Trung tâm outlet - “mảnh ghép” mới trong hệ sinh thái du lịch Việt Nam

Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 21,2 triệu lượt khách quốc tế và 135,5 triệu lượt khách nội địa. Riêng TP Hồ Chí Minh đón khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế và 45 triệu lượt khách nội địa. Tuy nhiên, mức chi tiêu bình quân của du khách tại Việt Nam vẫn còn khoảng cách so với một số quốc gia trong khu vực. Một trong những vấn đề được đặt ra là hệ thống bán lẻ chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu mua sắm cao cấp, chuyên biệt của khách du lịch.

Để giải quyết nút thắt này, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng Chính phủ Đề án “Phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”.

TP Hồ Chí Minh được xác định là một trong những địa phương đi đầu nghiên cứu, thí điểm phát triển mô hình outlet tại Việt Nam.

Trong mô hình truyền thống, outlet chủ yếu là nơi các thương hiệu đưa hàng tồn kho, sản phẩm của mùa trước hoặc các dòng sản phẩm được sản xuất riêng cho kênh outlet đến tay người tiêu dùng với mức giá hấp dẫn.

Tuy nhiên, tại nhiều thị trường phát triển, outlet đã được nâng cấp thành một sản phẩm bán lẻ - du lịch hoàn chỉnh. Những khu outlet quy mô lớn thường được quy hoạch như các "làng mua sắm", với không gian cảnh quan, nhà hàng, khu vui chơi, dịch vụ giải trí và các tiện ích phục vụ khách du lịch. Điểm khác biệt nằm ở chỗ, khách không chỉ đến khu outlet để mua hàng mà còn có thể dành nhiều giờ, thậm chí cả ngày tại đây. Mua sắm trở thành một phần của hành trình du lịch, bên cạnh tham quan, ăn uống và vui chơi.

Dự thảo Đề án “Phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045” đưa ra 3 mô hình định hướng phát triển tại Việt Nam gồm: Làng outlet cao cấp - mô hình “điểm đến mua sắm - du lịch”; Trung tâm outlet đô thị/ngoại vi; và mô hình outlet tích hợp. Trong định hướng này, TP Hồ Chí Minh được lựa chọn là một trong những địa phương đi đầu thí điểm phát triển mô hình outlet.

Theo dự thảo Đề án, khu vực TP Hồ Chí Minh có thể nghiên cứu phát triển outlet dọc theo trục cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, tại các vị trí chiến lược gần sân bay quốc tế Long Thành và những khu vực phù hợp với quy hoạch của địa phương. Đây là những vị trí có khả năng phục vụ thị trường lớn của Thành phố và đón dòng khách du lịch quốc tế.

Tại Nhật Bản, Gotemba Premium Outlets kết hợp mua sắm với cảnh quan, ẩm thực và trải nghiệm du lịch.

Để triển khai định hướng này, Thành phố cần chủ động rà soát quy hoạch, xác định và bảo lưu những quỹ đất phù hợp. Theo đề xuất, trung tâm outlet cần quỹ đất rộng 15.000-50.000m² diện tích cho thuê, đồng thời phải có khả năng kết nối hạ tầng giao thông tốt. Bên cạnh quỹ đất, năng lực nhà đầu tư cũng là điều kiện quan trọng. Tiêu chí được đề xuất gồm: Nắm quyền phân phối chính thức tối thiểu 50 thương hiệu quốc tế tại Việt Nam; có trên 5 năm kinh nghiệm vận hành chuỗi bán lẻ cao cấp hoặc trung cấp, cửa hàng miễn thuế; có năng lực tài chính mạnh và cam kết tỷ lệ lấp đầy tối thiểu 85% trong năm đầu tiên.

Một điểm nhấn trong cơ chế thí điểm là nhà đầu tư phải cam kết dành tối thiểu 30% diện tích cho hàng Việt Nam chất lượng cao. Đây là kênh phân phối mới cho các sản phẩm thương hiệu Việt và sản phẩm OCOP đạt chuẩn, đồng thời tạo điều kiện để hàng Việt tiếp cận trực tiếp khách du lịch trong nước và quốc tế.

Song song với thu hút đầu tư, dự thảo Đề án đặt vấn đề xây dựng hành lang pháp lý chuyên biệt đối với hàng hóa outlet. Hàng hóa đưa vào outlet phải có nguồn gốc hợp pháp từ chủ sở hữu thương hiệu hoặc nhà phân phối được ủy quyền chính thức; có thể bao gồm hàng tồn kho mùa cũ và hàng sản xuất riêng cho outlet. Giá gốc và giá bán outlet cần được niêm yết rõ ràng, bảo đảm mức chiết khấu thực chất. Cùng với đó là đề xuất áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử nhằm hạn chế nguy cơ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc hoặc hàng xách tay trái phép trà trộn vào hệ thống...

Từ một nơi đơn thuần để "săn hàng giảm giá", outlet đang được phát triển thành một điểm đến thương mại - du lịch, nơi du khách vừa mua sắm, vừa trải nghiệm, ăn uống và giải trí. Nếu thực hiện thành công, đây không chỉ là một mô hình bán lẻ mới mà còn có thể trở thành một mắt xích mới trong hệ sinh thái du lịch Việt Nam, góp phần chuyển lượng khách lớn thành mức chi tiêu cao hơn và tạo thêm giá trị cho nền kinh tế địa phương.