QĐND Online – Những trường nội thành Thủ đô vốn đã quá tải nay lại “gồng mình” gánh thêm một lượng lớn học sinh do sự di dân cơ học từ các khu đô thị (KĐT). Kết quả rà soát của Hà Nội vừa qua cho thấy 10 KĐT của Hà Nội đưa vào sử dụng nhưng chỉ có 4 trường công lập, gây khó khăn cho người dân ở chung cư.

Trong khi “bài toán” thiếu trường, gánh nặng sĩ số tại các trường công lập còn chưa có lời giải thì tại không ít KĐT mới của Hà Nội hiện nay đang tồn tại một nghịch lý chua xót: Trường ngoài công lập mở ra khang trang, hiện đại thì không có người học. Người xây trường cay đắng vì bỏ ra hàng trăm tỷ đồng xây trường không biết bao giờ mới thu hồi được vốn. Bên cạnh những nguyên nhân như học phí cao, tâm lý người dân thì có cả những “rào cản” mang tính hành chính.

Trường Quốc tế Global với hơn một trăm phòng học phải đóng cửa

120 phòng học cho… 20 học sinh

Trên khu đất rộng 40.000m2, Trường Quốc tế Global Yên Hòa (KĐT mới Yên Hòa, Cầu Giấy) được xây dựng đạt tiêu chuẩn quốc tế do Thụy Điển và Singapore thiết kế có hệ thống khuôn viên khoa học, các phòng thí nghiệm, các xưởng kỹ thuật thực hành, bể bơi nước nóng trong nhà và ngoài trời, phòng tập thể thao, khu máy vi tính, thư viện, các khu liên hợp biểu diễn nghệ thuật và thể thao, khu nội trú, nhà ăn… Với 120 phòng học cấp tiểu học và THCS mỗi phòng rộng 60m2; khu mầm non có 18 phòng, mỗi phòng rộng 100m2 cùng đầy đủ các phòng chức năng hiện đại vậy mà ngôi trường có môi trường học tập thuộc “hàng hiếm” ở Việt Nam lại chỉ có tất cả 110 học sinh theo học.

Bà Nguyễn Thị Hồng Liên, Chủ tịch Hội đồng Quản trị nhà trường chia sẻ: “Quan điểm của chúng tôi khi xây trường không phải chỉ xây một ngôi nhà với 4 bức tường mà đó phải là một công trình nghệ thuật mang ý nghĩa văn hóa và rất khoa học giúp học sinh phát triển một cách toàn diện. Đội ngũ giáo viên được tuyển chọn kỹ càng, 500 người tham gia tuyển dụng, chúng tôi chỉ chọn lấy 10. Hiện trường có 18 giáo viên, trong đó có 4 giáo viên nước ngoài. Chương trình học tích hợp giữa chương trình Việt Nam và Vương quốc Anh...” Thế nhưng, cho đến nay, trường chỉ có 90 học sinh mầm non, 12 học sinh tiểu học và 8 học sinh THCS. Trong số này chỉ có 50 học sinh thuộc địa bàn quận Cầu Giấy.

Lý giải về tình trạng không tuyển sinh được, bà Liên chua xót nói: Trường hoạt động từ năm 2009, nhưng từ đó đến nay không những không tuyển sinh được mà 250 học sinh cũng bỏ trường ra đi. Mức học phí khoảng 4 triệu đồng/tháng, tuy cao hơn trường công lập nhưng với chất lượng giáo viên, hệ thống cơ sở vật chất, môi trường học tập mà học sinh được hưởng thụ thì con số đó không phải là nguyên nhân để trường rơi vào tình trạng “hiu quạnh” như hiện nay. Lý do khiến hàng trăm học sinh bỏ đi là vì không có… điện!

Theo bà Liên, do những quyết định “bất nhất” và “hết sức vô lý”, trường không thể thực hiện “nghĩa vụ” tài chính theo yêu cầu của chủ đầu tư KĐT mới Yên Hòa nên khu trường học bị cắt điện.

Hiện tại, trường chỉ được cấp một ít điện đủ để khu mầm non hoạt động tối thiểu, khu trường tiểu học và THCS hoàn toàn bỏ không.

“Trong khi học sinh không có lớp học, Nhà nước chưa có điều kiện để xây mới trường, nếu được giảm thuế đất chúng tôi sẵn sàng giảm học phí, có thể không tính đến phần cơ sở vật chất mà chỉ thu mức học phí đảm bảo mức lương đủ sống bằng nghề cho giáo viên”, bà Liên chia sẻ.

Nhìn cảnh một quần thể trường học khang trang được xây dựng gần 500 tỷ đồng với đầy đủ các trang thiết bị hiện đại bỏ trống, trong khi các trường công lập trên địa bàn quá tải mới thấy sự lãng phí quả vô cùng lớn.

Cùng trên địa bàn quận Cầu Giấy, KĐT mới Dịch Vọng cũng chỉ có 2 trường trường ngoài công lập. Trong số này có Trường Thăng Long Kidsmart với hai cấp học mầm non và tiểu học. Tuy không đến nỗi lâm vào hoàn cảnh bi đát như Trường Quốc tế Global, nhưng với cơ sở vật chất rộng rãi, hiện đại, hiện cấp tiểu học của trường mới có 42 học sinh, chia làm 4 lớp; lớp 1 có 24 học sinh; các lớp 2-3-4, mỗi lớp 6 học sinh. Dự kiến số tuyển sinh của trường năm nay là 120 em tiểu học, đồng thời tuyển bổ sung vào các lớp từ lớp 2 đến lớp 5, nhưng theo Hiệu trưởng Nguyễn Văn Vị việc tuyển sinh của trường thực sự rất khó khăn.

Có nhiều lý do tuyển sinh khó khăn được ông Vị đưa ra nhưng chủ yếu từ tâm lý của phụ huynh muốn con học trường có tên tuổi không kể xa hay gần. Vấn đề học phí cũng là những trở ngại khá lớn.

KĐT phải có trường mới cho dân đến ở

Theo quy hoạch mạng lưới trường học TP Hà Nội đến năm 2020, tầm nhìn tới năm 2030, Hà Nội cần 17,9 triệu m² đất để xây mới 1.215 trường học, đảm bảo mục tiêu giảm sĩ số trẻ mầm non xuống 50% so với hiện nay; tăng diện tích sử dụng tối thiểu cho học sinh, trung bình 6 – 8 m²/học sinh (nội thành) và 10 - 12 m²/học sinh (ngoại thành).

Theo đánh giá của Đoàn giám sát HĐND TP Hà Nội, hạ tầng xã hội ở các khu đô thị còn rất ngổn ngang. KĐT Nam Trung Yên đã 8 lần điều chỉnh quy hoạch cục bộ nhưng vẫn chưa thể hoàn thành hệ thống hạ tầng kỹ thuật, một số công trình dịch vụ, công trình công cộng và xã hội hóa chưa được triển khai. Các khu đô thị, khu nhà ở mới khi điều chỉnh quy hoạch đều xin tăng chiều cao công trình, tăng hệ số sử dụng đất, mật độ xây dựng, chuyển chức năng sử dụng đất từ cây xanh, công trình công cộng sang hỗn hợp, nhà ở cao tầng; nhiều điểm quy hoạch trên địa bàn dành cho trường học đã bị chuyển đổi mục đích sử dụng.

Ông Phạm Ngọc Anh, Trưởng phòng GD và ĐT quận Cầu Giấy cho biết: Các khu chung cư, nhà cao tầng khi được phê duyệt đầu tư xây dựng đều có hệ thống trường học công lập, nhưng khi đưa vào sử dụng hầu hết lại chỉ có trường tư thục. Các trường tư thục dù đầu tư khá tốt cơ sở vật chất nhưng do học phí thu cao nên không đáp ứng được nhu cầu đại bộ phận dân cư. Nguyên nhân khác là các chủ đầu tư, nhiều người khi được giao đất không thực hiện đúng cam kết với nhà nước là xây dựng trường học ngay, nên khi dân cư chuyển đến nhưng chưa có trường. Thực trạng đó đã gây áp lực cho trường công lập xung quanh.

Giải pháp cho tình trạng này, theo Phó Giám đốc Sở GD và ĐT Hà Nội Phạm Thị Hồng Nga, TP Hà Nội đã có văn bản chỉ đạo, nhất thiết khu đô thị mới phải xây trường học xong thì mới được cho dân đến ở.

Bà Phạm Thị Hồng Nga khẳng định: Để thực hiện tốt việc xây trường học cho KĐT, những đất dự kiến xây trường tư thì sẽ trở thành trường công để đảm bảo đủ trường công lập cho học sinh trong diện phổ cập. Tuy nhiên vẫn cần xã hội hóa để làm đối trọng với trường công cùng nhau phát triển, tuy nhiên ở một mức độ nhất định, còn lại vẫn ưu tiên xây trường công lập.

“Với những KĐT đã xây dựng rồi nhưng chưa có trường công, sẽ xây một trường công lập khác ở gần đó. Hà Nội đã có giải pháp và làm rất quyết liệt việc này”, bà Nga nhấn mạnh.

Bài, ảnh: THU HÀ – NGUYỄN HIẾU

Bài 1: Đất chật, người đông, học sinh khổ!