đại, kỹ thuật tàng hình và hệ thống dẫn đường bằng vệ tinh, là dòng tiêm kích "hiện đại nhất thế giới". Channel News Asia đánh giá F-35 là dòng máy bay tiêm kích "làm thay đổi cuộc chơi".

Tập đoàn Lockheed Martin cho biết chương trình F-35 do tập đoàn này dẫn dắt, với mạng lưới hơn 2.100 doanh nghiệp cung ứng tại hơn 12 quốc gia. F-35 được 20 quốc gia đồng minh của Mỹ lựa chọn. Hiện có hơn 1.370 chiếc F-35 đang hoạt động tại 42 căn cứ quân sự trên toàn cầu, trong đó 13 quốc gia vận hành dòng máy bay tiêm kích này trên lãnh thổ của mình.

Tờ Helsinki Times lưu ý, Phần Lan tiếp nhận máy bay F-35 trong bối cảnh Văn phòng Kiểm toán Liên bang (GAO)-một cơ quan giám sát của Quốc hội Mỹ-vừa qua đánh giá mặc dù đây là chương trình vũ khí tốn kém nhất của Lầu Năm Góc, nhưng vẫn chưa đáp ứng được các mục tiêu đề ra về năng lực hoạt động và chi phí duy trì tiếp tục tăng. Theo Breaking Defense, "kỷ nguyên mới" của Phần Lan bắt đầu 9 tháng sau khi nước này công bố một văn kiện về chính sách đối ngoại và an ninh ở Bắc Cực, trong đó đánh giá môi trường an ninh đang thay đổi nhanh chóng do xung đột tại châu Âu, Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, cùng sự quan tâm ngày càng lớn của thế giới đối với Bắc Cực và các nguồn tài nguyên tại đây. Thêm vào đó, căng thẳng xuyên Đại Tây Dương đã có dấu hiệu lắng dịu sau khi Mỹ, Đan Mạch và Greenland đạt thỏa thuận nhằm tăng cường năng lực răn đe chung, chấm dứt tình trạng bế tắc kéo dài liên quan đến ý định của Tổng thống Donald Trump giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.