Nhân Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và Triển lãm Giáo dục, công nghệ giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, GS, TS Nguyễn Bá Hoàng, Hiệu trưởng Trường Đại học Bà Rịa - Vũng Tàu (BVU) chia sẻ với độc giả Báo Quân đội nhân dân về đổi mới đào tạo, sử dụng AI có trách nhiệm và mở rộng hợp tác giữa các trường đại học.

PV: Trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi giáo dục đại học như thế nào và BVU buộc phải thay đổi điều gì trước tiên?

GS, TS Nguyễn Bá Hoàng: AI đang làm thay đổi giáo dục đại học, từ cách tiếp cận tri thức, giảng dạy, học tập đến nghiên cứu và quản trị nhà trường.

Nhờ AI, sinh viên có thể học tập theo nhu cầu cá nhân, còn giảng viên có thêm công cụ để thiết kế bài giảng, kiểm tra đánh giá, đo lường khả năng sinh viên và hỗ trợ người học. Vì vậy, điều BVU cần thay đổi trước tiên là tư duy đào tạo và cách đánh giá năng lực sinh viên.

Nhà trường cần chuyển mạnh từ truyền đạt kiến thức sang phát triển tư duy phản biện, sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn.

Đồng thời, nhà trường cần bồi dưỡng năng lực sử dụng AI cho giảng viên, sinh viên, gắn với kiểm chứng thông tin và liêm chính học thuật. Mục tiêu cuối cùng là giúp sinh viên biết làm chủ AI, sử dụng AI có trách nhiệm và đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

PV: Được biết, từ năm học 2025-2026, BVU đưa học phần “Công nghệ số, Trí tuệ nhân tạo và Ứng dụng” vào chương trình đào tạo. Vì sao nhà trường lựa chọn cách tiếp cận này? BVU kỳ vọng sinh viên sẽ sử dụng AI như thế nào để AI trở thành năng lực nghề nghiệp chứ không chỉ là một học phần?

GS, TS Nguyễn Bá Hoàng: Chúng tôi lựa chọn trang bị nền tảng chung ít nhất 3 tín chỉ AI để mỗi sinh viên hiểu AI, biết sử dụng và vận dụng phù hợp với chuyên ngành. Trang bị cho các em nền tảng để sử dụng AI trong kỹ năng học tập suốt đời. Nhà trường kỳ vọng sinh viên dùng AI để phân tích thông tin, giải quyết vấn đề, sáng tạo và nâng cao hiệu quả công việc.

Ngoài ra, để AI trở thành năng lực nghề nghiệp, việc ứng dụng cần được tiếp nối trong các học phần chuyên ngành, dự án và thực tập tại doanh nghiệp. Sinh viên phải biết kiểm chứng kết quả, bảo vệ dữ liệu, tôn trọng bản quyền và chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình. Thước đo cuối cùng là khả năng vận dụng và làm chủ AI để tạo ra giá trị thực tế trong nghề nghiệp.

 GS, TS Nguyễn Bá Hoàng (thứ tư từ phải sang) tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và Triển lãm Giáo dục, công nghệ giáo dục.

PV: Một vấn đề đang được các trường đại học quan tâm là AI có thể giúp sinh viên học nhanh hơn nhưng cũng có nguy cơ khiến người học lệ thuộc vào công nghệ, giảm năng lực tư duy độc lập. BVU nhìn nhận và xử lý bài toán này như thế nào? Làm sao để sinh viên vừa tận dụng được AI vừa không đánh mất năng lực tư duy độc lập, sáng tạo và trách nhiệm cá nhân?

GS, TS Nguyễn Bá Hoàng: Nhà trường cần tăng các bài tập thực tiễn, thảo luận, phản biện và bảo vệ trực tiếp để đánh giá cả quá trình tư duy của người học.

Sinh viên cần công khai cách sử dụng AI, tập cách kiểm chứng thông tin và các giải pháp AI gợi ý, phản biện và giải thích được các lựa chọn, kết luận trong bài làm của mình.

Giảng viên giữ vai trò hướng dẫn, khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi, thử nghiệm ý tưởng cũng như nhận diện những giới hạn, mặt trái của AI. Mục tiêu của BVU là giúp sinh viên làm chủ công nghệ, có năng lực sáng tạo và chịu trách nhiệm cá nhân về sản phẩm, giải pháp và quyết định của mình.

PV: Trong kỷ nguyên AI, hợp tác quốc tế giữa các trường đại học sẽ thay đổi như thế nào, thưa ông?

GS, TS Nguyễn Bá Hoàng: Trong kỷ nguyên AI, hợp tác quốc tế giữa các trường đại học có thể được thúc đẩy trên ba phương diện.

Thứ nhất, về chương trình đào tạo và học liệu, các trường có thể phối hợp xây dựng chương trình, chia sẻ học liệu số và tổ chức lớp học trên nền tảng trực tuyến.

Thứ hai, về nghiên cứu khoa học, các trường cần gắn kết hợp tác với những bài toán thực tiễn, phát huy thế mạnh về chuyên môn, dữ liệu và công nghệ của mỗi bên để tạo ra các sản phẩm chung.

Thứ ba, về công nghệ giáo dục, các trường có thể cùng phát triển, thử nghiệm và đánh giá hiệu quả cũng như tính bảo mật dữ liệu của các sản phẩm như nền tảng học trực tuyến, công nghệ giáo dục STEM cho trẻ em hay ứng dụng học ngoại ngữ tích hợp AI.

Những hoạt động hợp tác này có thể giúp sự hợp tác giữa các trường đại học trong nước và giữa các trường đại học trong nước với các trường ở nước ngoài linh hoạt, sát thực tế và phù hợp với nhu cầu thị trường hơn.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!