"Nói không" với tàu quá cũ, quá đát

QĐND - Mới đây, thông tin hai doanh nghiệp bị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) bác đề nghị nhập khẩu tàu vỏ thép đã qua sử dụng gây xôn xao dư luận. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng Bộ NN&PTNT bác đề nghị của hai doanh nghiệp trên là đúng quy định.

Công ty Cổ phần Tập đoàn thủy hải sản Trí Việt (Công ty Trí Việt) đã có Tờ trình về việc “xin nhập 50 tàu vỏ thép đánh bắt xa bờ, đóng mới 20 tàu làm dịch vụ hậu cần thu gom đánh bắt hải sản xa bờ và 2 tàu vỏ thép cứu hộ, cứu nạn”. 50 tàu mà Công ty Trí Việt xin nhập khẩu là từ một số nước như: Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ô-xtrây-li-a, Ca-na-đa…với niên hạn dưới 15 năm, nhằm phục vụ cho ngư dân đánh bắt xa bờ. Tuy nhiên, căn cứ vào quy định và tài liệu, thông số kỹ thuật của tàu mà Công ty Trí Việt gửi kèm cho thấy: 13/14 tàu đã trên 15 năm tuổi, chỉ có 1 chiếc có tuổi tàu là 12 năm; trong đó, nhiều tàu được đóng từ những năm 1978, 1982 (đến nay đã hơn 30 năm hoạt động).

Việc đề nghị nhập khẩu tàu cá đã qua sử dụng của Công ty Trí Việt, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám trả lời rõ: Tại Nghị định số 52/2010/NĐ-CP và Nghị định số 53/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định điều kiện đối với tàu cá nhập khẩu gồm: Có nguồn gốc hợp pháp; là tàu vỏ thép, tổng công suất máy chính từ 400CV trở lên; tuổi của tàu không quá 8 tuổi (tính từ năm đóng mới đến thời điểm nhập khẩu), máy chính của tàu (tính từ năm sản xuất đến thời điểm nhập khẩu) không quá 2 năm so với tuổi tàu (đối với tàu đã qua sử dụng); được cơ quan đăng kiểm tàu cá Việt Nam đăng kiểm trước khi đưa tàu về Việt Nam (đối với tàu cá đã qua sử dụng). Đồng thời, theo Nghị định 29/2009/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký mua bán tàu biển thì: Giới hạn tuổi tàu biển đăng ký lần đầu tại Việt Nam, tàu biển đã qua sử dụng phải có tuổi tàu tính từ năm đóng không quá 15 năm đối với các loại tàu biển. Như vậy, căn cứ theo quy định thì việc nhập khẩu tàu của Công ty Trí Việt không đủ điều kiện.

Công ty Cổ phần Đức Khải có kiến nghị gửi Văn phòng Chính phủ về việc xin cơ chế hỗ trợ, ưu đãi để mua 100 tàu công suất từ 500 đến 1.500CV chuyên dụng để đánh bắt, khai thác thủy sản xa bờ. Tại Công văn số 6615/BNN-TCTS, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám cũng có trả lời: Về việc Công ty Cổ phần Đức Khải xin phép nhập 100 tàu cá công suất lớn từ 500 đến 1.500CV từ nguồn ngân sách Nhà nước nhưng công ty chưa nêu rõ cơ chế đầu tư xin vay vốn đóng tàu hay nhập khẩu tàu cá một cách rõ ràng. Tuy nhiên, nếu công ty xin vay vốn đóng tàu theo chương trình đánh bắt xa bờ của Nghị định 67/NĐ-CP thì không đáp ứng được các điều kiện vay theo quy định. Nếu nhập khẩu tàu cá có niên hạn sản xuất từ năm 1985 (gần 30 năm hoạt động) thì theo Nghị định 52/2010/NĐ-CP và Nghị định 53/2012/NĐ-CP, loại tàu của công ty Đức Khải cũng không đáp ứng được điều kiện về nhập tàu cũ.

Việc khuyến khích, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và ngư dân trong sản xuất, khai thác thủy sản là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, việc Bộ NN&PTNT kiên quyết bác bỏ việc nhập tàu quá cũ, tàu không đạt tiêu chuẩn là đúng quy định của pháp luật và rất cần thiết để tránh tình trạng biến nước ta trở thành nơi tập kết phế thải.