Bảo vệ môi trường là nâng cao chất lượng cuộc sống

Một trong những nguyên nhân cơ bản nhất dẫn đến những thảm họa thiên tai, môi trường, dịch bệnh là do ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu. Chính vì vậy, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững có mối quan hệ biện chứng với nhau, trong đó, để phát triển bền vững tất yếu phải bảo vệ môi trường và bảo vệ môi trường phải vì mục tiêu phát triển bền vững. Ở Việt Nam, quan điểm về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đã được lồng ghép xuyên suốt trong các chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Tuy nhiên, trước áp lực của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, sự gia tăng dân số và thói quen xả thải bừa bãi của một số người dân, tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn diễn biến phức tạp, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng tăng trưởng, hình ảnh quốc gia và mục tiêu phát triển bền vững.

 Ảnh minh họa. Nguồn: baochinhphu.vn

Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam xây dựng Đề án nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, xây dựng một Việt Nam xanh-sạch-đẹp, hướng tới cải thiện và nâng cao chất lượng toàn diện đời sống của nhân dân.

Điểm nhấn của Đề án đó là tạo phong trào thi đua sâu rộng trong toàn quốc, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân, các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chung tay bảo vệ môi trường. Nội dung thi đua rõ tiêu chí, gắn với từng hộ gia đình, khu dân cư, cơ quan, đơn vị, đối tượng, địa bàn; kết quả thi đua phải rõ mô hình, sản phẩm và phải được công nhận thông qua đánh giá, bình xét cụ thể, như: Đối với hộ gia đình, trong thi đua cần thực hiện tốt 5 nội dung sau: Giữ gìn 3 sạch (sạch nhà-sạch bếp-sạch ngõ); không xả rác bừa bãi ra môi trường xung quanh; thực hiện phân loại rác tại nguồn, đổ rác đúng quy định; giảm thiểu rác thải nhựa, hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần; phát triển cây xanh, không gian xanh, chăm sóc cảnh quan xanh-sạch-đẹp. Đối với khu dân cư, nội dung thi đua tập trung vào: Không có rác thải tồn đọng, không có bãi rác tự phát; không có nhà máy, xí nghiệp, cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường; đường làng, ngõ xóm sạch-đẹp, không lấn chiếm, quảng cáo bừa bãi; giữ gìn cây xanh, tuyến đường xanh, cảnh quan xanh-sạch-đẹp; có tổ tự quản môi trường, thường xuyên tổ chức vệ sinh môi trường. Hay, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tùy theo lĩnh vực sản xuất, kinh doanh được xác định nội dung cụ thể theo các tiêu chí: Tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường; tổ chức quản lý, xử lý rác thải, chất thải, không để gây ô nhiễm môi trường; có giải pháp giảm thiểu phát sinh chất thải ra môi trường; có giải pháp ứng dụng công nghệ sạch trong sản xuất...

Thực hiện tốt “6 rõ”

Với vai trò là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, MTTQ Việt Nam có hệ thống tổ chức đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, có mạng lưới rộng khắp đến từng khu dân cư thông qua ban công tác mặt trận và các chi đoàn, chi hội của các đoàn thể. Thực tế thời gian qua, hệ thống MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên đã triển khai nhiều phong trào thi đua, cuộc vận động, phát triển nhiều mô hình bảo vệ môi trường thiết thực, thu hút đông đảo đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia. Trong các nhóm đối tượng như thanh niên, phụ nữ, công nhân, nông dân, người cao tuổi, học sinh, sinh viên... đều đã có những phong trào, mô hình, sáng kiến hiệu quả như: “Ngày chủ nhật xanh”, “Khu dân cư xanh-sạch-đẹp”; “Đường hoa, đường cây xanh”, “Cánh đồng không rác thải”, “Dòng sông không rác”... Tuy nhiên, các phong trào nêu trên vẫn còn thiếu tính liên kết, chưa bền vững, chưa trở thành hoạt động thường xuyên ổn định, chưa hình thành thói quen và nếp sống xanh-sạch-đẹp trong cộng đồng.

Để phong trào thi đua bảo vệ môi trường phát triển bền vững, đi vào chiều sâu và lan tỏa đến mọi tầng lớp nhân dân, Đề án đã bám sát phương châm “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền). Theo đó, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam là cơ quan thường trực Ban chỉ đạo cấp Trung ương, có trách nhiệm tham mưu, ban hành các hướng dẫn và tổ chức triển khai phong trào thi đua trong phạm vi cả nước. Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện tại các địa phương, cơ quan, đơn vị. Chủ trì phối hợp với các cơ quan có liên quan tổ chức phát động phong trào; chỉ đạo xây dựng, lựa chọn, nhân rộng các mô hình điểm; định kỳ sơ kết, tổng kết, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu; tổng hợp kết quả triển khai, báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

Bên cạnh đó, các tổ chức thành viên của MTTQ Việt Nam chủ động lựa chọn nội dung phù hợp, phát động triển khai phong trào thi đua phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đối tượng của tổ chức mình; đồng thời phát huy vai trò nòng cốt, dẫn dắt, lan tỏa phong trào trong cộng đồng. Trong đó, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam chủ trì triển khai phong trào trong đoàn viên, công nhân, người lao động và tại các cơ quan, doanh nghiệp. Trung ương Hội Nông dân Việt Nam chủ trì triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường trong hội viên và khu vực nông nghiệp, nông thôn. Vận động nông dân thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định. Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì, tổ chức các hoạt động phong trào thanh niên tham gia bảo vệ môi trường; phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của đoàn viên, thanh niên trong triển khai phong trào, ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội trong tuyên truyền, vận động giới trẻ thực hiện lối sống xanh. Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam chủ trì triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường trong hệ thống tổ chức, vận động hội viên, phụ nữ và các hộ gia đình thực hiện “Gia đình xanh-sạch-đẹp”; tổ chức các hoạt động truyền thông, hướng dẫn kỹ năng giữ gìn vệ sinh môi trường trong gia đình; phối hợp xây dựng các mô hình chợ dân sinh xanh, giảm thiểu rác thải nhựa. Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam chủ trì triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường trong hệ thống tổ chức, phát huy vai trò gương mẫu, nòng cốt trong công tác tuyên truyền, giám sát và bảo vệ môi trường tại cộng đồng; làm đầu mối tập hợp, phản ánh các thông tin tố giác của nhân dân đối với các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường...

Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ vừa phức tạp vừa cấp bách, có tính đa ngành và liên vùng rất cao. Vì vậy, việc triển khai phong trào thi đua phải thực hiện đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở; bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của các cấp ủy đảng, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của các cấp chính quyền, sự phân công, phối hợp giữa các tổ chức thành viên của Mặt trận. Đồng thời, cần đặc biệt chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân, huy động sự tham gia của toàn dân, vừa bảo vệ môi trường vừa hình thành nếp sống văn minh, thân thiện, xây dựng môi trường sống xanh-sạch-đẹp tại Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân và thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển bền vững đất nước.