Hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương trong tình hình mới

Cơ sở lý luận và yêu cầu đặt ra từ thực tiễn

Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng minh, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc được phát huy cao độ, tạo nên những thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đối với lĩnh vực QS, QP, Đảng ta luôn nhất quán xác định giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội nhân dân và sự nghiệp quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc là nguyên tắc bất di bất dịch, nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: “Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý, điều hành tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và sự nghiệp quốc phòng”, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại và khu vực phòng thủ (KVPT) chủ động, vững chắc, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Trong tổng thể đó, công tác QS, QP địa phương giữ vị trí đặc biệt quan trọng, là bộ phận cấu thành của nền quốc phòng toàn dân và thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân. Đây là nền tảng trực tiếp để xây dựng KVPT vững chắc, huy động và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, LLVT và toàn dân trong thực hiện nhiệm vụ QS, QP, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Ảnh minh họa: qdnd.vn

Luật Quốc phòng năm 2018 tiếp tục thể chế hóa quan điểm của Đảng về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ QS, QP. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước đối với nhiệm vụ quốc phòng ở từng địa phương. Trên thực tế, cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, chính quyền địa phương tổ chức thực hiện, cơ quan quân sự làm tham mưu nòng cốt và các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị phối hợp triển khai đã từng bước được xác lập và phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, cơ chế này cần tiếp tục được rà soát, bổ sung, hoàn thiện nhằm bảo đảm đồng bộ, thống nhất và vận hành hiệu quả hơn.

Đặc biệt, Nghị quyết Trung ương 8 khóa XIII về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đã xác định nhiều chủ trương quan trọng nhằm tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh; xây dựng KVPT vững chắc; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong bảo vệ Tổ quốc. Những yêu cầu mới đó đòi hỏi cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác QS, QP địa phương phải tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Hiện nay, môi trường an ninh quốc tế và khu vực đang có nhiều biến động. Trong nước, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng tạo ra nhiều thời cơ nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, tìm cách chia rẽ mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân.

Trong bối cảnh đó, công tác QS, QP địa phương không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ xây dựng lực lượng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu mà còn phải tham gia hiệu quả vào phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế, xã hội. Điều đó đòi hỏi cơ chế lãnh đạo của Đảng phải bảo đảm sự thống nhất giữa lãnh đạo, chỉ đạo với tổ chức thực hiện; giữa phát triển kinh tế, xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; giữa xây dựng tiềm lực với xử lý hiệu quả các tình huống phát sinh ngay từ cơ sở.

Đặc biệt, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính theo chủ trương của Đảng và Nhà nước đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ QS, QP ở cơ sở. Điều đó đòi hỏi phải tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy chế phối hợp, cơ chế phân công, phân cấp, xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về quốc phòng ở địa phương.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương

Trước hết, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc và cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về nhiệm vụ QS, QP và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng nhằm tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị. Mọi chủ trương, biện pháp lãnh đạo công tác QS, QP địa phương phải xuất phát từ đường lối quốc phòng của Đảng, bám sát yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong từng giai đoạn.

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy chế, quy định về lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp thực hiện nhiệm vụ QS, QP địa phương. Trong quá trình thực hiện phải bảo đảm rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của từng chủ thể; phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, sự quản lý điều hành của chính quyền, vai trò tham mưu của cơ quan quân sự và sự phối hợp chặt chẽ của các ban, ngành, đoàn thể.

Một nội dung quan trọng khác là nâng cao chất lượng lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng đối với nhiệm vụ QS, QP. Cấp ủy các cấp cần thường xuyên quan tâm lãnh đạo xây dựng nền quốc phòng toàn dân, KVPT vững chắc; kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế, xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; chủ động dự báo, đánh giá tình hình, xử lý hiệu quả các vấn đề nảy sinh từ cơ sở, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, quy chế lãnh đạo về nhiệm vụ QS, QP địa phương; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những hạn chế, bất cập, xử lý nghiêm các biểu hiện buông lỏng lãnh đạo, thiếu trách nhiệm hoặc thực hiện không đúng quy định, qua đó bảo đảm cơ chế lãnh đạo của Đảng. Phát huy vai trò nòng cốt tham mưu của cơ quan quân sự địa phương. Cơ quan quân sự các cấp cần chủ động nghiên cứu, đề xuất với cấp ủy, chính quyền các chủ trương, giải pháp phù hợp; nâng cao chất lượng tham mưu xây dựng KVPT, xây dựng LLVT địa phương, lực lượng dự bị động viên và dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp; tham mưu thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phòng thủ dân sự trong điều kiện mới.

Chất lượng đội ngũ cán bộ cơ quan quân sự địa phương có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả vận hành cơ chế lãnh đạo của Đảng, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân, KVPT ngày càng vững chắc và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Vì vậy, cần đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cơ quan quân sự địa phương có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Cùng với đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số trong lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ QS, QP địa phương, phải tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng theo hướng khoa học, dân chủ, sâu sát cơ sở; nâng cao chất lượng ban hành nghị quyết, chương trình hành động, quy chế làm việc; đẩy mạnh cải cách hành chính, bảo đảm các quyết sách về QS, QP địa phương được triển khai thống nhất, kịp thời và hiệu quả.