Sự kiện này đánh dấu một giai đoạn quan trọng trước khi vũ khí tấn công cấp chiến lược này chính thức được chấp nhận vào trang bị, đồng thời thu hút sự quan tâm lớn từ các diễn đàn quân sự và giới chuyên gia phương Tây.

Vũ khí răn đe cấp chiến lược hoàn toàn mới

Đánh giá về việc tàu ngầm hạt nhân Khabarovsk bắt đầu giai đoạn chạy thử nghiệm, Tạp chí Military Watch đăng tải: Trong khi Mỹ đang cố gắng phát triển các hệ thống vũ khí đánh chặn trong không gian, tất cả chúng đều trở nên vô dụng trước ngư lôi mang đầu đạn nhiệt hạch Poseidon.

Trong khi đó, Tạp chí quân sự Army Recognition nhận định, vì phải hy sinh không gian cho ngư lôi hạt nhân Poseidon, tàu ngầm Khabarovsk sẽ không mang được nhiều loại vũ khí thông thường.

Army Recognition cho rằng, 6 đến 8 ống phóng ngư lôi cỡ 533mm được bố trí đan xen giữa các khoang chứa ngư lôi Poseidon. Khác với các tàu ngầm truyền thống của Hải quân Nga, phần lớn khoang mũi tàu Khabarovsk được thiết kế đặc biệt để chứa và phóng loại siêu ngư lôi này.

Tàu ngầm hạt nhân Khabarovsk. Ảnh: TASS

"Vì những hạn chế về lượng giãn nước, khoang vũ khí thông thường chỉ là thứ yếu", Army Recognition bình luận.

Tuy nhiên, phần lớn các ý kiến của giới chuyên gia phương Tây đều thừa nhận tàu ngầm Khabarovsk là một thiết kế đặc biệt, chưa từng có tiền lệ.

Thực tế, thiết kế của tàu ngầm Khabarovsk đã có nhiều chỉnh sửa và sử dụng các công nghệ được ứng dụng thành công trên các tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Borey-A. Trong đó, đặc biệt là hệ thống động lực và thiết kế khung thân được tối ưu hóa cho khả năng hoạt động dài ngày trên biển với độ ồn phát ra ở mức tối thiểu.

Khabarovsk được đóng theo Đề án 09851 tại nhà máy đóng tàu Sevmash ở Severodvinsk. Dù các thông tin chi tiết về lớp tàu ngầm này không được công bố công khai, nhưng Khabarovsk được cho là sẽ trang bị 6 ống phóng 2P39 dành cho phương tiện không người lái dưới nước 2M39 Poseidon. Truyền thông Nga mô tả mỗi quả ngư lôi Poseidon dài khoảng 20m, đường kính khoảng 1,8m và nặng khoảng 110 tấn.

Năng lực tấn công cốt lõi của lớp tàu ngầm hạt nhân này chính là ngư lôi tự hành Poseidon với tầm hoạt động khoảng 10.000km. Nhiều thông tin cho rằng, phương tiện này có thể đạt tốc độ tối đa 100 hải lý/giờ. Nó có thể mang theo đầu đạn nhiệt hạch có sức công phá tới 100 Megaton.

Đánh giá về vũ khí răn đe chiến lược mới, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chia sẻ trong cuộc trò chuyện với các thành viên Hội đồng quân sự liên bang tại Bệnh viện Quân sự P.V. Mandryka: “Lần đầu tiên, chúng ta không chỉ thành công trong việc hạ thủy tàu ngầm mới, mà còn kích hoạt được động cơ hạt nhân theo đúng kế hoạch đã định (đây là những bước quan trọng đối với quy trình hoạt động của tàu ngầm hạt nhân)… Đây là một thành công lớn, bởi vì ngoài tất cả những ưu điểm về sức mạnh của Poseidon, nó còn có kích thước rất nhỏ gọn. Nếu có một lò phản ứng hạt nhân nhỏ trên một chiếc tàu ngầm vốn đã nhỏ, thì loại trang bị trên Poseidon còn nhỏ hơn nhiều. Sức mạnh của Poseidon vượt trội hơn đáng kể so với ngay cả loại tên lửa liên lục địa triển vọng nhất của chúng ta là Sarmat…”.

Cùng chung nhận định trên, phát biểu trong lễ hạ thủy tàu ngầm diễn ra tháng 11-2025, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov nhấn mạnh: "Tàu ngầm Khabarovsk sẽ cho phép chúng ta giải quyết thành công những thách thức trong việc bảo đảm an ninh biên giới biển của Nga và bảo vệ lợi ích quốc gia của đất nước ở nhiều khu vực khác nhau trên đại dương thế giới".

Hình ảnh đồ họa về thiết kế của tàu ngầm Khabarovsk. Ảnh: Topwar

Dấu ấn quan trọng về năng lực răn đe hạt nhân chiến lược của Nga

Theo đánh giá của Tạp chí Military Watch, Khabarovsk và các tàu ngầm cùng phân lớp trong tương lai sẽ giúp Nga sở hữu "những năng lực chưa từng có". Ngư lôi tự hành Poseidon kết hợp với tàu ngầm Khabarovsk tạo thành một loại vũ khí tấn công chưa có hệ thống nào tương đương trên thế giới.

Theo đó, “bộ đôi” này khiến toàn bộ cấu trúc phòng thủ chiến lược vốn chỉ được thiết kế để đối phó với tên lửa đạn đạo liên lục địa trở nên vô dụng. Để đối phó với nó, các quốc gia sẽ cần phát triển một hệ thống đánh chặn dưới nước hoàn toàn mới, vốn rất đắt đỏ và hiện đang thiếu các nền tảng kỹ thuật đáng tin cậy.

Tạp chí Military Watch nhận xét, ý nghĩa chiến lược của hệ thống Khabarovsk-Poseidon không chỉ đơn thuần nằm ở số lượng vũ khí, mà còn ở việc mở rộng ranh giới khả năng răn đe hạt nhân của Nga.

"Nga đang bù đắp những hạn chế trong năng lực quân sự thông thường bằng các hệ thống vũ khí chiến lược đặc biệt. Poseidon chính là ví dụ rõ ràng nhất. Nó tích hợp các khả năng công nghệ đầy tham vọng cho phép đạt được các kết quả chiến lược mà không yêu cầu Nga phải chạy đua vũ trang với Mỹ ở lĩnh vực vũ khí thông thường”, Military Watch đăng tải.

Tạp chí quân sự Army Recognition cũng thừa nhận, không giống như hải quân phương Tây đang thử nghiệm việc phân bổ các hệ thống không người lái rải rác trên nhiều nền tảng nổi và dưới nước, Nga đang tập trung tiềm năng quý giá vào một loại vũ khí hiệu quả và duy nhất. Nó được thiết kế để hoạt động tốt tại vùng vĩ độ cao như Bắc Cực và Thái Bình Dương.

Ngư lôi hạt nhân Poseidon. Ảnh: Lenta 

Ngư lôi tự hành Poseidon có khả năng hoạt động ở độ sâu lên đến 1km, tạo ra dấu hiệu âm thanh và thủy động lực học độc đáo. Đây là độ sâu mà hiếm có loại vũ khí chống ngầm hay đánh chặn dưới nước nào có thể vươn tới và hoạt động hiệu quả. Tính tới thời điểm hiện tại, Poseidon là loại vũ khí dưới nước gần như không thể bị ngăn chặn.

Army Recognition nhận định, hệ thống Khabarovsk-Poseidon là sự phát triển có chủ đích trong chiến lược tàu ngầm của Nga, hướng tới các hệ thống vận chuyển vũ khí hạt nhân kết hợp nguyên tắc “người - máy”.

Cùng với các loại tên lửa đạn đạo liên lục địa thế hệ mới và vũ khí siêu vượt âm, hệ thống Khabarovsk-Poseidon đang tạo ra năng lực răn đe hạt nhân thế hệ mới của Nga trong nhiều thập niên tới.