Quân sự thế giới hôm nay (24-3): Iran công bố tổ hợp phòng không bắn trúng tiêm kích F-35 của Mỹ

* Iran công bố tổ hợp phòng không bắn trúng tiêm kích F-35

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa công bố đoạn video về một cơ sở ngầm chứa các hệ thống tên lửa phòng không tầm trung và tầm xa do lực lượng này quản lý. Theo phóng viên kỳ cựu Farzad Seifikaran của hãng tin BBC, video không chỉ cho thấy các bệ phóng mà còn cả những kho chứa lớn các thùng chứa tên lửa đánh chặn được cất giữ bên trong khu vực kiên cố này.

Đáng chú ý, video cũng ghi lại hình ảnh nguyên vẹn của tổ hợp tên lửa phòng không nội địa Khordad-15, một trong những hệ thống chủ lực trong mạng lưới phòng không nhiều lớp của Iran.

Theo thông tin từ IRGC, Khordad-15 sử dụng tên lửa đất đối không Sayyad-3 để tiêu diệt mục tiêu trên không. Hệ thống tên lửa được cho là có khả năng phát hiện đồng thời tới 6 mục tiêu, tác chiến với cả máy bay và phương tiện bay không người lái (UAV), và có tầm hoạt động lên tới 150km.

Hệ thống tên lửa phòng không Khordad-15 của Iran. Nguồn: Fars Media

Ngoài ra, giới chức quân sự Iran tuyên bố hệ thống này có thể phát hiện các máy bay tàng hình ở khoảng cách tới 85km.

IRGC cũng khẳng định các tổ hợp Khordad-15 đã được sử dụng trong thực chiến và đã đánh trúng tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II của Mỹ.

* Nga diễn tập tác chiến tên lửa bờ ở Biển Baltic

Hạm đội Baltic của Nga đã triển khai các tổ hợp tên lửa bờ Bal và Bastion trong một cuộc diễn tập tác chiến ở khu vực Biển Baltic, mô phỏng tình huống tiêu diệt các tàu mặt nước đối phương.

Tổ hợp Bal sử dụng tên lửa Kh-35 và tổ hợp 3K55 Bastion sử dụng tên lửa siêu thanh P-800 Oniks. Các đơn vị tham gia diễn tập thực hành các bước phát hiện mục tiêu, triển khai hỏa lực tiêu diệt, và cơ động nhanh lực lượng giữa các trận địa.

Nga tiến hành tập trận với tổ hợp tên lửa bờ Bal và Bastion tại khu vực Biển Baltic. Ảnh: TASS News

Dù không tiến hành bắn đạn thật, kịch bản diễn tập đã mô phỏng các đòn “tấn công bão hòa” nhằm vào cụm tàu chiến đối phương.

Các kíp chiến đấu triển khai khí tài tới trận địa, nhận dữ liệu chỉ thị mục tiêu và thực hành lệnh phóng, tái hiện đầy đủ quy trình tác chiến. Đồng thời, lực lượng kỹ thuật kiểm tra tình trạng khí tài, thực hành nạp – tháo đạn, bảo đảm yếu tố hậu cần trong điều kiện tác chiến kéo dài.

Tổ hợp tên lửa bờ Bal do Cục Thiết kế Cơ khí (KBM) nghiên cứu phát triển nhằm mục đích tiêu diệt các tàu mặt nước cỡ nhỏ và trung bình trong khu vực ven bờ.

Tên lửa Kh-35 có các đặc điểm chính gồm chiều dài khoảng 4,4m; trọng lượng phóng gần 520kg; tốc độ bay cận âm (tương đương Mach 0,8); bay bám mặt biển với độ cao từ 10 đến 15m ở pha cuối; tầm bắn tiêu chuẩn khoảng 120km; với phiên bản Kh-35U tầm bắn được nâng lên gần 260km.

Tên lửa sử dụng cơ chế dẫn đường quán tính trong hành trình bay và bằng radar chủ động ở pha cuối, cho phép tiêu diệt mục tiêu cơ động trong môi trường nhiễu phức tạp.

Bastion là tổ hợp tên lửa tấn công tầm xa hỗ trợ cho tổ hợp Bal, sử dụng tên lửa hành trình chống hạm P-800 Oniks, do Viện thiết kế tên lửa NPO Mashinostroyeniya phát triển. Đây là loại tên lửa siêu thanh với các đặc điểm gồm chiều dài khoảng 8,6m, trọng lượng phóng gần 3 tấn, sử dụng động cơ ramjet, tốc độ có thể đạt Mach 2 hoặc Mach 2,2, tầm bắn tối đa tới 300km (tùy theo quỹ đạo bay), đồng thời có thể bay bám mặt biển để giảm khả năng bị radar đối phương phát hiện.

Tên lửa tích hợp hệ thống dẫn đường kép (quán tính + radar chủ động), cùng chế độ bắt bám thụ động theo nguồn phát radar đối phương. Một số biến thể còn được cho là có đầu dò hồng ngoại, tăng độ chính xác với mục tiêu nhỏ hoặc tín hiệu yếu.

Đầu đạn bán xuyên giáp của tên lửa P-800 Oniks có trọng lượng gần 250kg, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng ngay cả với các tàu chiến cỡ lớn.

Cả hai tổ hợp tên lửa Bal và Bastion đều được đặt trên khung gầm xe MZKT, có khả năng cơ động cao, cho phép nhanh chóng thay đổi vị trí, tăng khả năng sống sót trước các đòn phản kích.

* Mỹ xem xét mở rộng quy mô đội bay B-21 Raider

Mỹ đang thúc đẩy mở rộng quy mô phi đội máy bay ném bom tàng hình chiến lược B-21 Raider lên 145 chiếc.

Theo thông tin từ tạp chí Air & Space Forces, Washington đã ký hợp đồng trị giá 4,5 tỷ USD với các đối tác quốc phòng nhằm đẩy nhanh tiến độ sản xuất và mở rộng năng lực chế tạo dòng oanh tạc cơ thế hệ mới này.

Máy bay ném bom B-21 Raider phiên bản tiền sản xuất. Ảnh: Northrop Grumman

Tư lệnh Bộ Chỉ huy Chiến lược Mỹ, Đô đốc Richard Correll, cho biết mục tiêu 145 máy bay B-21 Raider vẫn được duy trì trong các tính toán chiến lược. Một trong những phương án đang được cân nhắc là thiết lập thêm dây chuyền sản xuất thứ hai để đáp ứng yêu cầu này.

Theo chương trình phát triển hiện tại, Không quân Mỹ đặt mục tiêu sở hữu tối thiểu 100 chiếc B-21 Raider. Các máy bay thuộc chương trình này được sản xuất bởi nhà thầu Northrop Grumman tại nhà máy Plant 42 ở Palmdale, bang California, và dự kiến sẽ thay thế B-1 Lancer và B-2 Spirit vào khoảng năm 2030.

Hiện có hai chiếc B-21 Raider đang tham gia chương trình bay thử tại căn cứ Edwards ở bang California. Dự kiến, chiếc B-21 Raider đầu tiên sẽ được bàn giao cho căn cứ không quân Ellsworth (Nam Dakota) vào năm 2027.

Trước đó, Không quân Mỹ đã đạt thỏa thuận với nhà thầu quốc phòng Northrop Grumman nhằm tăng 25% năng lực sản xuất B-21 Raider, sử dụng nguồn ngân sách được phân bổ từ năm trước.

Chiếc B-21 Raider thứ hai của Không quân Mỹ trong quá trình bay thử. Ảnh: Không quân Mỹ

B-21 Raider là máy bay ném bom tàng hình chiến lược thế hệ mới nhất của Mỹ, do tập đoàn Northrop Grumman nghiên cứu chế tạo theo chương trình phát triển máy bay ném bom chiến lược tầm xa (LRS-B) cho Không quân Mỹ, bắt đầu kể từ năm 2011.

Chi phí sản xuất trung bình của mỗi chiếc -21 Raider ước tính khoảng 750 triệu USD (thời giá năm 2024). Tổng chi phí cho việc nghiên cứu phát triển, mua sắm và vận hành toàn bộ phi đội trong 30 năm ước tính khoảng 203 tỷ USD.

Trong đề xuất ngân sách tháng 3-2026, Mỹ đã yêu cầu hơn 10 tỷ USD cho chương trình B-21, trong đó một phần kinh phí dự kiến dành cho việc chuẩn bị dây chuyền lắp ráp thứ hai.