Trong dòng chảy 100 năm đào tạo kiến trúc sư của Việt Nam (1926-2026), “cái nôi” Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh được hình thành, phát triển chính thức nửa thế kỷ (1976-2026). Theo PGS, TS, KTS Phạm Trọng Thuật (Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh), truyền thống đào tạo KTS bắt nguồn từ năm 1926, khi Ban Kiến trúc được thành lập tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, hoạt động đào tạo kiến trúc sau đó chuyển từ Hà Nội vào Đà Lạt năm 1944, rồi về Sài Gòn năm 1950, phát triển thành Trường Đại học Kiến trúc Sài Gòn trước khi chính thức mang tên Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh (ngày 27-10-1976) có trụ sở chính tại 196 Pasteur, phường Xuân Hòa, TP Hồ Chí Minh.

Cuộc thi Sinh viên Nghiên cứu Khoa học - Euréka lần thứ 28 năm 2026 thuộc lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc và xây dựng diễn ra tại Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhà trường bước vào giai đoạn phát triển mới, đồng hành cùng các thời kỳ tái thiết, đổi mới, đô thị hóa và hội nhập quốc tế. Đến nay, nhà trường cung cấp nguồn nhân lực cho các lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch, xây dựng, thiết kế với hơn 14.500 KTS, gần 15.00 kỹ sư và 5.655 cử nhân. Nhiều thế hệ người học đã đảm nhiệm những vị trí quan trọng tại cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và cơ sở đào tạo; nhiều giảng viên, kiến trúc sư của trường để lại dấu ấn tại các công trình tiêu biểu của đất nước.

Nhắc đến “cái nôi” KTS ở phía Nam, không thể không nhắc đến những sinh viên của trường đã để lại dấu ấn sâu đậm trên những công trình mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa, giáo dục truyền thống của dân tộc. Trong đó, KTS Nguyễn Trường Lưu, Phó chủ tịch Hội KTS Việt Nam là tác giả công trình Nhà Thiếu nhi TP Hồ Chí Minh. Ông chia sẻ rằng, công trình kiến trúc chính là biểu tượng văn hóa của thành phố hay một quốc gia. Đặc thù của ngành đào tạo KTS là sự truyền nghề, sự tương tác trực tiếp và tiếp nối giữa các thế hệ. Việc kết nối giữa cựu sinh viên đang làm việc thực tế với nhà trường là vô cùng quan trọng để cùng giữ gìn bản sắc và nâng cao chất lượng đào tạo. 

 Sinh viên tham quan triển lãm về quy hoạch, kiến trúc đô thị.

Đồng quan điểm này, KTS Lưu Hướng Dương, Chủ tịch Hội KTS TP Hồ Chí Minh (cựu sinh viên Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh) cùng cho rằng: Khi có đề bài đặt ra từ thực tiễn địa phương, Hội KTS TP Hồ Chí Minh có thể đặt hàng nhà trường cùng nghiên cứu và giải quyết. Riêng Hội KTS TP Hồ Chí Minh luôn tạo môi trường thuận lợi nhất để các KTS phát huy tài năng, sức sáng tạo; phát huy vai trò tư vấn, phản biện xã hội và nâng cao vị thế của giới KTS TP Hồ Chí Minh trong bối cảnh phát triển và hội nhập của kỷ nguyên mới. 

Trong bối cảnh phát triển mới, nhất là triển khai thực thi Luật Phát triển đô thị, đã và đang đặt ra nhiều bài toán về quy hoạch, kiến trúc, phát triển đô thị, hạ tầng và chuyển đổi số cho các địa phương. Hiện nay, TP Hồ Chí Minh có quy mô không gian phát triển lớn hơn và nhiều chương trình đầu tư quan trọng đang được triển khai về quy hoạch, hạ tầng, nhà ở xã hội, đường sắt đô thị, chỉnh trang và tái thiết đô thị; nhất là đã thông qua Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Cùng với đó, khu vực phía Nam, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long, cũng đặt ra nhiều yêu cầu về phát triển đô thị, hạ tầng và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bộ Xây dựng trao Bức trướng tặng nhà trường nhân cột mốc nửa thế kỷ cung ứng nhân lực KTS.

Theo PGS, TS, KTS Phạm Trọng Thuật, nhà trường xác định kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số là cơ hội để đổi mới toàn diện nội dung, phương pháp đào tạo. Từ thế mạnh truyền thống về kiến trúc, nhà trường phát triển các lĩnh vực quy hoạch, xây dựng, kỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng và thiết kế. Cùng với cơ sở chính ở TP Hồ Chí Minh, nhà trường mở rộng hoạt động và gắn bó với quá trình phát triển của các địa phương phía Nam. Mạng lưới cơ sở trải rộng từ đô thị đặc biệt đến vùng Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên nhằm đưa nguồn nhân lực kiến trúc chất lượng đến gần hơn với nhu cầu thực tiễn của từng vùng.

Tại sự kiện kỷ niệm 50 năm truyền thống nhà trường, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà mong muốn, từ thực tiễn đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị, nhà trường đẩy mạnh phát triển dựa trên chất lượng, năng lực nghiên cứu và tư duy tích hợp, đồng thời chủ động tham gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý quy hoạch, xây dựng. Nhà trường cần tiếp tục đổi mới toàn diện, gắn hoạt động đào tạo và nghiên cứu với nhiệm vụ của ngành và nhu cầu thực tế của địa phương cấp tỉnh, cấp xã tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam. Đây được xác định là nhu cầu lớn, cấp bách trong bối cảnh yêu cầu quản lý và phát triển đô thị ngày càng cao.