Ngày 10-3-1971, Giám đốc Học viện Chính trị ký Quyết định số 785/QĐ thành lập Tổ bộ môn GDHQS. Ban đầu, Tổ bộ môn đảm nhiệm giảng dạy môn GDHQS cho các lớp bồi dưỡng cán bộ, giảng viên của Học viện, với chương trình khai thác chủ yếu các kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn huấn luyện, giáo dục trong Quân đội. Từ những bước đi ban đầu khiêm tốn, Tổ bộ môn-Khoa đã trải qua nhiều giai đoạn tổ chức, đổi tên và mở rộng chức năng. Trước yêu cầu phát triển, ngày 24-9-1994, Học viện quyết định thành lập Khoa GDHQS; năm 2006, Khoa chính thức đổi tên thành Khoa Sư phạm quân sự. Ngày 10-3 hằng năm được xác định là Ngày truyền thống của Khoa.

Hội đồng Bộ môn Giáo dục học quân sự (Tổng cục Chính trị) nghiệm thu giáo trình khoa học xã hội và nhân văn năm 2025. Ảnh: PHẠM DANH 

Trong suốt 55 năm xây dựng và trưởng thành, Khoa Sư phạm quân sự đã không ngừng mở rộng phạm vi đào tạo và nâng cao chất lượng chương trình. Ở bậc đại học, Khoa đảm trách giảng dạy các môn cốt lõi như GDHQS, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học và Quản lý giáo dục cho nhiều đối tượng đào tạo cả trong và ngoài Học viện. Nội dung chương trình được xây dựng theo hướng bảo đảm tính cơ bản, hệ thống, khoa học và cập nhật, đồng thời phương pháp giảng dạy, hình thức tổ chức học tập liên tục đổi mới, tích hợp công nghệ và mô hình sư phạm hiện đại. Đối với đào tạo sau đại học, Khoa đã tổ chức đào tạo có chất lượng, hiệu quả các khóa đào tạo tiến sĩ ngành Lý luận và Lịch sử giáo dục, Quản lý giáo dục và đào tạo thạc sĩ ngành Quản lý giáo dục và Giáo dục học hệ quân sự và dân sự. Tính đến nay, Khoa đã đào tạo hơn 170 tiến sĩ và gần 1.400 thạc sĩ, đóng góp trực tiếp vào nguồn nhân lực chất lượng cao cho Quân đội và xã hội.

Đổi mới chương trình đào tạo, nội dung học tập và phương pháp giảng dạy luôn là nhiệm vụ trọng tâm của đội ngũ cán bộ, giảng viên của Khoa. Trong suốt 55 năm, các thế hệ nhân sự của Khoa đã tích cực cập nhật các lý thuyết, mô hình và phương pháp sư phạm hiện đại, chuẩn hóa chương trình, áp dụng phương tiện dạy học tiên tiến và thực hành kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học. Sự đổi mới toàn diện này giúp Khoa thích ứng với diễn biến của khoa học-công nghệ, yêu cầu chuyên môn ngày càng cao và xu thế hội nhập quốc tế trong giáo dục.

Song song với công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học luôn được Khoa đặt ở vị trí trung tâm. Từ những đề tài đầu tiên phản ánh kinh nghiệm huấn luyện, giáo dục trong Quân đội, Khoa đã chủ động phát triển hoạt động nghiên cứu, hệ thống hóa luận điểm chuyên ngành, xây dựng cơ sở lý luận cho GDHQS. Cán bộ, giảng viên Khoa chủ trì và tham gia nhiều đề tài ở cấp Nhà nước, cấp Bộ và cấp cơ sở; xuất bản hàng trăm bài báo khoa học, tham luận. Các hội thảo, tọa đàm do Khoa tổ chức trở thành diễn đàn trao đổi chuyên môn, kết nối lý luận và thực tiễn, góp phần làm rõ các vấn đề đổi mới giáo dục, ứng dụng mô hình sư phạm hiện đại và nâng cao chất lượng đào tạo trong Quân đội.

Một giờ lên lớp của giảng viên Khoa Sư phạm quân sự. Ảnh: PHẠM DANH 

Trong 55 năm, Khoa đã chú trọng xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố quản lý khoa học và quản trị đào tạo theo hướng chuyên nghiệp, kỷ luật và sáng tạo. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, bồi dưỡng phẩm chất nghề nghiệp, rèn luyện kỷ luật luôn được quan tâm, tạo nền tảng tư tưởng vững chắc cho cán bộ, giảng viên và nhân viên. Đội ngũ cán bộ hiện nay: 100% có trình độ đại học trở lên. Từ khi thành lập đến nay, Khoa có 3 Nhà giáo Ưu tú, 26 tiến sĩ, 12 phó giáo sư; một số cán bộ đã được phong, thăng quân hàm cấp tướng, được bổ nhiệm giữ các cương vị chủ chốt trong Học viện và cơ quan Bộ Quốc phòng.

Những nỗ lực, cống hiến của Khoa trong 55 năm đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý. Khoa được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công, 1 bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, 7 bằng khen của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng...

Bước vào giai đoạn mới, Khoa Sư phạm quân sự đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học-công nghệ, yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đặt ra yêu cầu cao về năng lực chuyên môn, nghiên cứu khoa học và khả năng ứng dụng công nghệ trong dạy học. Mục tiêu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đòi hỏi đội ngũ cán bộ, giảng viên và chương trình đào tạo phải đáp ứng chuẩn mực mới về phẩm chất, trình độ và năng lực thực hành. Khoa cần tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học theo hướng học tập tích cực, kết hợp lý thuyết với thực hành, mở rộng hợp tác quốc tế, ứng dụng công nghệ số vào đào tạo và kiểm tra đánh giá, tăng cường nghiên cứu ứng dụng phục vụ thực tiễn quân sự.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, Khoa tiếp tục hoàn thiện chương trình, chuẩn đầu ra theo chuẩn quốc gia và yêu cầu quân sự; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên chất lượng cao, tăng cường nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn đơn vị; mở rộng hợp tác với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trong và ngoài Quân đội; thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, dạy học và nghiên cứu...