Để người thầy có thời gian làm thầy

Điểm danh những việc ngoài chuyên môn

Một giáo viên tiểu học có hơn 20 năm công tác tại tỉnh Tây Ninh chia sẻ, ngoài nhiệm vụ chuyên môn, cô còn phải thực hiện nhiều công việc khác như: Vệ sinh trường học, trực trường; thường xuyên hoàn thiện sổ sách, hồ sơ học sinh; lập danh sách học sinh nộp tiền mua đồng phục...

Bên cạnh đó, giáo viên còn phải tham gia thi giáo viên dạy giỏi, các cuộc thi do công đoàn tỉnh, ngành giáo dục tổ chức và nhiều khóa học, tập huấn... gần đây là một khóa học tiếng Anh. Những công việc này chiếm khoảng 20% thời gian dành cho nhiệm vụ chuyên môn. Với những giáo viên có hơn 20 năm kinh nghiệm như cô, công việc giảng dạy cơ bản đã vững nên mức độ ảnh hưởng có thể không quá lớn. Tuy nhiên, theo cô, đối với nhiều giáo viên trẻ, việc phải liên tục học chứng chỉ tiếng Anh, tham gia các khóa học trực tuyến của sở giáo dục và đào tạo (GD-ĐT), Bộ GD-ĐT hay các cuộc thi khiến áp lực ngày càng tăng. Cũng tương tự, một giáo viên dạy môn Âm nhạc bậc THCS tại TP Hồ Chí Minh cho biết, ngoài chuyên môn, cô còn phải hoàn thành "trăm thứ việc" khác, thậm chí có những hoạt động phục vụ địa phương...

Một tiết học của cô và trò Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa, phường Bình Hưng Hòa, TP Hồ Chí Minh.

Mặc dù không thực sự đồng tình với những công việc ngoài chuyên môn nhưng từ trước đến nay, cả hai giáo viên này chưa từng từ chối việc được giao. Theo các cô, nếu từ chối, giáo viên có thể bị đánh giá về thái độ làm việc, mức độ hoàn thành nhiệm vụ, ảnh hưởng đến xếp loại thi đua cuối năm và thậm chí có thể gặp khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, cả hai giáo viên này đều cho rằng, một số hoạt động đang chạy theo thành tích, chỉ tiêu, trong khi giáo viên đáng lẽ cần có nhiều thời gian hơn để chuẩn bị giáo án, bài giảng và quan tâm đến những học sinh có hoàn cảnh, năng lực học tập khác nhau. Nhiều cuộc thi, khóa học phải thực hiện vào thời gian nghỉ, ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi và tái tạo sức lao động của giáo viên.

Trả lại thời gian để giáo viên tập trung giảng dạy

Nguyện vọng của cô giáo dạy tiểu học ở tỉnh Tây Ninh, giáo viên dạy Âm nhạc ở TP Hồ Chí Minh là được trở về đúng với chuyên môn của mình, có nhiều thời gian trau dồi nghiệp vụ, chuẩn bị bài giảng và quan tâm đến tâm tư, tình cảm, hoàn cảnh của từng học sinh để nâng cao chất lượng giáo dục. Các cô cũng mong muốn hạn chế những cuộc thi, hoạt động mang tính hình thức, chạy theo thành tích; đánh giá giáo viên phải công bằng, khách quan, dựa vào kết quả thực chất. Giáo viên tiểu học ở tỉnh Tây Ninh đề xuất: “Theo tôi, một số công việc như vệ sinh, trực trường, các công việc hành chính, tài chính, thu-nộp các khoản liên quan đến học sinh... nên được phân công cho nhân viên bảo vệ, nhân viên văn phòng, bộ phận tài chính hoặc các vị trí chuyên trách phù hợp, thay vì dồn cho giáo viên”. Giáo viên môn Âm nhạc ở TP Hồ Chí Minh kiến nghị: “Cần xem xét lại việc phân công nhiệm vụ trong nhà trường, nhất là những công việc hành chính, hậu cần, phong trào không trực tiếp liên quan đến giảng dạy. Giáo viên nên được dành nhiều thời gian hơn cho chuyên môn, chuẩn bị bài, đổi mới phương pháp giảng dạy và hỗ trợ học sinh”.

Chia sẻ với các thầy, cô giáo, ông Lê Như Tiến, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội) của Quốc hội cũng cho rằng: “Đã là giáo viên thì cần phải tập trung cho giảng dạy, cho việc chuẩn bị giáo án, bài giảng và rèn giũa kỹ năng sư phạm để đứng lớp một cách hiệu quả. Tuy rằng dành toàn bộ thời gian cho công việc chuyên môn là không thể, nhưng không vì thế mà lấy đi thời gian quý báu dành cho việc chuẩn bị giảng dạy trên lớp của giáo viên. Các trường, nhất là cán bộ quản lý giáo dục phải tạo điều kiện tốt nhất để thầy cô tập trung cao nhất cho chuyên môn”.

Liên quan tới vấn đề này, sáng 25-8, làm việc với các cơ quan liên quan về đánh giá kết quả một năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu phải giảm hành chính hóa, hội họp, báo cáo và những công việc hình thức để người thầy có nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và học sinh. Mới đây nhất, ngày 18-9, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn ký Quyết định số 2758/QĐ-BGDĐT ban hành Chương trình hành động tăng cường kỷ cương, xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính và thực chất trong các hoạt động giáo dục, trong đó yêu cầu: Sở GD-ĐT không huy động, điều động giáo viên thực hiện nhiệm vụ hành chính, tham gia phong trào ngoài chức năng, nhiệm vụ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; UBND cấp xã chấn chỉnh việc huy động, điều động nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục tham gia các hoạt động, phong trào, sự kiện ngoài ngành không đúng chức năng, nhiệm vụ; các cơ sở giáo dục không tự đặt thêm các loại hồ sơ, sổ sách, kế hoạch ngoài quy định hoặc không phục vụ trực tiếp hoạt động quản trị, chuyên môn của cơ sở giáo dục, cắt giảm các cuộc họp, phong trào hình thức để giáo viên có thời gian tập trung nâng cao chất lượng giảng dạy và hỗ trợ học sinh.

Nói đến giáo viên, chúng ta thường nhấn mạnh vào tình yêu nghề, quý trò, nhưng muốn thầy cô làm tốt phải bảo đảm điều kiện để thực thi. Không thể vừa yêu cầu giáo viên chăm lo sâu sát đến từng học sinh vừa để thời gian của họ bị chia nhỏ bởi những công việc ít liên quan đến giáo dục. Vì thế, nếu công việc ngoài chuyên môn tăng thì mặc nhiên, giáo viên khó có thể làm tốt nhiệm vụ giảng dạy.