* Tên lửa hành trình SOM-J của Thổ Nhĩ Kỳ thử nghiệm thành công với đầu đạn thật

Thổ Nhĩ Kỳ đã có bước tiến mới trong chương trình phát triển tên lửa hành trình SOM-J khi trong cuộc thử nghiệm với đầu đạn thật mới đây, tên lửa đã đánh trúng mục tiêu.

Được thiết kế như một loại tên lửa tấn công ngoài tầm nhìn có kích thước nhỏ gọn, SOM-J tích hợp nhiều phương thức dẫn đường như hệ dẫn quán tính, định vị toàn cầu, dẫn đường theo địa hình và đầu dò hồng ngoại, cho phép nâng cao độ chính xác và khả năng hoạt động trong môi trường tác chiến phức tạp. Theo Roketsan, SOM-J có thể mang trong khoang hoặc treo dưới cánh, với thiết kế mô-đun, tiết diện phản xạ tín hiệu radar thấp và khả năng hoạt động tự chủ.

Cuộc thử nghiệm với đầu đạn thật được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra trong điều kiện khắt khe hơn so với các bài thử trình diễn trước đây. Việc đạt được đòn đánh chính xác cho thấy hệ thống đã vượt qua nhiều cột mốc phát triển quan trọng, tiến gần hơn tới cấu hình phù hợp với tác chiến thực tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh SOM-J được định hướng trở thành giải pháp tấn công ngoài tầm nhìn do Thổ Nhĩ Kỳ tự chủ.

Tên lửa hành trình SOM-J của Thổ Nhĩ Kỳ khóa thành công mục tiêu với đầu đạn thật. Ảnh: Roketsan/ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thổ Nhĩ Kỳ 

Về kỹ thuật, tên lửa có chiều dài khoảng 3,9m, khối lượng khoảng 540kg và tầm bắn 275km. SOM-J có khả năng cập nhật mục tiêu trong khi bay, chống chế áp điện tử, cùng các tùy chọn đầu đạn nổ phá mảnh hoặc xuyên giáp, giúp tăng tính linh hoạt khi đối phó với nhiều loại mục tiêu khác nhau.

Chương trình SOM-J cũng đang được mở rộng tích hợp trên nhiều nền tảng. Bên cạnh tiêm kích F-16, tên lửa được thiết kế phù hợp để mang trong khoang vũ khí, hướng tới các máy bay chiến đấu thế hệ mới như KAAN và UAV chiến đấu Kizilelma.

SOM-J đáp ứng nhu cầu quan trọng trong chiến tranh hiện đại như tấn công các mục tiêu được bảo vệ mà không buộc máy bay mang phóng phải xâm nhập sâu vào vùng phòng không đối phương. Khả năng bay thấp, cơ động cao và cập nhật mục tiêu sau khi phóng giúp tăng hiệu quả trước các mục tiêu như tàu chiến, cơ sở phòng thủ ven biển hay hạ tầng chỉ huy.

Sự phát triển của SOM-J phản ánh nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc xây dựng nền công nghiệp quốc phòng tự chủ. Một hệ thống vũ khí do trong nước phát triển không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài mà còn tạo điều kiện linh hoạt hơn trong tích hợp và nâng cấp.

Cuộc thử nghiệm thành công với đầu đạn thật cho thấy SOM-J đang tiến gần tới giai đoạn triển khai đầy đủ. Không chỉ là một dự án tên lửa nội địa, SOM-J được kỳ vọng trở thành thành tố cốt lõi trong năng lực tấn công ngoài tầm của Thổ Nhĩ Kỳ, góp phần củng cố khả năng răn đe và tăng cường tính độc lập trong sức mạnh quân sự của nước này.

* Israel bắn trượt mục tiêu tên lửa đạn đạo của Iran

Theo Cơ quan Cứu hỏa và Cứu nạn Israel, 1 tên lửa đạn đạo của Iran đã đánh trúng một tòa nhà tại thành phố Dimona, miền Nam Israel vào tối thứ Bảy. Vụ tấn công khiến nhiều người bị thương và gây cháy tại nhiều địa điểm, trong đó một tòa nhà một tầng bị phá hủy hoàn toàn.

Video do lực lượng cứu hỏa công bố cho thấy tên lửa lao thẳng xuống trung tâm thành phố, kèm theo một vụ nổ lớn. Quân đội Israel thừa nhận đã không đánh chặn được tên lửa trước khi nó rơi xuống, đồng thời cho biết sẽ tiến hành xem xét sự việc.

Một binh sĩ Israel kiểm tra thiệt hại sau các đợt tấn công của Iran vào Dimona, miền Nam Israel, ngày 21-3. Ảnh: Reuters

Dimona là nơi đặt chương trình hạt nhân của Israel. Trước khi xảy ra vụ tấn công, nhiều đợt còi báo động đã vang lên cảnh báo nguy cơ tên lửa.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết mục tiêu của cuộc tấn công là các cơ sở hạt nhân tại Dimona, nhằm đáp trả đòn tấn công trước đó của Israel vào cơ sở hạt nhân Natanz. Trong khi đó, phía Israel nói không nắm được thông tin về một cuộc tấn công như vậy, dù Mỹ từng tiến hành không kích Natanz trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng Sáu.

Các lực lượng ứng cứu khẩn cấp Israel cho biết đang điều trị nhiều nạn nhân tại nhiều hiện trường, phần lớn bị thương nhẹ. Magen David Adom xác nhận khoảng 20 người bị thương.

Theo một chuyên gia hàng đầu của Israel về Iran, cuộc tấn công vào Dimona cho thấy Tehran vẫn duy trì khả năng “chỉ huy và kiểm soát hiệu quả”, bất chấp các nỗ lực làm suy yếu năng lực.

* Mỹ phê duyệt các gói radar nhằm tăng cường năng lực phòng thủ của các quốc gia

Mỹ đã phê duyệt thương vụ bán radar của hệ thống phòng không THAAD cho Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) theo cơ chế khẩn cấp, giúp tái thiết năng lực phòng không – phòng thủ tên lửa của nước này sau các cuộc tấn công liên quan đến Iran.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, thương vụ được thông qua mà không cần quy trình xem xét thông thường của Quốc hội, đồng thời nhấn mạnh khả năng mở rộng vùng phòng thủ lên 360 độ.

Radar AN/TPY-2, được coi là “đôi mắt” của THAAD, đảm nhiệm phát hiện, theo dõi và phân biệt mục tiêu. Khi thiếu thành phần này, bệ phóng gần như không thể phát huy hiệu quả. Gói nâng cấp mới không chỉ thay thế đơn lẻ mà còn gợi ý một cấu trúc cảm biến phân tán, với các thành phần như mảng ăng-ten, bộ xử lý, hệ thống năng lượng và làm mát, giúp mở rộng phạm vi giám sát và tăng khả năng chống chịu trong môi trường tác chiến phức tạp.

UAE đang từng bước khôi phục “lá chắn” phòng thủ tên lửa THAAD với gói radar mới được Mỹ phê duyệt, qua đó củng cố khả năng phòng không – phòng thủ tên lửa, sau khi các đòn tấn công mới đây làm lộ rõ điểm yếu của mạng lưới cảm biến tại vùng Vịnh. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ 

Ngoài UAE, Mỹ cũng đã phê duyệt thương vụ bán radar LTAMDS cho Kuwait, với giá trị hợp đồng là 8 tỷ USD. Gói trang bị sẽ nâng cấp cảm biến trong mạng lưới phòng không dựa trên hệ thống Patriot, giúp cải thiện khả năng phát hiện, theo dõi và ứng phó với các mối đe dọa từ trên không.

Gói đề xuất bao gồm tối đa 8 radar LTAMDS, 5 hệ thống nguồn điện chiến thuật cỡ lớn, 8 bộ chuyển đổi tần số cùng các hạng mục hỗ trợ toàn diện như huấn luyện, hỗ trợ kỹ thuật, hậu cần, phần mềm, phụ tùng, tài liệu, nhà che, thiết bị vận chuyển, mô phỏng và các thành phần mật mã.

Ở cấp độ kỹ thuật, LTAMDS được đánh giá sẽ mang lại khả năng phát hiện và theo dõi tiên tiến hơn so với các hệ thống cũ, đặc biệt quan trọng trong môi trường tác chiến phức tạp, nơi các cuộc tấn công có thể kết hợp tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV. Việc nâng cao chất lượng phát hiện, phân loại và theo dõi mục tiêu giúp tăng hiệu quả của lực lượng đánh chặn hiện có, cho thấy Kuwait đang tập trung đầu tư vào hiệu năng tổng thể của hệ thống thay vì chỉ mở rộng kho tên lửa.