Chuyển đổi số nâng cao chất lượng đào tạo phi công quân sự

Phóng viên: Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi gì trong đào tạo phi công quân sự tại Trường Sĩ quan Không quân, thưa đồng chí?

Đại tá Đoàn Thế Sơn, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân.

Đại tá Đoàn Thế Sơn: Trường Sĩ quan Không quân xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng đào tạo phi công quân sự. Trọng tâm không chỉ là ứng dụng công nghệ vào giảng dạy, mà còn đổi mới cách thức tổ chức đào tạo, tăng tính chủ động của người học và gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết với thực hành.

Việc khai thác bài giảng điện tử, học liệu số và hệ thống mô phỏng giúp học viên tiếp cận kiến thức trực quan, củng cố kỹ năng và chuẩn bị tốt hơn trước khi thực hành bay. Tuy nhiên, hiệu quả chuyển đổi số phải được đánh giá bằng chất lượng đào tạo, bản lĩnh chính trị, trình độ kỹ năng bay, ý thức tổ chức kỷ luật và khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của học viên sau khi tốt nghiệp.

Phóng viên: Nhà trường ứng dụng công nghệ mô phỏng và trí tuệ nhân tạo (AI) như thế nào để nâng cao chất lượng huấn luyện bay?

Đại tá Đoàn Thế Sơn: Nhà trường chú trọng khai thác hệ thống mô phỏng huấn luyện bay để học viên làm quen với buồng lái, hệ thống trên máy bay, luyện tập thao tác và quy trình xử lý tình huống trước khi bay thực tế. Qua đó, học viên từng bước củng cố kiến thức, nâng cao kỹ năng và chuẩn bị tốt về tâm lý, góp phần nâng cao hiệu quả huấn luyện.

Lãnh đạo Trường Sĩ quan Không quân kiểm tra học viên thực hành trên thiết bị bay mô phỏng.

Đối với AI, nhà trường từng bước nghiên cứu, ứng dụng phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu đào tạo, trước hết hướng tới hỗ trợ xây dựng tình huống luyện tập trên mô phỏng. Việc ứng dụng công nghệ phải bảo đảm đúng mục tiêu, chương trình huấn luyện; đồng thời phát huy vai trò chủ đạo của giảng viên, giáo viên bay trong hướng dẫn, kiểm tra và đánh giá học viên.

Phóng viên: Đồng chí cho biết, công nghệ số hỗ trợ học viên rèn luyện khả năng xử lý tình huống phức tạp, bất trắc trên không như thế nào?

Đại tá Đoàn Thế Sơn: Ưu thế của huấn luyện mô phỏng là tạo điều kiện cho học viên luyện tập lặp lại các tình huống phức tạp, bất trắc mà khó tổ chức thường xuyên trong điều kiện bay thực tế. Học viên được rèn luyện từ nhận biết dấu hiệu bất thường, đánh giá tình huống đến lựa chọn phương án và thực hiện thao tác xử lý theo quy trình, phù hợp với đặc điểm từng loại máy bay.

Thông qua luyện tập, kiểm tra và sửa sai kịp thời, học viên từng bước nâng cao kỹ năng, khả năng phán đoán, sự bình tĩnh và ý thức chấp hành kỷ luật bay. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm an toàn trong huấn luyện và thực hiện nhiệm vụ.

Phóng viên: Nhà trường kết hợp huấn luyện mô phỏng với bay thực tế ra sao để bảo đảm chất lượng và an toàn bay, thưa đồng chí?

Đại tá Đoàn Thế Sơn: Nhà trường tổ chức huấn luyện theo hướng kết hợp chặt chẽ giữa mô phỏng và bay thực tế, phù hợp với chương trình, tiến trình huấn luyện và đặc điểm từng loại máy bay. Mô phỏng giúp học viên chuẩn bị kiến thức, kỹ năng và tâm lý trên mặt đất; bay thực tế là môi trường trực tiếp hình thành, kiểm nghiệm và hoàn thiện kỹ năng bay.

Đại tá Đoàn Thế Sơn trực tiếp thao tác, kiểm tra thiết bị mô phỏng phục vụ huấn luyện bay.

Kết quả luyện tập trên mô phỏng là một căn cứ đánh giá mức độ chuẩn bị của học viên, nhưng không thay thế các điều kiện và yêu cầu đối với bay thực tế. Mọi hoạt động huấn luyện bay phải tuân thủ nghiêm quy trình, quy định an toàn bay. Kết hợp hiệu quả hai hình thức sẽ góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, sử dụng hợp lý trang bị và hạn chế rủi ro.

Phóng viên: Nhà trường có giải pháp gì để nâng cao năng lực số cho đội ngũ giảng viên, giáo viên bay?

Đại tá Đoàn Thế Sơn: Đội ngũ giảng viên, giáo viên bay giữ vai trò quyết định trong nâng cao chất lượng đào tạo và khai thác hiệu quả công nghệ. Vì vậy, nhà trường chú trọng bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị mô phỏng, xây dựng bài giảng và học liệu số, đổi mới phương pháp tổ chức luyện tập, kiểm tra, đánh giá kết quả học viên.

Cùng với bồi dưỡng chuyên môn, chúng tôi khuyến khích tự học, nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến và trao đổi kinh nghiệm thực tiễn. Mỗi nhà giáo phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm và kỹ năng công nghệ, đồng thời giữ vững kỷ luật, tác phong, làm tốt vai trò truyền thụ kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh nghề nghiệp cho học viên.

Phóng viên: Thời gian tới, Trường Sĩ quan Không quân sẽ tập trung vào những nhiệm vụ nào để đẩy mạnh chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu đào tạo phi công làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại?

Đại tá Đoàn Thế Sơn: Trước yêu cầu xây dựng Quân chủng Phòng không - Không quân hiện đại, nhà trường xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài, cần triển khai đồng bộ, có trọng tâm, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu đào tạo.

Đại tá Đoàn Thế Sơn kiểm tra công tác huấn luyện bay mô phỏng và truyền đạt kinh nghiệm với học viên về yêu cầu rèn luyện kỹ thuật lái dẫn đường.

Trọng tâm là nâng cao năng lực số cho đội ngũ nhà giáo; phát triển, chuẩn hóa học liệu số; khai thác hiệu quả hệ thống mô phỏng; nghiên cứu ứng dụng AI gắn với đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp huấn luyện. Quá trình triển khai phải bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả, lấy yêu cầu nhiệm vụ làm định hướng và chất lượng đào tạo làm mục tiêu. Mục tiêu xuyên suốt là đào tạo đội ngũ phi công quân sự có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiến thức chuyên môn chắc, kỹ năng bay tốt, kỷ luật nghiêm, đủ khả năng tiếp cận và làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại. Chất lượng học viên tốt nghiệp, khả năng đáp ứng nhiệm vụ tại đơn vị và kết quả bảo đảm an toàn bay là những thước đo quan trọng đối với hiệu quả chuyển đổi số của nhà trường.