QĐND Online - Nhiệm vụ của Đoàn đo đạc biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển (Quân chủng Hải quân) được ví như “mò kim đáy bể”. Bởi công việc của họ thường xuyên lênh đênh trên mặt biển mênh mông, khảo sát, đo đạc, khám phá lòng biển lấy số liệu vẽ bản đồ đáy biển, thềm lục địa, các dòng sông ngầm, các rạn san hô… Với chiều dài bờ biển của cả nước hơn 3.000 km và chủ quyền mặt biển rộng khoảng 1 triệu kilômét vuông thì đây là nhiệm vụ hết sức khó khăn, phức tạp, nặng nề.

Để có thể “mò kim đáy bể”, cán bộ, nhân viên kỹ thuật (NVKT) của Đoàn đã có sự nỗ lực vượt bậc. Từ một đơn vị cấp tiểu đoàn (thành lập năm 1964) thực hiện nhiệm vụ đo đạc, biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển bằng những trang thiết bị lạc hậu, nhiều công đoạn thực hiện thủ công, đến nay, Đoàn đã phát triển thành một đơn vị tương đương lữ đoàn, với nhiều trang bị đo đạc biển hiện đại và một đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật trình độ cao, yêu nghề, quyết tâm bám biển phục vụ yêu cầu bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Được sự quan tâm của thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Hải quân, trong những năm gần đây, Đoàn được đầu tư nhiều hệ thống khảo sát, đo đạc biển hiện đại, như: hệ thống đo sâu đa tia vùng nước sâu (có khả năng đo sâu 5.000m); hệ thống đo sâu đa tia vùng nước nông; hệ thống GPS RTK có độ chính xác bằng 10mm + 1ppm; các thiết bị đo đạc khảo sát hải dương: thiết bị đo dòng chảy, sóng, nhiệt độ, độ mặn, vận tốc truyền âm trong nước; đóng mới tàu khảo sát đo đạc biển có lượng giãn nước 1500 tấn…

Chuyên gia cơ quan Thủy đạc Hà Lan và Hãng ATLAS (Đức) huấn luyện chuyển giao công nghệ trên Tàu HQ888. Ảnh: Kim Tuyến

Đây là các trang bị có trình độ công nghệ cao, vận hành, quản lý hết sức phức tạp, xử lý số liệu lớn, hoạt động dài ngày trên biển nên sự hiểu biết, làm chủ VKTBKT của cán bộ, NVKT là một yếu tố quyết định khả năng hoàn thành nhiệm vụ.

Để làm chủ công nghệ, làm chủ VKTBK được giao, Đoàn đã triển khai nhiều giải pháp, trong đó lấy việc đào tạo nguồn nhân lực làm “lõi” để phát triển. Trong khoảng 10 năm trở lại đây, Đoàn đã gửi 80 đồng chí đi đào tạo sau đại học và đại học các chuyên ngành đo đạc, bản đồ, nghiên cứu biển ở trong và ngoài nước; liên kết mở lớp học tiếng Anh cho hơn 100 cán bộ, NVKT; đào tạo tin học cho gần 60 đồng chí… Hàng năm, Đoàn tổ chức các lớp tập huấn, nâng cao trình độ khai thác sử dụng các trang thiết bị, máy móc hiện có hoặc mới nhập về; cập nhật các thông tin mới trong ngành đo đạc và biên vẽ hải đồ; tổ chức hội thi hội thao; động viên, tạo điều kiện cho cán bộ, NVKT đi học văn bằng 2 về đo đạc biển, hoặc khí tượng, hải dương…

Bên cạnh đó, Đoàn tổ chức mời chuyên gia nước ngoài tập huấn, tư vấn, chuyển giao công nghệ, khai thác sử dụng các loại máy móc, trang bị, phần mềm mới về: hệ thống thiết bị định vị vệ tinh DGPS, RTK; hệ thống đo sâu hồi âm đa tia; hệ thống quét biển Side Scan Sonar; phần mềm biên tập bản đồ điện tử theo tiêu chuẩn quốc tế IHO; phần mềm biên tập bản đồ thủy âm...

Song song với việc học tập, nghiên cứu, tập huấn, chuyển giao công nghệ làm chủ trang bị mới, đội ngũ cán bộ, NVKT của Đoàn còn tích cực, chủ động thực hiện hoạt động sáng kiến, sáng chế, cải tiến kỹ thuật. Một số sáng kiến nổi bật của Đoàn như: Nghiên cứu ứng dụng phần mềm Fathfinder offiece xử lý số liệu đo GPS trạm tĩnh mới (MSK 4000) và trạm động cũ (Fathfinder Basic); xây dựng bộ ký hiệu bản đồ điện tử bản đồ biển; chuyển đổi dữ liệu từ phần mềm Microstation sang dữ liệu của phần mềm Craris; thành lập bản đồ dữ liệu từ trường... không những thể hiện năng lực làm chủ khoa học công nghệ mà còn giúp Đoàn nâng cao chất lượng đo đạc, biên vẽ hải đồ.

Sự đầu tư công nghệ của trên cùng với việc chủ động đào tạo, bồi dưỡng nhân lực đã giúp Đoàn trong 3 năm gần đây đo mới và đo bổ sung 127 mảnh tỷ lệ các loại, đo đạc, khảo sát hàng chục cửa sông, đảo, với diện tích hàng ngàn km2; các tàu, xuồng phục vụ đo đạc đi được hơn 190.000 hải lý bảo đảm an toàn. Các sản phẩm của Đoàn được sử dụng rộng rãi trong và ngoài quân đội, là trung tâm dữ liệu tin cậy để tiến hành xem xét xây dựng nhiều công trình kinh tế, quốc phòng biển đảo quan trọng của đất nước.

Trong những năm tới, công tác đo đạc, biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển phục vụ cho nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc ngày càng nặng nề, yêu cầu đòi hỏi cao. Đoàn đo đạc, biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển xác định tiếp tục đẩy mạnh công tác huấn luyện, đào tạo, đẩy mạnh phong trào tự học, tự nghiên cứu nhằm bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật có trình độ ngày càng cao, không những làm chủ trang bị hiện có mà còn có khả năng nghiên cứu, chế tạo trang bị mới phục vụ nhu cầu vươn ra biển lớn của đất nước.

BÙI TRÍ DŨNG