Tiến sĩ Lê Mỹ Phong, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) dự và chỉ đạo hội thảo.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những làn sóng thay đổi mạnh mẽ trên toàn cầu, trong đó có lĩnh vực giáo dục. Với 113 bài tham luận gửi về từ 160 tác giả đến từ 44 trường đại học, học viện trên toàn quốc, hội thảo nhằm tạo ra diễn đàn học thuật để thảo luận về cơ hội và thách thức của AI trong lĩnh vực giáo dục đại học.

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Đức, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Mạng lưới bảo đảm chất lượng đại học Việt Nam,Trưởng ban tổ chức hội thảo phát biểu.

Phát biểu chỉ đạo, Tiến sĩ Lê Mỹ Phong khẳng định, sự nghiệp giáo dục và đào tạo đang được Đảng, Nhà nước và toàn xã hội quan tâm sâu sắc. Từ việc hoàn thiện thể chế, đổi mới chương trình đến đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, tất cả đều cho thấy quyết tâm coi giáo dục là quốc sách hàng đầu.

Cùng với đó, ngành giáo dục ngày càng coi trọng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo như một động lực then chốt để nâng cao chất lượng. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư quy định Khung năng lực số cho người học, trong đó AI được xác định là một trong 6 năng lực cốt lõi, yêu cầu người học phải có hiểu biết, kỹ năng sử dụng AI hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm.

Diễn giả trình bày tham luận.

Các diễn giả trình bày trực tiếp tại hội thảo đã có những góc nhìn, cách tiếp cận đa chiều về cơ hội và thách thức của AI trong hoạt động giảng dạy, học tập, đánh giá, đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu; những vấn đề về đạo đức, liêm chính học thuật khi sử dụng AI và các chính sách phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Kết luận hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Đức, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Mạng lưới bảo đảm chất lượng đại học Việt Nam cho biết: AI không còn là xu hướng, mà là động lực tất yếu của giáo dục đại học. AI mở ra những phương thức mới trong nghiên cứu khoa học, xây dựng chương trình đào tạo, quản trị đại học và đưa ra những quyết định thông minh.

Giáo sư Nguyễn Đình Đức nhấn mạnh: AI dù có phát triển như thế nào thì không thể thay thế được người thầy. Vì AI là cơ sở dữ liệu được sắp xếp có logic, còn con người có trí tuệ sinh học, có bản năng, thái độ và tình cảm. Tuy nhiên, hệ thống giáo dục cần có sự thay đổi trước sự phát triển như vũ bão của khoa học, công nghệ. Trước hết là thay đổi chương trình đào tạo, bổ sung môn học về AI, tư duy định lượng, phương pháp điện toán, khoa học dữ liệu...

Tiếp đến là đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá người học. Giảng viên cần đổi mới cách ra đề, hình thức thi, để phân biệt rõ năng lực thực sự của sinh viên và sự hỗ trợ của AI; đồng thời khuyến khích người học sử dụng AI như một công cụ học tập hiệu quả, chứ không phải là phương tiện gian lận.

Các đại biểu chụp ảnh chung.

Quan trọng nhất là đổi mới tư duy. Trước ảnh hưởng mạnh mẽ của AI, tư duy giáo dục cần chuyển từ lo ngại, cấm đoán sang chủ động tiếp cận, quản lý và khai thác hiệu quả. Chúng ta phải xác định rõ nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, lấy giá trị nhân văn làm cốt lõi trong quá trình ứng dụng AI.

Chỉ khi đổi mới tư duy một cách toàn diện, đồng bộ từ quản lý, đội ngũ nhà giáo đến người học, AI mới thực sự trở thành đòn bẩy thúc đẩy giáo dục phát triển bền vững trong kỷ nguyên số. Ngược lại, nếu chậm thay đổi tư duy tiếp cận AI, ngành giáo dục sẽ đối mặt nguy cơ tụt lùi, lạc hậu, không theo kịp yêu cầu phát triển của đất nước và xu thế tất yếu của thời đại.

Tin, ảnh: LƯƠNG ANH