Thanh Hóa: Khơi thông nguồn lực, tạo dư địa tăng trưởng

Nguồn lực đang mắc ở đâu?

Tại cuộc đối thoại với doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa năm 2026, ông Vũ Xuân Quý, Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Khánh, nêu một vướng mắc phát sinh sau sắp xếp đơn vị hành chính: Trước đây, nhiều công trình do UBND cấp huyện làm chủ đầu tư. Sau khi bỏ cấp huyện, công trình trên địa bàn được chuyển về xã mới. Tuy nhiên, với một số công trình đã hoàn thành, bàn giao, quyết toán, địa phương mới gặp khó trong xác định nguồn thanh toán cho nhà thầu. Công trình đã làm xong nhưng dòng tiền chưa thể thanh toán. Với doanh nghiệp xây dựng, đó không chỉ là khoản công nợ mà còn là vốn bị đọng lại trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Đồng chí Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa kiểm tra tiến độ một số dự án trọng điểm trên địa bàn.

Câu chuyện của Công ty TNHH Ngọc Khánh là một ví dụ về những nguồn lực đang bị mắc lại ở Thanh Hóa. Có doanh nghiệp chờ thuê khu đất Nhà nước đã thu từ năm 2019 nhưng thủ tục chưa hoàn tất. Có dự án kéo dài do vướng đất đai, đầu tư, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, hạ tầng. Có công trình hoàn thành nhưng chậm thanh toán.

Trong khi đó, Thanh Hóa đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đòi hỏi phải thu hút thêm vốn mới và nhanh chóng đưa những nguồn lực đã có vào sản xuất, kinh doanh. Thời gian gần đây, tỉnh Thanh Hóa đã tập trung tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài, coi đây là một giải pháp quan trọng để tạo thêm dư địa tăng trưởng.

Tính đến hết tháng 8-2026, tỉnh đã tháo gỡ dứt điểm 287 dự án, đạt gần 95% tổng số dự án tồn đọng; qua đó giải phóng nguồn vốn đầu tư hơn 236.600 tỷ đồng và gần 2.000ha đất. Trong số này, 86 dự án được “hồi sinh”, đưa hơn 105.158 tỷ đồng vốn và hơn 310ha đất trực tiếp tham gia trở lại nền kinh tế; 129 dự án đang tiếp tục thực hiện các bước như giải phóng mặt bằng, bố trí vốn, lựa chọn nhà thầu, thi công, quyết toán với tổng vốn 120.866 tỷ đồng và gần 1.233ha đất. Tỉnh cũng kiên quyết thu hồi 72 dự án vi phạm hoặc không đủ điều kiện, với 439ha đất, để sẵn sàng bàn giao cho nhà đầu tư có năng lực. Đáng chú ý, tại Khu kinh tế Nghi Sơn, nơi đóng góp gần 60% tổng thu ngân sách của tỉnh, toàn bộ 31/31 dự án tồn đọng kéo dài đã được tháo gỡ. Đồng chí Trịnh Huy Triều, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa cho biết: Sau khi được tháo gỡ, các chủ đầu tư đang tích cực triển khai dự án trở lại. Việc giải tỏa dòng vốn lớn giúp doanh nghiệp tiếp tục giải ngân, tạo sản phẩm, dịch vụ mới và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng của địa phương.

Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa tham quan sản phẩm của Công ty TNHH Gốm sứ Etrillion.

Thực tiễn trên cho thấy, quy mô nguồn lực bị mắc lại, nếu tiếp tục được xử lý dứt điểm thì dư địa tăng trưởng sẽ ngày càng rõ rệt và sâu rộng hơn.

Gỡ điểm nghẽn, đánh thức dòng vốn

Cách làm của Thanh Hóa là không xử lý các dự án tồn đọng theo một công thức chung. Tỉnh phân loại từng nhóm vướng mắc để xác định đúng thẩm quyền, đúng nút thắt và đúng hướng xử lý. Bao gồm nhóm dự án vướng pháp luật về đất đai, đầu tư, quy hoạch; nhóm thuộc thẩm quyền địa phương, liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, quy hoạch, hạ tầng; nhóm phức tạp vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương để hướng dẫn.

Đồng chí Tô Anh Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa trao đổi nắm tình hình hoạt động của các doanh nghiệp và những vướng mắc phát sinh cần tháo gỡ.

Bên cạnh đó, tỉnh thành lập ban chỉ đạo, các tổ công tác trực tiếp xuống những địa bàn trọng điểm để kiểm tra, chỉ đạo tháo gỡ. Phần mềm theo dõi tiến độ giải quyết khó khăn, vướng mắc được đưa vào vận hành, cập nhật dữ liệu, hồ sơ và từng nút thắt; nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả” được gắn với từng dự án. Đồng chí Lê Trọng Thụ, Giám đốc Sở Tài chính cho biết, tỉnh yêu cầu các sở, ngành nghiên cứu cụ thể từng dự án để áp dụng cơ chế, chính sách phù hợp; quan điểm là tháo gỡ toàn diện, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Cách làm ấy cũng được thể hiện trong cải cách thủ tục đầu tư. Ngày 25-8-2026, Thanh Hóa phê duyệt quy trình nội bộ giải quyết thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư theo cơ chế “làn xanh”. Với dự án đủ điều kiện, thời gian giải quyết được rút từ tối đa 17 ngày làm việc xuống không quá 24 giờ liên tục. Một số hồ sơ được giải quyết ngay tại hội nghị đối thoại với doanh nghiệp, trong đó có dự án Nhà máy bê tông ly tâm dự ứng lực và cấu kiện bê tông chất lượng cao, tổng vốn đầu tư 584 tỷ đồng.

Khu thương mại, dịch vụ và dân cư B-TM1 thuộc Khu đô thị mới Đông Hương, phường Hạc Thành-một trong những dự án tồn đọng đang được tỉnh tháo gỡ khó khăn để đưa vào vận hành.

Khu kinh tế Nghi Sơn, nơi đóng góp gần 60% tổng thu ngân sách của tỉnh Thanh Hóa.

Ông Trần Khắc Chiều, thành viên Hội đồng Quản trị Công ty TNHH CDI Thanh Hóa, đánh giá việc hoàn tất hồ sơ đăng ký đầu tư trong 24 giờ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chủ động kế hoạch và sớm triển khai dự án. Với Công ty TNHH Gốm sứ Etrillion, tác động của việc rút ngắn thủ tục thấy rõ từ chính tiến độ dự án. Ông Đường Nhật Huy, Giám đốc Công ty cho biết, dự án thung lũng gốm sứ ASEAN Việt Nam tại Thanh Hóa có tổng vốn đầu tư khoảng 200 triệu USD, dự kiến tạo việc làm cho khoảng 4.700 lao động. Vốn thực hiện hiện đạt gần 100 triệu USD. Việc áp dụng “làn xanh” của tỉnh đã góp phần giúp giai đoạn I hoàn thành nhà máy và hạ tầng kỹ thuật sớm hơn kế hoạch khoảng một năm.

Từ những hồ sơ được giải quyết nhanh đến hàng trăm dự án tồn đọng được tháo gỡ, điểm chung của các cách làm là giảm thời gian và nguồn lực phải chờ đợi của doanh nghiệp.

Đưa nguồn lực vào sản xuất

Kết quả tháo gỡ là đáng ghi nhận, nhưng trong 287 dự án đã được tháo gỡ, vẫn có 129 dự án phải tiếp tục thực hiện các bước tiếp theo để thực sự chuyển vốn và đất thành công trình, sản phẩm. Một số dự án phải giải phóng mặt bằng, bố trí vốn, lựa chọn nhà thầu, hoàn thiện thi công hoặc quyết toán. Thực tế đó cho thấy, tháo được nút thắt pháp lý mới chỉ là điều kiện cần; đưa dự án vào vận hành mới tạo ra giá trị tăng trưởng.

Yêu cầu đặt ra là phải đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và chuyển vốn đăng ký của các dự án đầu tư trực tiếp thành vốn thực hiện. Mỗi mặt bằng được đưa vào khai thác, mỗi dự án được triển khai, dòng vốn được đưa vào sản xuất đều góp thêm năng lực, sức cạnh tranh cho nền kinh tế địa phương. Đặc biệt, với những dự án không còn khả năng triển khai, việc kiên quyết thu hồi đất của tỉnh Thanh Hóa cũng là một cách khơi thông nguồn lực. Theo đó, 72 dự án với 439ha đất được xác định để thu hồi, tạo quỹ đất cho những nhà đầu tư có năng lực thực sự. Bên cạnh đó, những vướng mắc phát sinh sau sắp xếp đơn vị hành chính như trường hợp Công ty TNHH Ngọc Khánh cần tiếp tục được xử lý, bảo đảm việc thay đổi tổ chức bộ máy không làm đứt quãng trách nhiệm tài chính đối với các công trình đã hoàn thành.

Đây cũng là lúc yêu cầu cải cách hành chính phải chuyển từ “làm đúng quy trình” sang “giải quyết được công việc”. Cơ chế “làn xanh” 24 giờ, các tổ công tác trực tiếp, phần mềm giám sát tiến độ và nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả đang tạo thêm công cụ để nền kinh tế Thanh Hóa chuyển động.

Từ thực tiễn đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tháo được một nút thắt, mà phải theo đến cùng quá trình đưa nguồn lực trở lại sản xuất. Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng nhấn mạnh: “Đã giao việc phải rõ người, đã nhận việc phải rõ thời hạn, đã cam kết phải có kết quả”; sau đối thoại, các sở, ngành, địa phương phải chuyển ngay sang hành động, xử lý đến cùng từng kiến nghị, từng dự án, từng điểm nghẽn. Với tinh thần “Nghĩ cùng doanh nghiệp-Làm cùng doanh nghiệp-Thành công cùng doanh nghiệp”, kết quả tháo gỡ phải được thể hiện bằng những việc cụ thể: kiến nghị nào đã được giải quyết, dự án nào đã được khơi thông, nguồn lực nào đã được đưa vào sản xuất.

Ông Nguyễn Xuân Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa cho biết, sự quyết liệt của lãnh đạo tỉnh, các ngành trong tháo gỡ điểm nghẽn đã đem lại niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp, tạo điểm tựa để doanh nghiệp tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, liên kết, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Từ thực tiễn tháo gỡ 287 dự án, trong đó có 86 dự án được “hồi sinh”, 129 dự án tiếp tục triển khai và 72 dự án bị thu hồi, có thể thấy Thanh Hóa đang tiếp cận nguồn lực theo hướng mới: không chỉ huy động nguồn lực mới mà phải giải phóng nguồn lực đang nghẽn lại.

Nguồn lực chỉ được khơi thông, khi điểm nghẽn được nhận diện đúng, trách nhiệm được xác định rõ và công việc được xử lý đến cùng... Khi đó nguồn lực sẽ có thêm cơ hội trở thành động lực tăng trưởng. Đây là cơ sở để Thanh Hóa tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, phấn đấu thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, tạo dựng vị thế một cực tăng trưởng năng động ở Bắc Trung Bộ.