* Thụy Điển đẩy nhanh chương trình khinh hạm lớp Luleå

Tập đoàn quốc phòng Saab của Thụy Điển và Tập đoàn Naval Group của Pháp vừa ký hợp đồng cung cấp, tích hợp các hệ thống vũ khí và thiết bị tác chiến cho 4 khinh hạm FDI, được mua trong khuôn khổ chương trình lớp Luleå của Thụy Điển. Thỏa thuận trị giá khoảng 2 tỷ SEK, với thời gian bàn giao dự kiến từ năm 2027 đến năm 2034.  

Theo Saab, hợp đồng bao gồm hệ thống điều khiển vũ khí, thiết bị điều khiển hỏa lực Ceros, hệ thống quang điện tử EOS 500, radar giám sát Sea Giraffe 1X và trạm vũ khí điều khiển từ xa Trackfire. Các tàu cũng sẽ được trang bị tên lửa chống hạm RBS15 và ngư lôi hạng nhẹ Saab. Trước đó, ngày 31-8, Thụy Điển đã ký thỏa thuận với Naval Group mua 4 khinh hạm FDI, trị giá khoảng 4,3 tỷ Euro. Chiếc đầu tiên dự kiến được bàn giao vào năm 2030, ba chiếc còn lại trước năm 2034.

Hình ảnh mô phỏng khinh hạm thuộc lớp Luleå tương lai của Hải quân Thụy Điển, tích hợp tên lửa chống hạm, ngư lôi và các hệ thống giám sát của Saab. Ảnh: Naval Group/Saab

Tàu lớp Luleå được phát triển dựa trên khinh hạm FDI do Pháp thiết kế, kết hợp với các công nghệ quốc phòng trong nước, trong đó có pháo hải quân Bofors cỡ nòng 57mm và 40mm. Tàu có lượng giãn nước khoảng 4.500 tấn, đảm nhiệm các nhiệm vụ khác nhau như phòng không, chống ngầm và tác chiến mặt nước.

Một trong những thiết bị giám sát chủ lực là radar Sea Giraffe 1X sử dụng công nghệ mảng pha quét điện tử chủ động, hoạt động trên băng tần X. Radar có khả năng bao quát 360 độ, tầm phát hiện 100km và theo dõi đồng thời tới 600 mục tiêu trên không và mặt nước. Hệ thống còn có chức năng phát hiện, theo dõi UAV, đặc biệt hữu ích trước các mục tiêu kích thước nhỏ và bay thấp. Trong khi đó, Ceros kết hợp radar, cảm biến quang điện tử và thiết bị đo xa laser; EOS 500 sử dụng cảm biến hồng ngoại và camera video để hỗ trợ nhận dạng mục tiêu.

Về năng lực tấn công, tên lửa RBS15 sẽ tiếp tục là vũ khí chống hạm chủ lực. Phiên bản RBS15 Mk4 Gungnir có tầm bắn hơn 300km và sử dụng đầu tự dẫn radar chủ động. Tuy nhiên, Saab chưa xác nhận biến thể cụ thể được trang bị trên các khinh hạm mới. Khả năng chống ngầm sẽ được tăng cường bằng ngư lôi hạng nhẹ Saab, có đường kính 400mm, trọng lượng khoảng 340kg, tốc độ hơn 40 hải lý/giờ và tầm hoạt động trên 20km. Ngư lôi sử dụng hệ thống dẫn đường thủy âm chủ động và thụ động, có thể hoạt động độc lập hoặc điều khiển.

* Mỹ đánh giá UAV đánh chặn FD-1

Lục quân Mỹ đang đánh giá khả năng của UAV đánh chặn FD-1 tại Ba Lan nhằm phát triển giải pháp đối phó với các cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn với chi phí thấp hơn. Cuộc thử nghiệm được tiến hành tại thao trường Ustka, nhằm xác định khả năng của hệ thống trong việc vô hiệu hóa các UAV đối phương, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các tên lửa đất đối không đắt tiền.

Được phát triển bởi Mountain Horse Solutions, công ty con của Global Ordnance, FD-1 là UAV đánh chặn cỡ nhỏ, điều khiển theo góc nhìn thứ nhất (FPV), sử dụng cấu hình bốn cánh quạt, tấn công các mục tiêu trên không và mặt đất. Thiết bị có thể đạt tốc độ hơn 265km/giờ trong giai đoạn tấn công cuối cùng, với tốc độ ghi nhận trong thử nghiệm khoảng 314km/giờ. Tầm hoạt động có thể vượt 20km khi trang bị ăng-ten ngoài, lớn hơn nhiều so với cấu hình FPV cơ bản (khoảng 6km).

 UAV đánh chặn FD-1 được phóng từ SGT Stout trong cuộc đánh giá năng lực chống UAV tại Ba Lan. Ảnh: Lục quân Mỹ

FD-1 được trang bị camera FPV kỹ thuật số và chức năng dẫn đường giai đoạn cuối Pixel-Lock, cho phép người vận hành nhận dạng, xác định mục tiêu trước khi thiết bị tự động tiếp cận bằng công nghệ bám bắt hình ảnh. UAV có thể được chuẩn bị và phóng trong chưa đầy 2 phút, giúp lực lượng phòng không phản ứng nhanh trước các mối đe dọa xuất hiện đột ngột. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động còn phụ thuộc vào khả năng phát hiện mục tiêu, độ tin cậy của thông tin liên lạc và khả năng của người vận hành.

Đáng chú ý, trong cuộc đánh giá này, Lục quân Mỹ đã thử nghiệm FD-1 kết hợp với hệ thống phòng không tầm ngắn SGT Stout, trước đây được định danh là M-SHORAD. Được lắp đặt trên xe bọc thép Stryker A1, SGT Stout tích hợp tên lửa Stinger, pháo tự động 30mm, súng máy đồng trục 7,62mm cùng radar và cảm biến quang điện tử. Hình ảnh công bố cho thấy FD-1 được phóng trực tiếp từ SGT Stout, mở ra khả năng kết hợp UAV đánh chặn với các phương tiện phòng không cơ động hiện có.

* BAE Systems bắt đầu lắp ráp tiêm kích Typhoon cho Thổ Nhĩ Kỳ

BAE Systems đã bắt đầu lắp ráp phần thân trước của chiếc tiêm kích Eurofighter Typhoon đầu tiên dành cho Thổ Nhĩ Kỳ tại cơ sở Samlesbury (Lancashire, Anh). Cùng thời điểm, Airbus cũng triển khai chế tạo phần thân giữa tại Đức, đánh dấu bước tiến mới trong chương trình cung cấp 20 chiếc Typhoon cho Ankara theo hợp đồng trị giá 5,4 tỷ bảng Anh.

Theo kế hoạch, công đoạn lắp ráp cuối cùng sẽ được thực hiện tại cơ sở Warton (Anh). Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến tiếp nhận 6 máy bay trong năm 2030, 8 chiếc trong năm 2031 và 6 chiếc còn lại vào năm 2032. Hợp đồng bao gồm máy bay, thiết bị nhiệm vụ và vũ khí, nằm trong chương trình tổng thể có giá trị lên tới 8 tỷ bảng Anh, bao gồm cả huấn luyện và hỗ trợ kỹ thuật.

Typhoon được kỳ vọng sẽ tăng cường năng lực tác chiến của Không quân Thổ Nhĩ Kỳ, lực lượng hiện vận hành khoảng 240 tiêm kích F-16 và 20 máy bay F-4E. Việc mua sắm dòng tiêm kích châu Âu này được triển khai song song với chương trình hiện đại hóa F-16 Özgür và phát triển tiêm kích nội địa Kaan.

Các máy bay dành cho Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến được sản xuất theo cấu hình Tranche 4+, trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động ECRS Mk 0 Captor-E của Leonardo. Radar này sử dụng ăng-ten có khả năng thay đổi vị trí bằng cơ cấu cơ khí, giúp mở rộng góc quan sát và theo dõi mục tiêu khi máy bay cơ động. Gói vũ khí dự kiến có tên lửa không đối không tầm xa Meteor và tên lửa không đối đất chính xác Brimstone. Meteor sử dụng động cơ có khả năng điều chỉnh lực đẩy, giúp duy trì năng lượng trong giai đoạn cuối hành trình và cải thiện khả năng tấn công các mục tiêu cơ động.

Các máy bay dành cho Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến được sản xuất theo cấu hình Tranche 4+, trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động ECRS Mk 0 Captor-E. Ảnh: Eurofighter 

Cuối tháng 3-2026, Thổ Nhĩ Kỳ và Anh ký thỏa thuận trị giá 2,5-2,6 tỷ bảng Anh về huấn luyện và hỗ trợ, bao gồm phụ tùng, sửa chữa, trang thiết bị mặt đất, thiết bị mô phỏng và hỗ trợ kỹ thuật trong 3 năm sau khi máy bay đi vào hoạt động. Không quân Hoàng gia Anh sẽ đào tạo 10 phi công hướng dẫn và khoảng 100 giảng viên bảo dưỡng của Thổ Nhĩ Kỳ. Các phi công Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu huấn luyện từ tháng 8-2026 tại Anh.

Bên cạnh 20 máy bay đặt mua mới, Ankara đang đàm phán với Qatar và Oman để mua thêm Typhoon đã qua sử dụng, nhằm bổ sung máy bay trước khi lô đầu tiên do Anh sản xuất được bàn giao. Qatar hiện có 24 chiếc Typhoon, trong khi Oman vận hành 12 chiếc. Tuy nhiên, việc chuyển giao máy bay có thể ảnh hưởng đáng kể đến quy mô phi đội của hai quốc gia này. Ngày 22-10-2026, Thổ Nhĩ Kỳ xác nhận các cuộc đàm phán với Qatar vẫn đang tiếp diễn.