Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị - yêu cầu xuyên suốt

Đại hội XIV của Đảng trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn và phát triển tư duy lý luận đã tiếp tục đặt xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện lên vị trí trung tâm, coi đây là điều kiện tiên quyết để bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng, giữ vững ổn định chính trị-xã hội và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đây không phải là một nhiệm vụ mang tính thời điểm hay ứng phó trước mắt mà là một yêu cầu có tính quy luật của Đảng cầm quyền. Trong điều kiện Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, mọi chủ trương, đường lối dù đúng đắn đến đâu cũng chỉ có thể đi vào cuộc sống thông qua một Đảng và một hệ thống chính trị đủ trong sạch, đủ năng lực, đủ uy tín. Đại hội XIV đã nhìn thẳng vào thực tiễn để khẳng định một chân lý có ý nghĩa phương pháp luận sâu sắc: Xây dựng, chỉnh đốn Đảng không chỉ là vấn đề nội bộ của Đảng mà là vấn đề sống còn của chế độ, gắn trực tiếp với vận mệnh của đất nước và niềm tin của nhân dân.

Biểu trưng chào mừng Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: qdnd.vn

Về cơ sở lý luận, Chủ nghĩa Mác-Lênin đã chỉ rõ vai trò quyết định của đảng chính trị của giai cấp cầm quyền trong việc tổ chức, lãnh đạo xã hội. Một đảng cách mạng chỉ có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử khi giữ vững được bản chất tiên phong, tính kỷ luật, tính tổ chức và mối liên hệ mật thiết với quần chúng. Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển luận điểm đó trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, coi xây dựng Đảng là công việc gốc của cách mạng. Người nhấn mạnh: “Đảng mạnh là do chi bộ tốt. Chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt”. Đảng cầm quyền mà không giữ được đạo đức, không chống được chủ nghĩa cá nhân thì sẽ đánh mất vai trò lãnh đạo. Những luận điểm đó tiếp tục được Đại hội XIV kế thừa, bổ sung và phát triển, phù hợp với yêu cầu của một Đảng cầm quyền trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thực tiễn 40 năm đổi mới cho thấy, những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà đất nước ta đạt được gắn liền với quá trình Đảng không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu. Đồng thời, thực tiễn cũng chỉ ra rằng, ở đâu công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị bị buông lỏng, kỷ luật không nghiêm, quyền lực không được kiểm soát chặt chẽ, thì ở đó dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực, suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, làm xói mòn niềm tin của nhân dân và cản trở phát triển. Đại hội XIV đã thẳng thắn chỉ rõ những nguy cơ đó, coi đây là thách thức lớn đối với năng lực cầm quyền của Đảng trong giai đoạn mới.

Một điểm nhấn quan trọng trong tư duy của Đại hội XIV là tiếp cận xây dựng, chỉnh đốn Đảng một cách toàn diện, đồng bộ, gắn chặt với xây dựng hệ thống chính trị. Đảng không đứng ngoài hay đứng trên hệ thống chính trị mà lãnh đạo toàn bộ hệ thống đó. Vì vậy, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh phải đồng thời gắn với xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội thực sự vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đây là sự phát triển quan trọng trong nhận thức, khắc phục tư duy phiến diện chỉ chú trọng xây dựng Đảng mà coi nhẹ vai trò vận hành của các thiết chế trong hệ thống chính trị.

Về xây dựng Đảng, Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Đảng toàn diện trên các mặt chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Trước hết là xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, kiên định nền tảng tư tưởng, mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Trong bối cảnh thông tin đa chiều, tác động mạnh mẽ của không gian mạng và hội nhập quốc tế sâu rộng, giữ vững bản lĩnh chính trị, sự thống nhất ý chí và hành động trong toàn Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Xây dựng Đảng về tư tưởng và đạo đức được Đại hội XIV đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với việc ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái, chủ nghĩa cá nhân và các biểu hiện tiêu cực. Đạo đức không chỉ là chuẩn mực cá nhân mà là nền tảng để hình thành văn hóa Đảng cầm quyền. Một Đảng mạnh không chỉ ở đường lối đúng mà còn ở đạo đức, lối sống, phong cách và tinh thần phụng sự nhân dân của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Đại hội XIV tiếp tục khẳng định yêu cầu nêu gương, nhất là của cán bộ lãnh đạo, quản lý, coi đây là phương thức lãnh đạo quan trọng để củng cố niềm tin xã hội.

Về tổ chức và cán bộ, Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; sắp xếp tổ chức theo hướng giảm tầng nấc trung gian, rõ chức năng, nhiệm vụ, khắc phục chồng chéo. Công tác cán bộ tiếp tục được xác định là khâu “then chốt của then chốt”, trong đó trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu đánh giá cán bộ bằng sản phẩm cụ thể, bằng kết quả công việc, khắc phục bệnh hình thức, nể nang, cảm tính trong công tác cán bộ.

Một nội dung nổi bật xuyên suốt Đại hội XIV là tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với quyết tâm cao, hành động kiên quyết, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Đại hội nhìn nhận rõ rằng tham nhũng, tiêu cực không chỉ là vấn đề đạo đức mà là mối đe dọa trực tiếp đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ. Do đó, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực phải gắn liền với xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, minh bạch, đồng thời hoàn thiện thể chế để không thể và không dám tham nhũng.

Xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện là một điểm nhấn quan trọng khác của Đại hội XIV. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa được xác định là trụ cột trong tổ chức thực hiện quyền lực của nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Yêu cầu đặt ra là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; xây dựng nền hành chính phục vụ, liêm chính, hiện đại. Một Nhà nước mạnh, quản trị tốt sẽ là công cụ hữu hiệu để hiện thực hóa đường lối của Đảng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội được Đại hội XIV nhấn mạnh vai trò tập hợp, đoàn kết, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây không chỉ là kênh vận động quần chúng mà còn là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là nơi phản ánh tâm tư, nguyện vọng, giám sát và phản biện xã hội. Việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận và các tổ chức chính trị-xã hội có ý nghĩa thiết thực trong việc củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Một điểm mới đáng chú ý của Đại hội XIV là gắn xây dựng, chỉnh đốn Đảng với nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và năng lực cầm quyền. Đại hội nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ chủ trương đúng sang kết quả thực chất, từ nói nhiều sang làm nhiều, làm quyết liệt và làm đến cùng. Xây dựng Đảng không chỉ nhằm hoàn thiện nội bộ mà nhằm bảo đảm Đảng đủ năng lực lãnh đạo đất nước phát triển nhanh, bền vững trong điều kiện mới.

Về phương diện tổ chức thực hiện, Đại hội XIV yêu cầu mỗi cấp ủy, tổ chức đảng phải cụ thể hóa các chủ trương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng thành chương trình, kế hoạch hành động thiết thực, phù hợp với đặc điểm từng ngành, từng địa phương. Trách nhiệm của người đứng đầu được đề cao, gắn với kết quả xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tại cơ quan, đơn vị, địa phương mình phụ trách. Kiểm tra, giám sát phải được tăng cường, bảo đảm mọi chủ trương đều được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

Có thể khẳng định rằng, việc Đại hội XIV tiếp tục đặt xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện ở vị trí trung tâm không chỉ xuất phát từ yêu cầu nội tại của Đảng mà còn từ đòi hỏi khách quan của sự nghiệp phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đây là nền tảng chính trị-tổ chức vững chắc để Đảng ta giữ vững vai trò lãnh đạo, Nhà nước quản lý hiệu quả, nhân dân làm chủ thực chất, toàn bộ hệ thống chính trị vận hành thông suốt, đồng bộ.

Trong bối cảnh mới, khi yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra ngày càng cao, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Với quyết tâm chính trị cao, với tư duy đổi mới và hành động quyết liệt được Đại hội XIV xác lập, Đảng ta có đầy đủ cơ sở để tiếp tục tự đổi mới, tự chỉnh đốn, xứng đáng với vai trò lãnh đạo, niềm tin và sự kỳ vọng của nhân dân trong chặng đường phát triển mới của dân tộc.