Quân sự thế giới hôm nay (26-3): Nga sẽ thay thế toàn bộ lực lượng tàu ngầm hạt nhân

* Israel công bố video phá hủy bệ phóng tên lửa đạn đạo của Iran

Ngày 24-3, Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) công bố đoạn video cho thấy một cuộc không kích chính xác nhằm vào một bệ phóng tên lửa đạn đạo tại khu vực phía Tây Iran. Theo phía IDF, bệ phóng này đang trong trạng thái chuẩn bị khai hỏa phóng tên lửa về phía lãnh thổ Israel.

Israel dường như đã phá hủy một bệ phóng tên lửa đạn đạo tầm trung Kheibar Shekan của Iran. Ảnh: IDF/Truyền thông Iran

Hình ảnh được công bố cho thấy bệ phóng nhiều khả năng mang theo tên lửa đạn đạo tầm trung Kheibar Shekan, một trong những hệ thống tên lửa nhiên liệu rắn thế hệ mới của Iran. Nếu nhận định này là chính xác, đây là một trường hợp đánh chặn tên lửa trước khi phóng đáng chú ý, khi mục tiêu bị tiêu diệt ngay từ trên bệ phóng. Đòn tấn công được cho là đã phá hủy cả tên lửa lẫn phương tiện xe phóng cơ động, qua đó loại bỏ một phương án tấn công của Iran.

Tên lửa Kheibar Shekan được Iran công bố lần đầu vào tháng 2-2022, với tầm bắn khoảng 1.450 km, có khả năng tiếp cận đến toàn bộ lãnh thổ Israel. Dòng tên lửa này nằm trong chương trình phát triển vũ khí tấn công tầm xa của Iran, tập trung vào các tổ hợp tên lửa đạn đạo sử dụng nhiên liệu rắn, cho phép rút ngắn thời gian chuẩn bị phóng so với các dòng tên lửa nhiên liệu lỏng trước đây (thường mất nhiều giờ để nạp nhiên liệu), từ đó đảm bảo yếu tố bí mật, bất ngờ trước khi khai hỏa.

Theo các mô tả kỹ thuật, tên lửa Kheibar Shekan có thể mang đầu đạn nặng khoảng 500kg, được thiết kế để tấn công các mục tiêu cố định như cơ sở hạ tầng trọng yếu, sở chỉ huy. Theo các chuyên gia quân sự, giá trị tác chiến của hệ thống tên lửa này không chỉ nằm ở tầm bắn mà còn ở khả năng cơ động, tốc độ phản ứng nhanh và khả năng sống sót cao trên chiến trường.

Việc sử dụng bệ phóng cơ động giúp tên lửa có thể được triển khai đến một vị trí xác định và sẵn sàng khai hỏa với mức độ bộc lộ thấp hơn đáng kể so với các hệ thống bệ phóng cố định. Điều này khiến nhiệm vụ phát hiện và tiêu diệt mục tiêu trước khi phóng trở nên đặc biệt quan trọng trong tác chiến hiện đại.

Tên lửa Kheibar Shekan cũng đã được đề cập trong một số hoạt động quân sự trước đây của Iran, bao gồm các cuộc tấn công ngoài lãnh thổ và các chiến dịch quy mô lớn. Điều này cho thấy hệ thống này không chỉ mang tính trình diễn mà đã được tích hợp vào năng lực tiến công thực tế của Iran.

Xét trên phương diện tác chiến, ý nghĩa của sự kiện này không chỉ nằm ở việc phá hủy một bệ phóng đơn lẻ, mà ở việc vô hiệu hóa một loại vũ khí tấn công tầm trung trước khi nó được sử dụng. Diễn biến này một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của các hoạt động đánh chặn tên lửa trước khi phóng, đặc biệt đối với các hệ thống tên lửa nhiên liệu rắn có khả năng phản ứng nhanh và khó phát hiện.

* Nga sẽ thay thế toàn bộ lực lượng tàu ngầm hạt nhân

Tư lệnh Hải quân Nga Aleksandr Moiseyev xác nhận Moskva sẽ thay thế toàn bộ lực lượng tàu ngầm tấn công hạt nhân thế hệ thứ ba bằng các tàu ngầm lớp Yasen (Dự án 885) và lớp Yasen-M (Dự án 885M) trong vòng 10 năm tới.

Theo kế hoạch, các tàu ngầm thuộc các lớp Akula (Dự án 971), Sierra (Dự án 945/945A) và Oscar-II (Dự án 949A) sẽ lần lượt được loại biên. Đây là những tàu ngầm mang thiết kế từ thời Liên Xô, được đưa vào biên chế chủ yếu trong giai đoạn 1985–1996 và hiện đang đối mặt với gánh nặng bảo trì lớn do lò phản ứng cũ, hệ thống điện tử lạc hậu và chuỗi cung ứng hậu cần phân tán. Thay vào đó, Hải quân Nga hướng tới xây dựng một lực lượng chuẩn hóa với khoảng từ 10 đến 12 tàu ngầm lớp Yasen, giảm số lượng nhưng gia tăng đáng kể năng lực tác chiến trên từng phương tiện.

Tàu ngầm lớp Yasen và Yasen-M của Nga là hai lớp tàu ngầm tấn công hạt nhân thế hệ thứ tư được thiết kế để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, bao gồm tác chiến chống hạm, tấn công mục tiêu trên bộ và chống ngầm. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Động thái này nằm trong chiến lược ưu tiên phát triển sức mạnh tấn công dưới nước thay vì mở rộng các hạm đội mặt nước, đồng thời đơn giản hóa công tác vận hành, huấn luyện và bảo đảm kỹ thuật bằng việc tập trung vào một lớp tàu chủ lực.

Tàu ngầm lớp Yasen/Yasen-M là tàu ngầm tấn công hạt nhân thế hệ thứ tư, có lượng giãn nước khi lặn khoảng 13.800 tấn, chiều rộng thân là 13m. Tàu ngầm lớp Yasen-M có chiều dài ngắn hơn khoảng 9m so với chiều dài của tàu ngầm lớp Yasen (139m). Tàu ngầm được thiết kế đa nhiệm, kết hợp vai trò tàu ngầm tấn công và mang tên lửa hành trình. Hệ thống vũ khí bao gồm 8 mô-đun phóng thẳng đứng, mang tối đa 32 tên lửa hành trình trong cấu hình tiêu chuẩn, có thể sử dụng các loại tên lửa như Kalibr, Oniks, hay Zircon. Ngoài ra, tàu còn được trang bị 10 ống phóng ngư lôi cỡ 533 mm với khả năng triển khai ngư lôi, thủy lôi và tên lửa chống ngầm.

Về thiết kế, khả năng “tàng hình” là yêu cầu cốt lõi với tàu ngầm lớp Yasen, nhờ các biện pháp như giảm tín hiệu âm thanh, thân tàu được làm bằng thép có từ tính thấp, lớp phủ tiêu âm, và hệ thống làm mát lò phản ứng để giảm tiếng ồn. Tốc độ của tàu khi lặn có thể đạt tới 28 hải lý/giờ ở chế độ yên tĩnh và cao hơn khi chạy hết công suất. Hệ thống sonar hiện đại gồm mảng cầu phía mũi, mảng bên thân và mảng kéo phía sau giúp nâng cao khả năng phát hiện mục tiêu ở nhiều dải tần khác nhau.

Số lượng thủy thủ đoàn trên tàu ngầm lớp Yasen-M giảm xuống còn khoảng 64 người so với con số 85 người trên tàu ngầm lớp Yasen nguyên bản, cho thấy mức độ tự động hóa trên tàu cao hơn.

* Tây Ban Nha sản xuất pháo tự hành K9 theo thỏa thuận với Hàn Quốc

Tập đoàn Indra của Tây Ban Nha vừa ký thỏa thuận với tập đoàn Hanwha Aerospace của Hàn Quốc nhằm triển khai chương trình sản xuất pháo tự hành dựa trên nền tảng pháo tự hành K9 Thunder, với tổng ngân sách khoảng 4,55 tỷ euro (tương đương 5,3 tỷ USD).

Pháo tự hành K9 Thunder do tập đoàn Hanwha Aerospace của Hàn Quốc nghiên cứu phát triển. Ảnh: Army Recognition

Theo thông báo ngày 24-3 trên trang web của tập đoàn Indra, đơn vị này sẽ phối hợp với đối tác Hàn Quốc để sản xuất 280 phương tiện bánh xích cho quân đội Tây Ban Nha. Chương trình bao gồm 128 pháo tự hành K9 cỡ nòng 155mm, 120 xe tiếp đạn, cùng các phương tiện cứu kéo và xe chỉ huy – điều khiển.

Pháo tự hành K9 Thunder do tập đoàn Hanwha Aerospace phát triển được đánh giá là một trong những sản phẩm xuất khẩu thành công của Hàn Quốc tại châu Âu, góp phần đưa nước này trở thành nhà cung cấp vũ khí lớn thứ hai cho các nước NATO, chỉ đứng sau Mỹ. Trong những năm gần đây, các quốc gia như Na Uy, Romania và Ba Lan đều đã đặt mua pháo tự hành K9 để trang bị cho quân đội.

Lễ ký kết thỏa thuận giữa tập đoàn Indra của Tây Ban Nha và tập đoàn Hanwha Aerospace của Hàn Quốc. Ảnh: Indra Group

Trong khuôn khổ dự án, tập đoàn Indra sẽ đảm nhiệm thiết kế và sản xuất thân xe tại Tây Ban Nha, tích hợp hệ thống chỉ huy – điều khiển, quản lý chiến trường và thông tin liên lạc, đồng thời cũng sẽ nắm quyền thiết kế phần khung phương tiện. Dự án đi kèm với khoản đầu tư khoảng 130 triệu euro để nâng cấp nhà máy của tập đoàn Indra tại thành phố cảng Gijón (Tây Ban Nha), đồng thời xây dựng thêm một cơ sở lắp ráp tại thành phố này.