Ngày 3-2, Bộ Ngoại giao Nga đã chính thức lên tiếng về chính sách hạt nhân của Mỹ. Bộ này cho rằng, chính sách hạt nhân của Mỹ là một chính sách “hiếu chiến và chống Nga”, bày tỏ “thất vọng” sâu sắc đối với nội dung của NPR vừa được Bộ Quốc phòng Mỹ công bố, đồng thời cảnh báo sẽ có những biện pháp cần thiết để bảo đảm an ninh quốc gia.

Cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban Các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Leonid Slutsky tuyên bố, Báo cáo đánh giá tình hình hạt nhân của Mỹ rất nguy hiểm và có thể dẫn tới một giai đoạn chạy đua vũ trang mới trên thế giới. Sputnik dẫn lời ông Slutsky cho biết: "Về cơ bản, NPR mới của Mỹ rất nguy hiểm khi vi phạm các quy tắc về răn đe hạt nhân. Theo các chuyên gia, việc các quy định được công bố cho phép sử dụng vũ khí hạt nhân như một công cụ để tấn công chống lại kẻ thù có thể kích động một giai đoạn chạy đua vũ trang mới trên thế giới, khi mà các quốc gia khác có khả năng bắt đầu điều chỉnh các nguyên tắc của mình". Ông Slutsky cũng cho rằng, chiến lược của Mỹ phát triển đầu đạn hạt nhân nhỏ gọn làm gia tăng nguy cơ nổ ra một cuộc chiến hạt nhân trong bối cảnh đe dọa từ Triều Tiên tăng cao. Nghị sĩ Nga cũng nhấn mạnh, Mỹ và Nga cần duy trì các cuộc đối thoại mang tính xây dựng nhằm cải thiện mối quan hệ song phương hiện đang ở mức thấp nhất từ trước tới nay.

Đại diện Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Bộ Năng lượng Mỹ tại buổi họp báo công bố NPR ngày 2-2. Ảnh: defense.gov.

Trong khi đó, Trung Quốc đã chỉ trích NPR của Mỹ khi trong tài liệu này nêu rõ Trung Quốc là một đối thủ hạt nhân tiềm tàng của Mỹ, đồng thời kêu gọi Washington tôn trọng cam kết giảm kho vũ khí hạt nhân của mình. Bộ Quốc phòng Trung Quốc ngày 4-2 nhấn mạnh, các hoạt động quân sự của Trung Quốc là nhằm phòng thủ và các lực lượng hạt nhân của nước này cũng ở mức "tối thiểu" để đảm bảo an ninh quốc gia. Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ từ bỏ tư tưởng Chiến tranh Lạnh và gánh trách nhiệm đi đầu trong việc giải trừ hạt nhân.

Phía Iran cũng có những phản ứng gay gắt đối với chính sách hạt nhân mới của Mỹ. Trên trang mạng Twitter, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif tuyên bố, NPR của Mỹ phản ánh sự phụ thuộc lớn hơn vào vũ khí hạt nhân của nước này, một hành động vi phạm Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và đưa loài người tiến gần hơn tới sự hủy diệt. Ngoài ra, nhà ngoại giao hàng đầu Iran khẳng định sự "ngoan cố" của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Mỹ, Nga, Pháp, Trung Quốc và Đức) mang tên Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) cũng bắt nguồn từ sự "khinh suất nguy hiểm tương tự”.

Ở chiều ngược lại, Nhật Bản-một đồng minh của Mỹ đang lo ngại trước vấn đề hạt nhân Triều Tiên, lại đánh giá cao NPR của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Theo Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono, chính sách mới đã thể hiện rõ quyết tâm của Mỹ nhằm đảm bảo tính hiệu quả của năng lực phòng thủ, cũng như hỗ trợ các đồng minh phòng thủ, trong đó có Nhật Bản.

Trước đó, ngày 2-2 (theo giờ Mỹ), Bộ Quốc phòng Mỹ đã chính thức công bố Báo cáo đánh giá tình hình hạt nhân 2018. Bản báo cáo dài 74 trang nhận định nước Mỹ đang đối mặt với một môi trường đe dọa hạt nhân lớn chưa từng có, trong bối cảnh các đối thủ tiềm tàng của Mỹ đạt được những tiến bộ trong việc phát triển và triển khai vũ khí hạt nhân cũng như các hệ thống phóng đầu đạn hạt nhân. Nhấn mạnh cái gọi là "mối quan ngại của chính quyền Mỹ đối với Triều Tiên, Iran, Trung Quốc và Nga", bản báo cáo dù tái khẳng định cam kết đối với các hiệp ước chống phổ biến vũ khí hạt nhân, song vẫn kêu gọi hiện đại hóa, đa dạng hóa vũ khí hạt nhân nhằm tăng khả năng răn đe.

Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2010, quân đội Mỹ công bố một bản đánh giá về tình hình hạt nhân cũng như các mối đe dọa hạt nhân trong tương lai. Theo các nhà phân tích, động thái này của Mỹ đã thể hiện tham vọng hạt nhân của Lầu Năm Góc dưới thời Tổng thống Donald Trump.

HÀ LAN