Đại biểu Quốc hội đề xuất xử lý nghiêm chủ đầu tư vi phạm, tăng cơ chế bảo vệ người mua nhà

Cần buộc chủ đầu tư chịu trách nhiệm đến cùng về hậu quả

Phát biểu thảo luận về dự án luật, đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Hải Phòng) cho rằng, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản bên cạnh việc tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện cho thị trường phát triển, cần đặc biệt chú trọng thiết kế những quy định chặt chẽ, đủ sức răn đe để chủ đầu tư dự án bất động sản không muốn vi phạm, không dám vi phạm và không thể vi phạm.

Đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Hải Phòng) phát biểu thảo luận về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Ảnh: TRỌNG HẢI

Trong đó, theo đại biểu, cần kiểm soát chặt chẽ ngay từ khi bất động sản được đưa ra bán. Đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu danh mục căn hộ đưa vào kinh doanh với quy hoạch, thiết kế được phê duyệt; công khai những căn hộ đủ điều kiện bán và kịp thời cảnh báo, ngăn chặn giao dịch đối với căn hộ vi phạm. Không thể để hồ sơ được phê duyệt một đằng, căn hộ đưa ra bán một nẻo, đến khi xảy ra chuyện thì người mua mới biết mình đã mua phải căn hộ có sai phạm.

Bên cạnh đó, cần buộc chủ đầu tư chịu trách nhiệm đến cùng về hậu quả do mình gây ra. Đại biểu Vũ Văn Tiến cho biết, dự thảo đã quy định các hành vi bị nghiêm cấm; trách nhiệm quản lý nhà nước. Tuy nhiên, theo đại biểu, cần làm rõ hơn trách nhiệm của từng cơ quan khi để xảy ra tình trạng dự án xây dựng sai quy hoạch, sai thiết kế nhưng chủ đầu tư vẫn bán nhà, thu tiền của người dân.

Đại biểu đề nghị, dự thảo luật cần quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý sai phạm; nghiên cứu chế tài đủ nghiêm, có cơ chế thu hồi khoản lợi bất hợp pháp, không để chủ đầu tư tiếp tục hưởng lợi từ những căn hộ vi phạm. Cùng với đó, cần hoàn thiện các quy định theo hướng buộc chủ đầu tư phải hoàn trả, bồi thường, bảo đảm khắc phục hậu quả do mình gây ra, nhất là trường hợp công trình buộc phải phá dỡ, ảnh hưởng đến quyền lợi và chỗ ở của người dân.

Quang cảnh phiên họp sáng 30-10 tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: TRỌNG HẢI

Ngăn việc huy động tiền khi bất động sản chưa đủ điều kiện pháp lý

Liên quan đến điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh, đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đề nghị cần làm rõ thời điểm được phép giao dịch và ngăn chặn việc huy động tiền khi bất động sản chưa đủ điều kiện pháp lý.

Dự thảo luật nghiêm cấm kinh doanh bất động sản không đủ điều kiện và quy định chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, cho thuê mua khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Đại biểu cho rằng, cần làm rõ hơn để ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp chưa đủ hồ sơ pháp lý vẫn tổ chức nhận đăng ký giữ chỗ, thu tiền hoặc ký các thỏa thuận với các tên gọi khác nhằm huy động vốn từ khách hàng.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) phát biểu thảo luận về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Ảnh: TRỌNG HẢI

Đại biểu Nguyễn Văn Huy đề nghị quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm: Kinh doanh bất động sản không đủ điều kiện; nhận tiền đặt cọc, tiền giữ chỗ, tiền đăng ký nguyện vọng hoặc các khoản tiền khác có bản chất bảo đảm việc mua, thuê mua bất động sản khi bất động sản chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Trường hợp bất động sản chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, chủ đầu tư không được nhận tiền của khách hàng dưới bất kỳ hình thức nào nhằm bảo đảm việc mua, thuê mua bất động sản đó. Theo đại biểu, quy định như vậy sẽ hạn chế việc lách luật bằng cách đổi tên khoản thu, đồng thời tạo căn cứ rõ ràng hơn cho cơ quan quản lý trong kiểm tra, xử lý vi phạm và bảo vệ người mua.

Liên quan đến chuyển nhượng hợp đồng kinh doanh bất động sản, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cho rằng, khi mở rộng phạm vi hợp đồng được chuyển nhượng, đặc biệt đối với bất động sản chưa được cấp Giấy chứng nhận, cần đồng thời thiết lập cơ chế kiểm soát đủ chặt chẽ để phòng ngừa giao dịch trùng lặp và tranh chấp.

Theo đại biểu, nếu một hợp đồng được chuyển nhượng qua nhiều chủ thể mà không có cơ chế cập nhật, xác nhận trạng thái pháp lý có thể kiểm chứng thì nguy cơ phát sinh giao dịch trùng lặp, tranh chấp giữa các bên nhận chuyển nhượng và khó khăn trong xác định nghĩa vụ thuế là hiện hữu.

Đại biểu đề nghị bổ sung vào quy định về trình tự chuyển nhượng hợp đồng nguyên tắc bắt buộc xác nhận, cập nhật thông tin chuyển nhượng, trong đó xác định rõ thời điểm chuyển giao quyền, nghĩa vụ; trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc xác nhận tình trạng hợp đồng; trách nhiệm cập nhật thông tin vào hệ thống dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản và cơ chế để các bên có quyền lợi liên quan kiểm chứng tình trạng pháp lý của hợp đồng.