Phần Lan đang mở rộng năng lực xây dựng các chiến hào có mái che và công sự ngầm như một cách tăng cường khả năng sống sót của binh lính. Theo Euronews, các căn cứ huấn luyện kiên cố mới đã được xây dựng cho Lữ đoàn Pori thuộc Lực lượng Quốc phòng Phần Lan tại Niinisalo và Säkylä, với tên gọi lần lượt là Căn cứ 25 và Căn cứ 26. Đây là các khu phức hợp quân sự được thiết kế để huấn luyện quân nhân cách thức chiến đấu, vận hành và sinh tồn trong lòng đất nhiều ngày liên tiếp.

 
Xây dựng công sự ngầm cho bộ binh. Ảnh: Lực lượng quốc phòng Phần Lan  

Mỗi khu phức hợp được thiết kế cho một lực lượng từ khoảng 30 đến 50 binh sĩ với mục đích chính dành cho huấn luyện chứ không phải là các cứ điểm kiên cố được xây dựng sẵn cho thời chiến. Chúng cũng đóng vai trò là các địa điểm thử nghiệm, nơi quân đội Phần Lan có thể đánh giá các vật liệu xây dựng mới, thiết kế cấu trúc và phương pháp xây dựng trong điều kiện thực tế.

Cuộc xung đột ở Ukraine cho thấy, UAV trinh sát và tấn công đã khiến việc binh sĩ di chuyển trên các chiến hào không được che chắn ở khu vực tiền tuyến trở nên vô cùng nguy hiểm. Phương tiện chiến đấu, các đơn vị hậu cần tiếp tế, và ngay cả từng binh sĩ đều có thể bị phát hiện và nhắm mục tiêu trên một khu vực rộng lớn. Mối đe dọa đó đang thách thức quan điểm truyền thống của Phần Lan về chiến tranh cơ động cao.

Euronews cho hay, trong cuộc cải cách quân sự lớn vào giữa thập niên 2010, quân đội Phần Lan theo đuổi học thuyết ít chú trọng đến việc giữ vững các vị trí cụ thể. Thay vào đó, các đơn vị chiến đấu được kỳ vọng sẽ tấn công bất ngờ lực lượng địch đang tiến công, dùng mìn và chướng ngại vật gây tổn thất cho địch, sau đó rút lui trước khi địch kịp phản ứng.

Ngày nay, sự tham chiến với tần suất cao của các UAV bầy đàn cho thấy phương pháp chiến đấu của binh sĩ Phần Lan có thể trở nên kém hiệu quả, nhất là khi chiến tuyến dằng dai và binh sĩ phải hoạt động trong tầm bắn của UAV trong thời gian dài. Do đó, quốc gia Bắc Âu đang tái tập trung vào việc giữ vững điểm phòng thủ và bảo vệ binh sĩ trong các công sự ngầm.

Khác với công sự bê tông truyền thống, các công sự ngầm thế hệ mới ở Phần Lan chủ yếu có kết cấu từ khung gỗ lắp ghép sẵn. Sau khi máy xúc đào đủ độ sâu, các cấu kiện gỗ đã qua xử lý đủ sức chống chịu với ẩm mốc được hạ xuống vị trí định sẵn. Đất đá lèn chặt xung quanh, công sự ngầm được ngụy trang cẩn thận với các phiến đá rải quanh giúp kích nổ các quả đạn pháo đang bay tới trước khi chúng kịp xuyên thủng công sự.

Ở quốc gia có độ che phủ rừng lớn nhất châu Âu này, với khoảng 70-75% diện tích đất liền được che phủ thì nhìn từ trên không rất khó để xác định vị trí các công sự ngầm và chiến hào, bởi chúng đã được ngụy trang lẫn vào đám rừng cây xung quanh. Ống thông gió, cửa sập được ngụy trang và những đoạn hào ngắn lộ thiên có thể là một vài dấu hiệu hiếm hoi của hàng trăm mét chiến hào kéo dài dưới lòng đất.

Hệ thống mạng lưới công sự ngầm bao gồm các vị trí bắn có cửa thép, hầm trú ẩn, vị trí cho phương tiện chiến đấu, hố phóng UAV và các hành lang kết nối. Một số hành lang được trang bị giá đỡ bằng dây cáp để có thể lắp đặt hệ thống liên lạc trong các cuộc tập trận dài ngày. Ngoài ra, hệ thống còn bao gồm nhà vệ sinh dã chiến. Các lối vào, cửa sập và các khu vực lộ thiên đều được bảo vệ bằng lưới hoặc các rào chắn ngăn UAV cỡ nhỏ đâm thẳng qua chiến hào.

Song song với đó, Phần Lan cũng đang khôi phục các công sự cũ ven biển từng bị bỏ hoang hoặc xuống cấp kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đồng thời xây mới nhiều hầm trú ẩn bằng bê tông trên khắp cả nước.

Xu hướng quay về các công sự ngầm cho thấy một sự thay đổi lớn đang diễn ra trong quân đội Phần Lan nói riêng, quân đội các nước châu Âu nói chung. Công nghệ UAV từng được kỳ vọng sẽ giúp chiến tranh diễn ra nhanh hơn và cơ động hơn, giờ đây lại làm tăng tầm quan trọng của việc ẩn nấp, bảo vệ từ trên cao, các vị trí phòng thủ sẵn có cũng như khả năng chịu đựng áp lực tâm lý để trụ vững trong các công sự ngầm suốt thời gian xảy ra chiến sự.