Gấp rút hoàn thiện trường lớp

Cuối năm 2025, tỉnh Nghệ An khởi công xây dựng giai đoạn 1 của 10 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã: Tam Thái, Anh Sơn, Tri Lễ, Môn Sơn, Nhôn Mai, Bắc Lý, Quế Phong, Na Ngoi, Hạnh Lâm và Keng Đu. Đến nay, phần lớn công trình cơ bản bảo đảm tiến độ, đáp ứng điều kiện để đón học sinh sau lễ khai giảng.

Riêng Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH-THCS xã Nhôn Mai chậm tiến độ khoảng một tháng do phải điều chỉnh thiết kế sau khi xảy ra sạt lở ta luy mặt bằng. Địa phương và đơn vị thi công đang tập trung khắc phục khó khăn, phấn đấu hoàn thành các hạng mục thiết yếu phục vụ khai giảng năm học mới. Tuy nhiên, để nhà trường vận hành đồng bộ, tổ chức dạy học ổn định, dự kiến cần thêm một vài tháng.

Theo kế hoạch, ngày 5-9, tỉnh Nghệ An sẽ tổ chức lễ khai giảng và khánh thành các trường nội trú liên cấp, với điểm cầu chính tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH-THCS xã Anh Sơn. Các trường còn lại kết nối trực tuyến với điểm cầu chính.

Thời gian qua, 50 cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 335, Sư đoàn 324, Quân khu 4 đã đóng góp khoảng 1.000 ngày công, tham gia vận chuyển vật liệu, san gạt mặt bằng, trộn vữa, dọn vệ sinh, chung sức hoàn thiện Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH-THCS xã Anh Sơn. Sự hỗ trợ thiết thực ấy góp phần bảo đảm các điều kiện phục vụ lễ khai giảng và sớm đưa công trình vào sử dụng. Trước mắt, các địa phương ưu tiên hoàn thiện phòng học, nhà ăn, nhà bếp, khu ký túc xá học sinh và nhà công vụ giáo viên; một số hạng mục phụ trợ như nhà đa năng, hàng rào sẽ tiếp tục được hoàn thiện sau.

Bộ đội Trung đoàn 335, Sư đoàn 324 (Quân khu 4) chung sức xây dựng, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Anh Sơn. Ảnh: HOÀNG LAM 

Tại xã Bắc Lý, công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH-THCS đã hoàn thành khoảng 80% khối lượng. Đồng chí Lữ Quang Hưng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bắc Lý cho biết, tiến độ thi công gặp nhiều khó khăn do đây là địa bàn miền núi, biên giới, giao thông đi lại hạn chế; thời tiết, nhất là trong mùa mưa, thường ảnh hưởng đến việc xây dựng. Công trình lại được triển khai trên nền trường cũ nên phải chờ đến khi nhà trường kết thúc năm học mới có thể tổ chức thi công đồng bộ. Một số hạng mục phục vụ sinh hoạt, quản lý như ký túc xá học sinh, khu ở của giáo viên, nhà ăn, nhà hiệu bộ chưa thể hoàn thành trước thời điểm khai giảng. Vì vậy, trong thời gian đầu năm học mới, nhà trường chưa thể tổ chức ăn, nghỉ tập trung cho học sinh; giáo viên vẫn phải thuê trọ hoặc ở nhờ nhà dân.

Cùng với đẩy nhanh tiến độ xây dựng, các địa phương chủ động triển khai giải pháp bảo đảm giao thông an toàn cho học sinh. Do địa bàn rừng núi, nhiều tuyến đường có nguy cơ bị chia cắt, sạt lở trong mùa mưa lũ, vì vậy, chính quyền các địa phương triển khai nhiều giải pháp thường xuyên theo dõi tình hình, kịp thời phối hợp xử lý những điểm mất an toàn, ảnh hưởng đến việc đi học và đưa đón học sinh. Mục tiêu cao nhất là bảo đảm các em đến trường an toàn, thuận lợi.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An, tỷ lệ tuyển sinh tại các trường nội trú đạt hơn 98%; trong đó, nhiều trường như Môn Sơn, Tri Lễ đạt 100% chỉ tiêu. Một số địa phương đề xuất tăng chỉ tiêu do nhiều học sinh trước đây theo cha mẹ sinh sống, học tập tại các tỉnh, thành phố khác nay trở về quê. Các em đủ điều kiện tuyển sinh, trong khi trên địa bàn xã chỉ còn một trường học, nên địa phương đề nghị được bổ sung chỉ tiêu. Kết quả tuyển sinh cho thấy mô hình trường nội trú liên cấp đang đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh miền núi, biên giới, mở thêm cơ hội để các em được học tập trong điều kiện tốt hơn.

Tạo nguồn nhân lực cho vùng biên

Nếu cơ sở vật chất là nền móng thì chất lượng giáo dục mới là thước đo lâu dài đối với hiệu quả của những ngôi trường nội trú liên cấp. Bởi vậy, ngay trong quá trình chuẩn bị khai giảng, các địa phương đã quan tâm kiện toàn đội ngũ, tổ chức quản lý và xây dựng nền nếp sinh hoạt cho học sinh.

Tại xã Tam Thái, các công việc được triển khai đồng bộ, từ hoàn thiện trường lớp, chuẩn bị điều kiện ăn, ở đến kiện toàn ban giám hiệu, rà soát, bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên theo vị trí việc làm.

Từng là học sinh nội trú, đồng chí Lô Dương Khánh, Chủ tịch UBND xã Tam Thái hiểu khá rõ những giá trị mà mô hình này mang lại đối với trẻ em miền núi. Theo đồng chí, những năm tháng sống xa gia đình giúp học sinh tích lũy kiến thức, rèn luyện tính tự lập, khả năng thích nghi và ý thức chủ động trong học tập, sinh hoạt. Tuy nhiên, môi trường nội trú cũng khiến các em giảm bớt sự chăm sóc, quản lý, uốn nắn thường xuyên của cha mẹ. Với những học sinh còn nhỏ, đây có thể là trở ngại trong quá trình hình thành thói quen, ý thức và xử lý các vấn đề phát sinh trong cuộc sống.

Từ thực tế đó, địa phương xác định phải chú trọng xây dựng nền nếp ngay từ những ngày đầu thành lập trường. Xã Tam Thái đã xây dựng kế hoạch phối hợp giữa địa phương, nhà trường với đơn vị quân sự và các đồn biên phòng đứng chân trên địa bàn để tổ chức những hoạt động ngoại khóa thiết thực. Học sinh sẽ được hướng dẫn gấp chăn màn, sắp xếp tư trang, giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh phòng ở, chấp hành giờ giấc, rèn luyện tính tự giác và kỹ năng sinh hoạt tập thể.

Diện mạo mới của Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Anh Sơn. Ảnh: NGỌC TÚ 

Đội ngũ cán bộ, giáo viên của trường cũng được tạo điều kiện tham quan, trao đổi kinh nghiệm tại các trường nội trú khác. Những kinh nghiệm về quản trị nhà trường, tổ chức nuôi dưỡng, quản lý học sinh và xây dựng nền nếp sinh hoạt được nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Để học sinh được học tập, rèn luyện trong môi trường lành mạnh, an toàn, đồng chí Lữ Quang Hưng thông tin thêm, xã Bắc Lý sẽ tiếp tục phát huy vai trò phối hợp của lực lượng quân sự, công an, biên phòng trong bảo đảm an ninh, trật tự, phòng ngừa các nguy cơ ảnh hưởng đến học sinh; đồng thời tăng cường tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng tự bảo vệ và tinh thần trách nhiệm cho các em.

Chia sẻ kỳ vọng đối với mô hình trường nội trú, đồng chí Lữ Quang Hưng cho rằng, đối với các gia đình, mô hình này sẽ góp phần giảm bớt khó khăn trong việc chăm lo học tập cho con em, nhất là những gia đình ở xa trường, điều kiện kinh tế còn hạn chế. Đối với địa phương, trường nội trú liên cấp được kỳ vọng trở thành trung tâm giáo dục, góp phần đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ cho vùng biên; để từ mái trường này, tương lai sẽ có thêm những cán bộ, người lao động, người làm kinh tế có năng lực và trách nhiệm với bản làng, quê hương.

Dù vẫn còn nhiều khó khăn, bộn bề, các địa phương đang nỗ lực tháo gỡ từng vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện cơ sở vật chất, chuẩn bị đội ngũ và xây dựng nền nếp. Những ngôi trường mới không chỉ mở ra điều kiện học tập tốt hơn cho trẻ em miền núi, biên giới mà còn góp phần vun đắp nguồn nhân lực, tạo nền tảng phát triển bền vững cho vùng biên Nghệ An.