Trong bối cảnh các quốc gia trên thế giới đang trang bị vũ khí “từ đầu đến chân”, Estonia, một thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng đang trải qua một cuộc “cách mạng quân sự” quy mô lớn. Chính quyền quốc gia Baltic này gần đây đã chuyển hướng khoản ngân sách 500 triệu euro-vốn ban đầu được dành để mua xe bọc thép cho bộ binh-sang đầu tư cho máy bay không người lái (UAV) và hệ thống phòng không.
Là quốc gia nhỏ bé có diện tích 45.000km² với chỉ 1,3 triệu dân, song Estonia lại được biết đến như một cường quốc về số hóa, an ninh mạng, phần mềm và công nghệ thông tin, là nơi khai sinh của các công ty nổi tiếng như Skype, Bolt, Wise... và hiện đang nhanh chóng dẫn đầu trong việc tạo ra một hệ sinh thái hệ thống vũ trang không người lái. Theo The Jerusalem Post, điều này rất quan trọng đối với một quốc gia nhỏ bé với lực lượng quân đội chính quy ước tính chỉ khoảng 7.000 binh sĩ tại ngũ, và do đó, phụ thuộc sâu sắc vào sự bảo vệ của NATO.
 |
Binh sĩ Estonia trong một cuộc tập trận. Ảnh: Army.mil
|
Hồi tháng 6, Chính phủ Estonia đã công bố lộ trình Xe không người lái mới giai đoạn 2026-2030, được thiết kế để thúc đẩy sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực chính phủ, các công ty tư nhân và giới học thuật. Mục tiêu của chương trình rất rõ ràng và đầy tham vọng: Biến Estonia thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu trong việc phát triển, thử nghiệm và triển khai các hệ thống không người lái-bao gồm các khu vực chuyên biệt được thiết kế để thử nghiệm UAV trong điều kiện tác chiến điện tử và gây nhiễu.
Bên cạnh những lợi ích chiến thuật và hoạt động quan trọng-như bù đắp những bất lợi về lãnh thổ và nhân lực, tăng cường năng lực quốc phòng và cải thiện khả năng chống UAV-hệ sinh thái không người lái của Estonia được cho sẽ tác động đến cấu trúc an ninh khu vực rộng lớn hơn ở khu vực Baltic và Đông Bắc Âu. Nước này có thể đóng vai trò là hình mẫu cho các quốc gia nhỏ và vừa về cách tự bảo vệ mình thông qua các biện pháp sáng tạo và tiết kiệm chi phí.
Theo trang chinamil.com.cn, Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ vừa đưa vào thử nghiệm các dòng UAV cảm tử tích hợp AI, có thể tác chiến tự chủ và hiệp đồng theo đàn. Những bước tiến này cho thấy xu hướng tác chiến bằng UAV đang chuyển nhanh từ điều khiển từ xa sang tự chủ dựa trên AI. Tuy nhiên, khi thuật toán ngày càng đảm nhiệm nhiều khâu trong chuỗi tiêu diệt mục tiêu, câu hỏi về giới hạn pháp lý, đạo đức và tác động của công nghệ này đối với chiến tranh tương lai càng trở nên cấp thiết.
Thiết bị bay không người lái (UAV) giá rẻ sản xuất đại trà không chỉ là yếu tố “thay đổi cuộc chơi” trong chiến tranh hiện đại mà còn trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh năng lượng toàn cầu.