Ngọn lửa vĩnh cửu của tình hữu nghị

QĐND - Hai loài cây ở một tượng đài...

Mát-xcơ-va đón đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu thăm chính thức Liên bang Nga trong ánh nắng vàng óng như mật. Tại nhiều khu rừng trong thành phố, những hàng cây bạch dương thân trắng mơn mởn khoe sắc xanh trong nắng vàng, khiến cho khung cảnh thủ đô nước Nga trở nên dịu dàng như trong một câu thơ của nữ thi sĩ Nga Ô.Be-rơ-gôn (Olga Bergol): Dịu dàng quá, dịu dàng không chịu nổi…

Hơn 9 tiếng đồng hồ bay trên hành trình tới nước Nga vẫn không làm ảnh hưởng đến lịch trình của Thủ tướng Chính phủ cùng đoàn đại biểu Việt Nam. Chỉ ít phút sau khi đặt chân tới thủ đô nước Nga, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các thành viên trong đoàn đã tới đặt vòng hoa tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, địa điểm đã trở nên thân quen với hầu hết các đoàn mỗi khi tới thăm Liên bang Nga.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong khoang chỉ huy của tàu ngầm Kilo 636 mang tên "Hà Nội".

Tượng đài nằm trên Quảng trường Hồ Chí Minh, nơi giao nhau giữa Đại lộ Công đoàn với phố U-li-a-nốp. Bức phù điêu bằng đồng chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh trên một hình tròn khổng lồ như mặt trời, phía trước là hình tượng một chàng trai đang trong tư thế chuẩn bị bật dậy. Phù điêu được đặt trên bệ đá hoa cương có khắc hàng chữ “Không có gì quý hơn độc lập tự do” bằng tiếng Nga. Tác giả của tượng đài này là họa sĩ, Viện sĩ Viện Hàn lâm Mỹ thuật Liên Xô cũ V.Ê.Si-gan (Vladimir Efimovich Tsigal). Tượng đài được khánh thành vào dịp kỷ niệm 100 năm sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 19-5-1990.

Điều thú vị là cả hai loại cây tiêu biểu của hai nước Việt-Nga đều có mặt ở khu tượng đài! Phía sau bức phù điêu bằng đồng là hình hai cây tre uốn cong, cũng nằm trong khối tác phẩm điêu khắc; còn bên phía trước tượng đài là ba cây bạch dương sống, do một cặp vợ chồng có thiện cảm với Việt Nam trồng trong những ngày đất nước Liên Xô biến động hết sức gian khó… Dường như tình hữu nghị Việt Nam-Liên Xô trước đây và Việt-Nga ngày nay vẫn bền bỉ qua những biểu tượng sống động như vậy.

“Điếu xì gà” với uy lực mạnh

Trong những ngày thăm chính thức Liên bang Nga của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng đoàn đại biểu Việt Nam, có lẽ ngày Thủ tướng đi thị sát, thăm chiếc tàu ngầm đầu tiên của Hải quân nhân dân Việt Nam mang tên “Hà Nội”, đã để lại những dấu ấn khó quên.

Khoảng cách hai tiếng đồng hồ bay từ thủ đô Mát-xcơ-va cùng với độ chênh lệch múi giờ một tiếng đồng hồ đã khiến cho nhiệt độ ở Ca-li-nin-grát tụt xuống khá sâu so với ở Mát-xcơ-va. Bởi thế mà trong khi ở Mát-xcơ-va trời nắng cho đến gần 9 giờ tối thì ở Ca-li-nin-grát, hầu như ai trong đoàn cũng xuýt xoa vì lạnh. Thế nhưng khi nhìn thấy chiếc tàu ngầm như một điếu xì gà khổng lồ đen trùi trũi nổi trên mặt biển Ban-tích thì mọi sự mệt nhọc dường như biến đâu mất.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các thành viên trong đoàn tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tàu ngầm mang tên Hà Nội lớp Kilo 636 thuộc vào loại tàu ngầm hiện đại và thiện chiến bậc nhất trên thế giới hiện nay. Đây là một trong những thành tựu nổi bật của ngành đóng tàu Nga, vốn lâu nay vang danh thế giới. Khả năng mang những vũ khí có uy lực cao, cộng với việc áp dụng những công nghệ hiện đại nhất cho phép tàu ngầm lớp Kilo này có khả năng “tàng hình” dưới mặt biển sâu, trở thành một vũ khí đáng sợ đối với bất cứ đối thủ nào của nó.

Nhưng sức mạnh của tàu ngầm không chỉ nằm ở những quả tên lửa hiện đại, tốc độ cao và khả năng “tàng hình”, mà còn ở những con người điều khiển nó.

Trong buổi thăm tàu ngầm Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tự mình trèo xuống những cầu thang dựng đứng trong các ống thép hình trụ chật hẹp để gặp mặt các cán bộ, chiến sĩ trong đội tàu, những người đang ngày đêm luyện tập cùng với các bạn Nga để nắm bắt công nghệ hiện đại.

Thủ tướng đã hỏi chuyện Thiếu tá Nguyễn Văn Quán, Thuyền trưởng tàu ngầm đầu tiên của Hải quân nhân dân Việt Nam. Quê Hưng Yên, sinh năm 1974, nhập ngũ năm 1991, trẻ trung và có một gương mặt thật đẹp, Nguyễn Văn Quán là đại diện tiêu biểu cho thế hệ trẻ trong Hải quân nhân dân Việt Nam.

Anh đã trải qua các khóa đào tạo trong nước trước khi có 3 năm tu nghiệp tại Xanh Pê-téc-bua của nước Nga. Trải qua bao thăng trầm thời cuộc, nước Nga vẫn tiếp tục là cái nôi đào tạo ra nhiều lớp cán bộ kế cận trong nhiều lĩnh vực của Việt Nam, trong đó có cả các sĩ quan, chiến sĩ trong đội tàu ngầm Hà Nội.

Nguyễn Văn Quán đã giới thiệu với người đứng đầu Chính phủ những tính năng cơ bản của tàu, khẳng định các cán bộ, chiến sĩ trong đội tàu sẽ làm hết sức mình để làm chủ tàu, không để Tổ quốc bị bất ngờ trong mọi tình huống!

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, khi phát biểu với báo giới ở Ca-li-nin-grát, đã nói rằng, việc Liên bang Nga chuyển giao các tàu ngầm cho phía Việt Nam không chỉ là hợp đồng mang tính thương mại, mà còn là biểu hiện cao đẹp của tình hữu nghị giữa Liên bang Nga và Việt Nam.

Ngọn lửa đêm ngày bên tường Điện Crem-li

Cũng trong bài phát biểu ở Ca-li-nin-grát sau chuyến đi thị sát tàu ngầm Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định nhân dân Việt Nam sẽ không bao giờ quên sự giúp đỡ vô tư chí tình của Liên Xô trước đây, nước Nga ngày nay đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam.

Lòng biết ơn đó thể hiện qua việc sáng 14-5, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng đoàn đại biểu Việt Nam đã tới đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các liệt sỹ vô danh, tưởng niệm các chiến sĩ đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại 1941-1945. Đài tưởng niệm nằm trong vườn A-lếch-xan-đrốp-xki ngay sát chân tường Điện Crem-li. Năm 1966, một nấm mồ chung của những liệt sĩ vô danh được chuyển tới đây.

Đến ngày 7-5-1967, Liên Xô đã tổ chức cuộc đua tiếp sức, mang ngọn đuốc châm lửa lấy từ Sao Hỏa (khi ấy thắp ở Lê-nin-grát -nay là Xanh Pê-téc-bua) về Mát-xcơ-va. Sau một ngày đêm, ngọn lửa đã từ Lê-nin-grát chuyển về tới Mát-xcơ-va và người cầm ngọn đuốc châm thắp sáng Ngọn lửa vĩnh cửu trong vườn A-lếch-xan-đrốp-xki là Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô khi ấy L.Brê-giơ-nhép (Leonid Brezhev).

Kể từ đó, ngoại trừ một thời gian ngắn trong năm 2009 đến đầu năm 2010 phải chuyển tới Công viên Chiến thắng trên đồi Pô-cli-ô-ni-đô do phải sửa chữa mộ những người lính vô danh, ngọn lửa ở đây chưa bao giờ tắt.

Mới mấy ngày trước, nước Nga vừa mới long trọng kỷ niệm Ngày chiến thắng các thế lực phát xít trong Chiến tranh thế giới thứ hai, cuộc chiến tranh tàn khốc đã cướp đi 27 triệu sinh mạng người dân và các chiến sĩ Hồng quân Xô-viết. Mà không chỉ có nước Nga, cả thế giới đã kỷ niệm Ngày chiến thắng của Hồng quân, tưởng nhớ về những con người đã hy sinh cuộc sống của mình để chặn bước hiểm họa nâu của chủ nghĩa phát xít, mang lại hòa bình cho nhân loại. Bây giờ, các anh vẫn còn ở đây, trong ngọn lửa vĩnh cửu bập bùng cháy suốt ngày đêm trên đài tưởng niệm.

Trong cái không khí còn hơi lành lạnh của buổi sáng Mát-xcơ-va, Thủ tướng cúi đầu mặc niệm trước Ngọn lửa vĩnh cửu. Nghe như văng vẳng đâu đây lời bài hát còn được ít người biết tới của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, bài Ngọn lửa vĩnh cửu ở Mát-xcơ-va:

Từ Mát-xcơ-va có ngọn lửa ngày đêm cháy/ Từ Mát-xcơ-va ngọn lửa ấy đời đời/ Lửa cháy trên nấm mộ thương nhớ/ Lửa thắp trên khăn quàng em bé/ Từ Mát-xcơ-va có ngọn lửa ngày đêm cháy/Lửa ấy trong tim hòa bình giữa lòng người …

Trong những ngày thăm chính thức Liên bang Nga, đâu đâu các bạn Nga cũng dành cho đoàn đại biểu Việt Nam sự đón tiếp trọng thị, thân tình.

Tình hữu nghị truyền thống, sự hợp tác nhiều mặt, quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga giống như ngọn lửa vĩnh cửu, thể hiện trong mỗi hoạt động của đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, trong buổi gặp giữa Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với Thủ tướng Liên bang Nga Đ. Mét-vê-đép (D.Medvedev) ở Nhà khách Chính phủ Liên bang Nga trưa 14-5.

Hàng loạt văn kiện hợp tác được ký kết trong buổi chiều 14-5 đã khẳng định sự bền vững của mối quan hệ hợp tác đó. Phía trước là Xô-chi, với cuộc Hội kiến Tổng thống Nga V. Pu-tin (V.Putin)…

Bài và ảnh: VĂN YÊN (từ Mát-xcơ-va)