QĐND - Còn cách Tết Nguyên đán khoảng một tháng, người tiêu dùng tại một số địa phương đã phản ánh chuyện giá thịt lợn, giá thịt gà tăng tới 20.000 đồng/kg. Vậy các cơ quan quản lý đã làm gì để ngăn chặn việc khan hàng, sốt giá, chất lượng hàng hóa kém..., để người dân được đón một cái Tết an toàn, tiết kiệm?

Tăng lượng cung hàng hóa từ 20 đến 30%

Những câu hỏi trên đã được giải đáp phần nào qua buổi Tọa đàm với chủ đề “Bình ổn thị trường: Tháo gỡ khó khăn cung-cầu trong dịp Tết” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức hôm 25-12 tại Hà Nội.

Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa cho biết, qua báo cáo của 45 địa phương, nguồn hàng để phục vụ Tết Giáp Ngọ 2014 đã sớm được dự trữ, nguồn cung khá dồi dào nên khó có chuyện khan hàng, sốt giá. Hầu hết các địa phương đều có chương trình bình ổn giá. Số lượng các doanh nghiệp tham gia chương trình tăng hơn trước. Các doanh nghiệp đã được hỗ trợ từ khâu sản xuất, vận tải cho tới phân phối nhằm mục đích chuẩn bị đủ hàng, hạ giá thành cho dịp Tết. Tổng cộng cả nước có hơn 8000 điểm bán hàng bình ổn giá, trong đó riêng TP Hồ Chí Minh đã có hơn 5000 điểm, Hà Nội là hơn 700 điểm. Các địa phương, doanh nghiệp cũng tổ chức nhiều chuyến hàng lưu động, đến vùng sâu vùng xa, khu công nghiệp để bán hàng bình ổn giá cho người có thu nhập thấp.

Nếu như trước đây, các doanh nghiệp dự trữ hàng bình ổn giá thường được nhận ứng vốn vay từ Nhà nước với lãi suất là 0% thì năm nay, phần lớn doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị vốn để mua hàng dự trữ, không cần Nhà nước ứng vốn. Ở TP Hồ Chí Minh, cơ quan quản lý Nhà nước đã phối hợp với các ngân hàng chuẩn bị khoảng 1000 tỷ đồng để cho doanh nghiệp vay thương mại phục vụ dự trữ hàng hóa. Bà Lê Ngọc Đào, Phó giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh cho hay, đã có 59 doanh nghiệp vay hơn 500 tỷ đồng, với lượng hàng được dự trữ có giá trị lên tới 7000 tỷ đồng. Nguồn hàng dự trữ cho Tết ở TP Hồ Chí Minh tăng từ 20 đến 30% so với bình thường.

Nhiều doanh nghiệp tham gia bán hàng bình ổn giá tại Hội chợ Thời trang năm 2013 (ảnh chụp sáng 25-12 tại Trung tâm Triển lãm Giảng Võ, Hà Nội). Ảnh: PHÚ SƠN.

Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa nhận định, trên bình diện chung thì hàng hóa phục vụ Tết không hề thiếu. Kể cả các tỉnh miền Trung bị thiệt hại do bão, lũ vừa qua cũng đã chuẩn bị khá đủ cho nhu cầu của người dân. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cũng dự trù khả năng có địa phương thiếu hàng cục bộ do nhu cầu tăng đột biến, vì thế, đã chuẩn bị sẵn các phương án để điều tiết, vận chuyển hàng hóa giữa các địa phương, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu. 

Không tăng giá, bán hàng 24/24 giờ

Từ chỗ hàng bình ổn giá chỉ tập trung vào các mặt hàng thiết yếu thì nay nhóm hàng bình ổn giá ngày càng mở rộng. Tùy theo nhu cầu, đặc điểm riêng, từng địa phương xây dựng chương trình bình ổn giá với các mặt hàng phù hợp. Đã có sự liên kết giữa các thành phố lớn và các tỉnh để trao đổi, dự trữ hàng hóa theo nhu cầu. Ví dụ, các địa phương là "vựa lúa", "vựa cá", dồi dào về lương thực, thực phẩm, nhưng lại có nhu cầu cao về xăng, dầu, hàng công nghệ... thì có thể liên kết, trao đổi với những thành phố lớn - nơi rất cần trữ đủ lương thực, thực phẩm.

Bà Lê Ngọc Đào cho biết, chương trình bình ổn giá trước đây chỉ làm vào dịp Tết, nay đã được TP Hồ Chí Minh làm quanh năm. Hàng bình ổn bao gồm hàng trăm mặt hàng như: Lương thực, thực phẩm, hàng hóa phục vụ học tập, sữa, tân dược... Nguồn hàng bình ổn đáp ứng được 30 đến 40% nhu cầu tiêu dùng, riêng thịt, trứng gia cầm, thịt gia súc thì chiếm tới 60% nhu cầu, với giá cả thấp hơn giá bán ngoài thị trường từ 5 đến 10%. Các doanh nghiệp cam kết, bắt đầu từ ngày 1-1-2014 đến 1-3-2014, các mặt hàng thuộc diện bình ổn sẽ không tăng giá.

Trước đây, người tiêu dùng có thói quen dự trữ trước Tết vì lo thiếu hàng, chợ, trung tâm thương mại nghỉ Tết sớm và mở cửa trở lại muộn. Năm nay, các doanh nghiệp đều có kế hoạch bán hàng đến ngày 30 Tết và mở cửa sớm để phục vụ nhân dân. Đáng chú ý là Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) tổ chức 15 điểm bán hàng 24/24 giờ xuyên Tết. Vì thế, ông Chu Xuân Kiên, Phó tổng giám đốc Hapro cho biết, người dân không cần quá lo lắng trong việc tích trữ lương thực, thực phẩm. Tổng công ty đã chuẩn bị lượng hàng hóa giá trị khoảng 1000 tỷ đồng để phục vụ nhân dân. Hapro cũng tổ chức hàng trăm chuyến bán hàng lưu động về nông thôn để giảm lượng người về nội thành mua sắm.

Xử lý nghiêm việc găm hàng, đẩy giá bất hợp lý

Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa lưu ý rằng, những năm trước đây, phần lớn hiện tượng khan hàng, sốt giá là do giới đầu cơ găm hàng rồi tung tin thất thiệt, gây tâm lý hoang mang cho người tiêu dùng, từ đó trục lợi, ví dụ như đợt sốt giá thịt lợn, hay sốt giá trứng năm ngoái. Năm nay, Bộ Công Thương và các địa phương đã chuẩn bị tinh thần để phản ứng tức thời với các hiện tượng khan hàng ảo. Bà Lê Ngọc Đào cho hay, vừa qua, khi trên địa bàn TP Hồ Chí Minh xảy ra chuyện sốt giá bia, mặc dù mặt hàng bia không thuộc diện bình ổn giá, nhưng Sở Công Thương thành phố đã cử đoàn kiểm tra đến tất cả các doanh nghiệp sản xuất bia thì được biết lượng hàng cung cấp ra thị trường thậm chí còn tăng từ 20 đến 30% với giá được giữ nguyên. Các siêu thị đặt hàng bao nhiêu, các nhà máy bia cung cấp đủ bằng ấy. Hệ thống siêu thị thì tăng lượng mua. Vậy tại sao lại sốt giá bia? Sau đó, đoàn kiểm tra đã tới tất cả các đại lý cấp 1 để làm việc, phạt nặng những trường hợp tăng giá bất hợp lý và công bố thông tin cho người dân biết. Chỉ sau 3 ngày, giá bia đã hạ xuống.

Đồng tình với quan điểm này, ông Chu Xuân Kiên cho rằng, Tổng công ty thương mại Hà Nội đã phối hợp với Tổng công ty cổ phần Bia, rượu, nước giải khát Hà Nội (Habeco) để ngăn chặn khan hàng ảo đối với mặt hàng bia.

Về chuyện thịt lợn, thịt gà tại TP Hồ Chí Minh đã tăng từ 15.000 đến 20.000 đồng/kg. Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa tỏ ý ngạc nhiên, cho biết lượng thịt cung cấp cho thị trường năm nay khá dồi dào, đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu. Thậm chí, tại Hà Nội, giá thịt lợn, thịt gà không những không tăng mà các doanh nghiệp đã cam kết trong ngày cuối cùng của năm sẽ giảm giá từ 6000 đến 10.000 đồng/kg thịt, tạo điều kiện để người nghèo mua ăn Tết. Vì thế, Bộ Công Thương sẽ cho kiểm tra thông tin về giá thịt tăng. Thứ trưởng khẳng định, chương trình bình ổn giá khó có thể phủ hết mọi mặt hàng nhưng sẽ bảo đảm ổn định giá các mặt hàng thiết yếu.

Vừa qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành chỉ thị yêu cầu các đơn vị trực thuộc và Sở Tài chính các địa phương tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, điều hành thị trường, không để xảy ra sốt giá dịp Tết Giáp Ngọ. Trong đó, Sở Tài chính ở các địa phương sẽ kiểm soát chặt việc đăng ký giá, kê khai giá đối với mặt hàng bình ổn giá, mặt hàng thuộc danh mục kê khai giá; kiểm soát chặt chẽ phương án giá và mức giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá... Các trường hợp điều chỉnh giá phải xây dựng phương án, lộ trình điều chỉnh trên cơ sở đánh giá kỹ tác động của việc điều chỉnh giá, tránh điều chỉnh giá nhiều mặt hàng vào cùng một thời điểm...

 

HỒ QUANG PHƯƠNG