Làn sóng “báo bom giả” gieo rắc nỗi sợ hãi cho người dân

Từ đầu tuần, hàng chục chuyến bay thương mại tại châu Âu đã bị ảnh hưởng bởi các vụ báo bom giả. Một số máy bay phải chuyển hướng, được tiêm kích hộ tống hoặc sơ tán hành khách để kiểm tra, song không phát hiện thiết bị nổ.

Điển hình là vào ngày 5-11, 11 chuyến bay đến và đi từ Prague (Séc) và Sofia (Bulgaria) đã là mục tiêu của các lời đe dọa đánh bom giả. Chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm về việc tung tin giả này.

Cùng ngày, Văn phòng Thủ tướng Pháp thông báo 4 máy bay bay qua lãnh thổ nước này nhận được cảnh báo có bom. Theo kênh truyền hình TF1, 3 máy bay hạ cánh tại sân bay Orly, gần Paris, và chiếc còn lại hạ cánh tại Bordeaux. Các lực lượng rà phá bom mìn đã tiến hành kiểm tra an ninh. Ngoài ra, một máy bay của hãng hàng không Ireland Aer Lingus cũng phải chuyển hướng xuống căn cứ không quân Évreux (Pháp) sau khi nhận được cảnh báo tương tự. "Một cuộc điều tra đang được tiến hành để xác định nguồn gốc của những mối đe dọa này, vốn ảnh hưởng đến toàn bộ châu Âu", Văn phòng Thủ tướng Pháp thông tin.

Sân bay Vienna, Áo, nơi có nhiều chuyến bay bị ảnh hưởng bởi các vụ báo bom giả. Ảnh: Le Monde

Các chuyên gia chỉ ra rằng, chuỗi báo bom giả khó xác định nguồn gốc này có tác dụng huy động lực lượng an ninh và gieo rắc nỗi sợ hãi cho người dân. 

Theo tờ Le Point, ngày 7-11, Viện Công tố Paris cho biết đã mở cuộc điều tra về các vụ báo bom giả nhằm vào máy bay bay qua lãnh thổ Pháp, trong đó có việc làm rõ khả năng những người phát tán thông tin có liên hệ với các thế lực nước ngoài. Viện Công tố Paris cho biết, các hoạt động điều tra nhằm xác định người gửi những thư điện tử chứa thông tin sai sự thật về nguy cơ xảy ra vụ nổ hoặc hành vi phá hoại nguy hiểm. Cơ quan này đồng thời xem xét mối liên hệ có thể có giữa những người gửi thư với các thế lực nước ngoài. Hiện chưa có kết luận về sự can dự của bất kỳ quốc gia nào.

Ngành hàng không ứng phó như thế nào?

Theo Le Point, thông thường, lời đe dọa đánh bom không được gửi trực tiếp đến phi hành đoàn của máy bay mục tiêu. Thông điệp đe dọa (qua điện thoại, tin nhắn văn bản, email, hoặc thậm chí là thư) thường được gửi đến trụ sở của hãng hàng không, sân bay, hoặc thậm chí là chính quyền địa phương, những người cuối cùng chịu trách nhiệm về tình hình và cố gắng tìm ra giải pháp.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin cảnh báo bom trên máy bay, nhiệm vụ của nhà chức trách là phối hợp chỉ huy phi công hạ cánh máy bay càng nhanh càng tốt và điều hướng nó ra khỏi các đường bay thương mại. Nếu cần, kiểm soát viên không lưu có thể cung cấp hướng bay và độ cao để phi công làm theo. Việc lựa chọn chuyển hướng sân bay không phải là ngẫu nhiên. Máy bay có khả năng mang theo bom, nếu ở trên mặt đất, có thể gây hư hại cho các máy bay khác và hành khách. Do đó, sau khi hạ cánh, nó được hướng đến khu vực đỗ máy bay cách xa khu vực sân bay.

Nhà chức trách phải coi mọi cảnh báo có bom trên máy bay đều có khả năng xảy ra, ngay cả khi sau đó được chứng minh là vô căn cứ, đồng thời phải xác minh tình hình trước khi khôi phục hoạt động bình thường. Điều này có thể dẫn đến việc sơ tán hoặc tạm thời đóng cửa nhà ga, khu vực làm thủ tục lên máy bay, hoặc thậm chí toàn bộ sân bay.

Trên thực tế, lực lượng cứu hỏa được huy động cho vụ "đánh bom" ban đầu hiếm khi đủ để xử lý một sự cố thứ hai. Việc tìm kiếm và kiểm tra an ninh bổ sung làm chậm quá trình đi lại của hành khách, kiểm tra hành lý cũng như các hoạt động mặt đất khác. Các chuyến bay bị trì hoãn, chuyển hướng hoặc hủy bỏ, và máy bay cùng phi hành đoàn bị thay đổi lịch trình, tạo ra hiệu ứng domino. Sự chậm trễ có thể làm gián đoạn các chuyến bay nối chuyến, hoãn các chuyến bay tiếp theo và làm xáo trộn lịch trình của các chuyến bay khác...