QĐND - Nhìn lại năm 2013, nhiều chuyên gia nhận định, ngành ngân hàng đã có những vận động tích cực, trong đó nổi bật là sự quyết liệt trong cơ cấu lại một loạt các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, sứ mệnh “thanh lọc và lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng” vẫn còn là chặng đường dài phía trước. Đồng thời năm 2013 cũng được đánh giá là năm ít xáo trộn nhất trong hoạt động ngân hàng 5 năm trở lại đây và mở ra triển vọng tươi sáng hơn cho năm 2014.

Trong giai đoạn đầu tiên chúng ta đã tái cơ cấu, vực dậy được 9 ngân hàng tiềm ẩn nguy cơ rủi ro lớn. Nhưng rõ ràng, quãng thời gian hai năm cũng chỉ ra chúng ta vẫn đang rất chậm chạp trong việc triển khai tái cơ cấu lại hệ thống ngân hàng. Bằng chứng là các khoản nợ xấu lớn vẫn nằm đó cùng sự xuống đáy của thị trường bất động sản. Giải pháp đưa ra nhằm phá băng thị trường này dù đã được tích cực triển khai nhưng hầu như chưa đem lại tín hiệu tích cực nào. Thị trường chủ yếu vẫn chỉ có các nhà đầu cơ bắt tay với nhau, giao dịch thực gần như bất động.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã cho phép các ngân hàng yếu được sáp nhập với những ngân hàng lớn hơn. Nhưng nhiều quan điểm cho rằng, tái cơ cấu theo cách này chỉ làm gia tăng sở hữu chéo, thay tên đổi họ, bình mới rượu cũ… chứ không khiến ngân hàng yếu trở nên mạnh hơn. Các ngân hàng lớn nếu muốn sáp nhập với các ngân hàng nhỏ thì cũng sẽ lựa chọn những ngân hàng đang hoạt động tốt để sáp nhập. Họ không dại gì “kết hôn” với ngân hàng đang ở mức nguy hiểm để rồi ôm một đống nợ vào mình. Trên thực tế, sáp nhập với những ngân hàng này không chỉ có nghĩa là mua lại mà phải gánh nợ xấu và giải quyết hậu quả những khoản nợ đó. Bên cạnh đó, chính vì sáp nhập nên mới diễn ra cảnh lãnh đạo cấp cao của ngân hàng trước kia bị hạ cấp trở thành chuyên viên thu hồi nợ...

Có ý kiến cho rằng, thà chấp nhận thanh lý, giải tán hết số ngân hàng quá yếu có nguy cơ đem lại rủi ro cho hệ thống thì mới là cách tái cấu trúc triệt để. Phải làm mạnh tay, quyết tâm làm sạch hệ thống ngân hàng bằng cách rút số lượng các ngân hàng xuống cũng không ảnh hưởng tới an toàn hệ thống, miễn là số ngân hàng còn lại hoạt động tốt. Về phía các nhà quản lý, họ tuyên bố sẽ không để ngân hàng nào đổ vỡ, phá sản để tránh tác động tới tâm lý người gửi tiền. Tuy nhiên nếu muốn thực sự cơ cấu hiệu quả, cần quyết liệt bằng cách thanh lý và cho phá sản, đóng cửa các ngân hàng không cứu chữa được nữa. Ngoài ra, các ngân hàng thương mại có tính chất là công ty đại chúng nên việc niêm yết cổ phiếu của các ngân hàng thương mại trên thị trường chứng khoán cũng là một trong những giải pháp minh bạch tài chính, kiểm soát được tình trạng lũng đoạn, sở hữu chéo.

DƯƠNG TỬ