QĐND - Trong phong trào thi đua của Thanh niên xung phong (TNXP) thời kỳ kháng chiến chống Pháp có “Chiến sĩ thi đua số 1” Trịnh Văn Huyền. Khi 16 tuổi, chưa đủ tuổi tòng quân, Trịnh Văn Huyền xin đi TNXP. Trước ngày rời quê nghèo Đức Thọ, Hà Tĩnh lên Chiến khu Việt Bắc, người thân, xóm làng cho ít tiền, Huyền liền dùng mua 5 lạng thuốc lào, một đàn gà con, một con lợn giống, cho vào quang sọt gánh trên vai, đêm đi ngày nghỉ suốt gần một tháng trời. Hành quân dọc đường, Huyền để mắt tìm rau rừng, xin rau sắn, khoai lang của dân để thêm chất tươi cho anh em và vỗ béo nhanh cho chú lợn. Lên vùng núi cao, rừng sâu, cá khô dự trữ hết, chợ không có, Huyền thịt dần những chú gà mang theo nấu cháo cho anh em bị đau ốm. Chuyện này được Đội trưởng Tạ Quang Chiến, Đoàn trưởng Vũ Kỳ báo cáo lên Bác Hồ. Người gửi tặng Huyền chiếc áo lụa đồng bào tặng Bác và một Huy hiệu của Người. Bác viết bài báo đầu tiên khen Huyền, lấy bút danh C.B, đăng trên Báo Nhân Dân số 140, năm 1954.

 Bài báo thứ hai Bác Hồ khen Trịnh Văn Huyền trên Báo Nhân Dân số ra ngày 17-3-1955 với nhan đề “Thanh niên kiểu mẫu”. Theo đó, năm 1951, anh được bầu là “Chiến sĩ thi đua số 1” của huyện Đức Thọ; nhiều năm được bầu là Chiến sĩ thi đua toàn Đoàn với thành tích: Nhận việc khó về mình, tạo thuận lợi cho bạn, năng suất lao động luôn đạt từ 200-270%; được đồng đội suy tôn là “cây sáng kiến” cả trong phục vụ chiến đấu và lao động sản xuất.

 Bác Hồ khen Trịnh Văn Huyền lần thứ ba, cũng là mong muốn của Người với TNXP: “Tinh thần xung phong mãi được phát huy dù ở đâu, làm việc gì”. Đó là vào tháng 5-1962, Người về thăm Trường Thương nghiệp Trung ương (Trường Đại học Thương mại hiện nay). Hoài bão lớn lao của tuổi trẻ ở Trịnh Văn Huyền được Bác nêu gương. Theo đó, hòa bình lập lại, về tham gia xây dựng thành phố Việt Trì, ban đêm Huyền đi học bổ túc văn hóa cách xa 12 cây số; vừa học anh vừa mạnh dạn nghiên cứu các giáo trình về cơ khí, xây dựng, kiến trúc và đề xuất những ý tưởng kỹ thuật khá táo bạo. Chuyên gia Liên Xô từng thưởng anh 500 rúp về sáng kiến thiết kế trạm trộn bê tông, rút ngắn nhiều thời gian thi công. Sáng kiến dùng máy phun bê tông xử lý hiện tượng rỗ chân cột bể nước dung tích 400m3 ­trên đồi cao, làm lợi nhiều kinh phí. Sau này, trên cương vị Chủ nhiệm Công ty Xây dựng khu Nam Hà Nội, anh cũng được các chuyên gia Trung Quốc, Thụy Điển khen thưởng, đánh giá cao các sáng kiến.  

Vừa qua, cựu TNXP Trịnh Văn Huyền được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân khi tuổi đã cao, sức đã yếu vì bệnh nặng. Đó cũng là mong mỏi bấy lâu của nhiều đồng chí, đồng đội một thời với ông.

TRỊNH TỐ LONG