Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, ý kiến tham gia của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, cơ quan chủ trì soạn thảo đã xây dựng báo cáo chi tiết về việc chỉnh lý dự thảo luật.

 Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương báo cáo tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Báo cáo của Chính phủ cũng cho biết, có ý kiến cho rằng đấu thầu không bảo đảm triệt tiêu được tiêu cực, đôi khi còn mất thời gian, tiền bạc và hầu như loại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Có ý kiến đề nghị tiếp tục tăng quyền chủ động, mở rộng phân cấp cho chủ đầu tư, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm; một số ý kiến đề nghị việc mở rộng quyền tự chủ, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục phải đi đôi với cơ chế kiểm soát, trách nhiệm giải trình…

Giải trình vấn đề này, Chính phủ nhận thấy đấu thầu là công cụ quan trọng nhằm lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm và phương án thực hiện gói thầu, dự án, góp phần bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Tuy nhiên, đấu thầu không phải là công cụ có thể loại bỏ hoàn toàn tham nhũng, tiêu cực.

Trên tinh thần đó, dự thảo luật được xây dựng theo hướng tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, mở rộng quyền chủ động, tự quyết và trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn giản hóa quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, cắt giảm các khâu trung gian không cần thiết nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu.

Đồng thời, các quy định của dự thảo luật đã chuyển mạnh từ quản lý chủ yếu dựa trên việc kiểm soát quy trình, thủ tục sang quản lý theo mục tiêu, chất lượng, hiệu quả và kết quả thực hiện, gắn quyền quyết định với trách nhiệm giải trình và trách nhiệm của người có thẩm quyền, chủ đầu tư và các chủ thể có liên quan.

Đặc biệt, báo cáo của Chính phủ nêu rõ, việc mở rộng quyền tự chủ, phân cấp, phân quyền không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý hoặc giảm yêu cầu kiểm soát. Theo đó, dự thảo luật tiếp tục xác định kiểm tra, giám sát là công cụ quan trọng trong quản lý nhà nước về đấu thầu; đồng thời, dự thảo nghị định của Chính phủ tiếp tục hoàn thiện quy định về phạm vi, đối tượng, nội dung, phương thức kiểm tra, giám sát và cơ chế kiểm soát rủi ro.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo luật và các quy định dự kiến tại Nghị định của Chính phủ tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia hoạt động đấu thầu nhằm thể chế hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân tại Nghị quyết số 68-NQ/TW. Bên cạnh đó, dự thảo luật đã đơn giản hóa quy trình, thủ tục, tăng cường đấu thầu qua mạng, giảm thời gian và chi phí tham dự thầu, đồng thời nghiêm cấm việc đưa ra các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cạnh tranh không bình đẳng, góp phần giảm rào cản gia nhập thị trường, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận và tham gia thực chất, bình đẳng vào thị trường mua sắm công.

 Quang cảnh phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Trình bày báo cáo tóm tắt ý kiến về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành nội dung tiếp thu, giải trình của Chính phủ.

Do dự thảo luật có nhiều quy định liên quan trực tiếp đến pháp luật về đất đai, đầu tư công, xây dựng, ngân sách nhà nước và các lĩnh vực đặc thù như y tế, dược, khoa học, công nghệ, Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ rà soát toàn diện các luật có liên quan, nhất là những luật đang được Quốc hội xem xét, sửa đổi tại Kỳ họp thứ hai. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện các văn bản quy định chi tiết, bảo đảm có hiệu lực cùng thời điểm với luật; rà soát quy định chuyển tiếp để xử lý phù hợp các dự án, gói thầu đang triển khai, tránh khoảng trống pháp lý và gián đoạn hoạt động đấu thầu.

Kết luận phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, rà soát kỹ lưỡng, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan chủ trì thẩm tra và những ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội; bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa các điều khoản trong dự thảo luật với hệ thống pháp luật có liên quan. Đối với những nội dung chưa được tiếp thu, nhất là những vấn đề còn ý kiến khác nhau, cần giải trình rõ hơn để Quốc hội có cơ sở xem xét, quyết định.