Sĩ tử nên ăn, nghỉ như thế nào trong mùa thi?

QĐND - Mùa thi cũng là mùa nóng bức và sự lao động trí óc rất mệt mỏi, căng thẳng. Việc ôn luyện, thi cử có khi trở thành "công cốc" nếu như thí sinh không biết cách giữ gìn sức khỏe. 

Không được coi nhẹ giấc ngủ

Năm nay con chị Nguyễn Thị Hằng (Thanh Xuân- Hà Nội) sẽ thi vào đại học. Để chăm sóc con tốt nhất, chị cho phép con sinh hoạt, học tập theo ý thích. Ngoài những giờ học thêm, thời gian ăn ngủ của con chị hầu như trái ngược với gia đình. Khi mọi người ăn thì cháu ngủ, khi mọi người ngủ thì cháu ăn và học, thậm chí có nhiều hôm cháu học qua đêm, sáng sớm mới bắt đầu ngủ. Sau một thời gian, con chị càng lúc càng thấy mỏi mệt, chị Hằng rất lo lắng, không biết tình hình cứ tiếp diễn như vậy thì con mình còn đủ sức để thi nữa hay không.

Chế độ ăn uống và ngủ nghỉ hợp lý, điều độ sẽ giúp thí sinh có sức khỏe tốt để ôn và thi hiệu quả.

PGS, TS Lê Bạch Mai, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, cho biết: Áp lực bài vở cộng với tâm lý lo lắng sẽ khiến nhiều em nghĩ rằng càng học nhiều càng tốt. Việc thức đêm triền miên, thiếu ngủ, ngủ không đủ giấc dẫn đến tình trạng não luôn bị kích thích làm việc liên tục, không hiệu quả. Vì vậy, các em nên tuân thủ theo nhịp sinh học, đó là ngủ thỏa mãn theo nhu cầu, ngủ càng sớm càng tốt, ngủ sớm sẽ thức dậy sớm. Nếu thiếu ngủ, cơ thể sẽ tiêu hao nhiều năng lượng, giảm bài tiết hormon tăng trưởng, giảm ăn, ăn mất ngon, chậm tiêu, kéo dài sự kích thích vỏ não dẫn tới suy nhược hệ thần kinh và toàn cơ thể, từ đó sẽ giảm hiệu quả học tập. Các em cần đảm bảo ngủ đủ 6-8 tiếng một ngày, buổi tối nên học bài từ 7 giờ, ngủ trước lúc 23 giờ, sáng dậy sớm lúc 5 giờ học bài (lúc này học rất hiệu quả). Dù bận rộn như thế nào thì các em cũng nên tranh thủ ngủ trưa từ 30 phút đến 1 tiếng. Khi thấy người mệt và buồn ngủ, đấy là tín hiệu thông báo bộ não cần được nghỉ ngơi ngay lập tức. Trong tình huống này, tốt nhất học sinh nên rời bàn học, chợp mắt trong khoảng 30 phút rồi học tiếp hoặc đi ngủ luôn. Không nên ép bộ não hoạt động quá mức, ngày hôm sau sẽ hoạt động không hiệu quả.

Ăn, nghỉ khoa học

PGS, TS Lê Bạch Mai khuyên các sĩ tử tuyệt đối không được bỏ bữa sáng, điều đó rất nguy hiểm. Sau một đêm dài, cơ thể bị bỏ đói, chỉ khi được nạp năng lượng thì đầu óc mới có thể minh mẫn để tập trung ôn luyện. Các em cũng nên lưu ý, sau khi ăn từ 30-60 phút mới được học. Khoảng thời gian này nên tranh thủ nghỉ ngơi, đi dạo nhẹ nhàng, hít thở sâu, theo dõi hơi thở để không nghĩ ngợi cho não thực sự được nghỉ; không nên ăn đến khi thấy cảm giác quá no ở các bữa ăn chính, chỉ ăn no khoảng 80%. Nếu bữa nào các em cũng ăn quá no, máu sẽ tập trung về dạ dày và ruột để tiêu hóa lượng thức ăn thừa, sẽ làm giảm lượng máu lên não, dễ dẫn tới buồn ngủ, khả năng tiếp thu bài sẽ giảm.

Gần đến ngày thi, các em không nên ăn các thức ăn lạ khó tiêu hóa hoặc những loại thức ăn đã từng gây rắc rối đối với bản thân trước đây. Nên tránh ăn thức ăn đường phố vì rất có thể các em sẽ bị ngộ độc. Hoạt động thể lực tuy không phải là “thức ăn bổ não” nhưng lại hết sức cần thiết, giúp máu lưu thông tốt, mang oxy và dưỡng chất tới cho não nhiều hơn, các em sẽ “sáng trí” hơn khi học tập. Bộ não của con người chỉ có thể tập trung, hoạt động liên tục trong vòng 45 phút, sau đó nó cần được nghỉ ngơi. Do vậy, không phải cứ học liên tục là tốt. Cứ 45 phút, các em nên nghỉ giải lao khoảng 10 phút. Thời gian nghỉ ngắn này có thể vận động bằng các bài tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, đồng thời hít thở sâu để tăng lưu lượng máu lên não, giúp não thư giãn, nghỉ ngơi.

Trong thời gian ôn thi, các em cần vận động khoảng 1 tiếng/ ngày (như đi xe đạp, đi bộ nhanh, leo cầu thang, chơi cầu lông, bóng bàn, bơi…. ) là cách tốt nhất để duy trì sức khỏe dẻo dai, đồng thời giúp cho bộ não nghỉ ngơi để nạp lại năng lượng để luôn ở trạng thái tốt nhất.

PGS, TS Lê Bạch Mai cũng khuyến cáo, để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của sĩ tử, cần kết hợp từ 4 nhóm chất (tinh bột, dầu mỡ, đạm, vitamin). Với chế độ ăn, ngủ và vận động nêu trên, các sĩ tử sẽ có một cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai, trí óc minh mẫn hoàn hảo để có thể giành kết quả cao trong các kỳ thi.