Chống lãng phí - Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ thực tiễn - Bài 2: Chống lãng phí - “mệnh lệnh từ trái tim”, hành động từ thực tiễn

Bảo vệ Đảng bằng chống lãng phí

Trong bối cảnh các thế lực thù địch tăng cường chống phá, không ngừng xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và vai trò lãnh đạo của Đảng, việc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái là yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên, thực tiễn đã và đang chứng minh rằng, nếu chỉ dừng lại ở phản bác bằng lý luận, bằng lời nói, mà thiếu đi những minh chứng cụ thể từ đời sống thì hiệu quả sẽ không cao, thậm chí khó tạo được sự đồng thuận rộng rãi trong xã hội.

Sức thuyết phục mạnh mẽ nhất của nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ nằm ở hệ thống lý luận chặt chẽ, mà trước hết và trên hết phải được kiểm nghiệm bằng thực tiễn. Mỗi thành tựu về phát triển kinh tế-xã hội, mỗi bước tiến trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mỗi kết quả rõ nét trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí đều là những minh chứng sống động, khẳng định con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn là hoàn toàn đúng đắn.

Ảnh: thanhtra.com.vn

Trong đó, chống lãng phí giữ một vị trí đặc biệt quan trọng. Lãng phí không chỉ làm thất thoát nguồn lực quốc gia, làm giảm hiệu quả đầu tư, mà còn trực tiếp làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng và hệ thống chính trị. Ngân sách quốc gia, tài sản của nhân dân bị sử dụng sai mục đích không chỉ là tổn thất vật chất, mà còn là sự hao mòn niềm tin của đồng bào.

Ngược lại, khi nguồn lực được quản lý chặt chẽ, các khoản chi được sử dụng minh bạch, hiệu quả, thì đó chính là minh chứng rõ ràng nhất về năng lực quản trị và sự liêm chính của bộ máy. Những kết quả đó tạo nền tảng vững chắc củng cố niềm tin xã hội, làm cho các luận điệu xuyên tạc trở nên lạc lõng, thiếu cơ sở.

Chống lãng phí là cụ thể hóa đường lối của Đảng, là thước đo năng lực lãnh đạo của Đảng

Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là yêu cầu mang tính nguyên lý trong học thuyết Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời là nội dung xuyên suốt trong đường lối lãnh đạo của Đảng ta. C. Mác đã chỉ ra rằng, sự phát triển của xã hội phụ thuộc vào việc tổ chức và sử dụng hợp lý các nguồn lực vật chất và lao động. Mọi sự lãng phí đều làm suy giảm năng lực sản xuất, làm chậm quá trình phát triển và cản trở việc nâng cao đời sống của nhân dân. Kế thừa tư tưởng đó, V.I. Lênin đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu quản lý chặt chẽ tài sản công, coi việc sử dụng lãng phí không chỉ là sai lầm về kinh tế, mà còn là biểu hiện của sự yếu kém trong quản lý nhà nước.

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, chống lãng phí được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với đạo đức cách mạng. Người nhiều lần cảnh báo tham ô, lãng phí, quan liêu là “giặc nội xâm”, là nguy cơ trực tiếp làm suy yếu Đảng, làm tổn hại uy tín của chế độ. Người yêu cầu cán bộ, đảng viên phải coi tiết kiệm là trách nhiệm, là nghĩa vụ, là biểu hiện của lòng trung thành với Tổ quốc và nhân dân.

Hai dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã bị thất thoát, lãng phí. Ảnh: baodautu.vn

Trong điều kiện hiện nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, hiệu quả sử dụng nguồn lực và tính bền vững, thì chống lãng phí không chỉ là yêu cầu kinh tế đơn thuần mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng.

Ngược lại, mọi biểu hiện lãng phí, dù ở quy mô nào, nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời đều có thể tích tụ thành hệ lụy lớn, không chỉ về kinh tế mà còn về chính trị-xã hội. Chống lãng phí vì vậy không chỉ là thực hành tiết kiệm, mà chính là cụ thể hóa đường lối của Đảng bằng hành động cụ thể.

Trong điều kiện phát triển mới, năng lực lãnh đạo của Đảng không chỉ được thể hiện ở tầm nhìn chiến lược hay ở việc ban hành đường lối đúng đắn, mà phải được kiểm chứng bằng hiệu quả tổ chức thực hiện. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực không chỉ là yêu cầu kinh tế, mà còn là biểu hiện của trình độ quản trị quốc gia và năng lực lãnh đạo của Đảng.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cạnh tranh phát triển ngày càng gay gắt, mỗi nguồn lực đều mang ý nghĩa chiến lược. Lãng phí nguồn lực đồng nghĩa với đánh mất cơ hội, tụt hậu trong cạnh tranh. Đáng chú ý, các thế lực thù địch luôn lợi dụng những hạn chế, yếu kém trong quản lý để xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Vì vậy, chống lãng phí không chỉ là yêu cầu phát triển mà còn là yêu cầu bảo vệ Đảng trong thực tiễn.

Nâng cao hiệu lực quản lý, siết chặt kỷ luật kỷ cương, đề cao trách nhiệm nêu gương

Để phòng, chống lãng phí đạt hiệu quả thực chất, trước hết, phải tiếp tục hoàn thiện hệ thống thể chế, pháp luật theo hướng chặt chẽ, minh bạch, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền. Mọi nguồn lực phải được quản lý trong khuôn khổ pháp luật, không để tồn tại những “kẽ hở” dễ phát sinh thất thoát, lãng phí.

Sau 4 năm ngừng hoạt động vì hết hạn hiệp định vay, dự án Bệnh viện Ung bướu ở Cần Thơ vừa được thi công trở lại. Theo kế hoạch, năm 2026 bệnh viện này phải hoàn thành, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ở Đồng bằng Sông Cửu Long. Ảnh: dantri.com.vn

Cùng với đó, phải tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm minh các vi phạm. Kỷ luật, kỷ cương phải được thực thi một cách nghiêm túc, nhất quán, không có ngoại lệ, không có vùng cấm. Đẩy mạnh chuyển đổi số, công khai, minh bạch quy trình quản lý là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế tiêu cực, thu hẹp “vùng xám”, nâng cao hiệu quả giám sát của xã hội và nhân dân.

Đặc biệt, chống lãng phí phải gắn chặt với xây dựng đạo đức cách mạng, xây dựng văn hóa tiết kiệm trong toàn bộ hệ thống chính trị. Tiết kiệm phải trở thành chuẩn mực, thành thói quen, thành yêu cầu tự thân của mỗi cán bộ, đảng viên. Kỷ luật không nghiêm thì lãng phí khó bị đẩy lùi; đạo đức không vững thì lãng phí dễ tái diễn.

Thực tiễn cho thấy, mọi chủ trương đúng đắn nếu không được tổ chức thực hiện nghiêm túc thì khó đạt hiệu quả. Chống lãng phí cũng không nằm ngoài quy luật đó. Một yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động, từ lời nói sang việc làm, từ chủ trương thành kết quả cụ thể trong từng cơ quan, đơn vị.

Trong đó, vai trò của cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu có ý nghĩa quyết định. Người đứng đầu không chỉ là người tổ chức thực hiện mà còn là trung tâm lan tỏa về tư duy, thái độ và hành động. Nơi nào người đứng đầu gương mẫu, quyết liệt, nói đi đôi với làm, nơi đó kỷ luật được giữ vững, hiệu quả được nâng cao, lãng phí được đẩy lùi. Ngược lại, nơi nào buông lỏng, né tránh trách nhiệm, nơi đó lãng phí dễ phát sinh và tích tụ.

Nêu gương phải bắt đầu từ trên xuống, từ trong ra ngoài; nói đi đôi với làm, làm phải có kết quả, kết quả phải được kiểm chứng bằng thực tiễn. Chống lãng phí không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà là nhiệm vụ chính trị; không chỉ là yêu cầu quản lý, mà là mệnh lệnh từ trái tim của mỗi cán bộ, đảng viên. Trong giai đoạn phát triển mới, khi yêu cầu về hiệu quả, minh bạch và trách nhiệm ngày càng cao, thì chống lãng phí phải được thực hiện quyết liệt hơn, thực chất hơn, đồng bộ hơn. Mỗi cán bộ, đảng viên phải coi tiết kiệm là trách nhiệm, là danh dự, là chuẩn mực hành động. Mỗi cơ quan, đơn vị phải biến chống lãng phí thành tiêu chí đánh giá năng lực và uy tín. Kiên quyết chống lãng phí vì sự trong sạch của Đảng, vì niềm tin của nhân dân, vì tương lai phát triển bền vững của đất nước.

------------------

 ^(*) Trưởng ban, Viện Khoa học xã hội và nhân văn quân sự, Học viện Chính trị

^(**) Phó trưởng khoa, Học viện Cảnh sát nhân dân