Ngay sau khi cuộc Cách mạng Tháng Mười vĩ đại dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Bolshevik Nga do Vladimir Ilyich Lenin đứng đầu giành thắng lợi, Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai (khai mạc ngày 25 và 26-10-1917 theo lịch Nga cũ, tức ngày 7 và 8-11-1917 theo dương lịch) đã chính thức thông qua “Sắc lệnh về hòa bình” do Lenin soạn thảo (đăng trên Báo Sự thật, số 171, ngày 28-10-1917). Văn kiện lịch sử này có giá trị như một thông điệp hòa bình của Nhà nước Xô viết xã hội chủ nghĩa (XHCN) đầu tiên trên thế giới.
 |
Quảng trường Đỏ - nơi diễn ra nhiều cuộc duyệt binh kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga. Ảnh minh họa: experience.tripster.ru
|
“Sắc lệnh về hòa bình” được mở đầu với thông điệp: Hòa bình, phản đối chiến tranh, chấm dứt chiến tranh đế quốc. Đây là vấn đề cấp bách có ý nghĩa sống còn của nhân loại. Việc tiếp tục tiến hành những hành động xâm chiếm của các nước đế quốc để phân chia quyền lợi là “một tội ác lớn nhất đối với loài người”. Thông điệp hòa bình được Lenin đưa ra đã giành được thiện cảm sâu sắc của nhân dân các dân tộc yêu chuộng hòa bình ở châu Âu và cả nhân loại tiến bộ, tạo ra phong trào phản chiến ngày càng sâu rộng ở châu Âu từ sau Cách mạng Tháng Mười Nga thành công.
Trong “Sắc lệnh về hòa bình”, Lenin kêu gọi tất cả các nước tham chiến tiến hành ngay những cuộc đàm phán về một nền hòa bình, dân chủ, công bằng, không xâm chiếm đất đai, không cưỡng ép sáp nhập các dân tộc khác. Lenin khẳng định: “Chính phủ Nga rất sẵn sàng tiến hành ngay không chút chậm trễ tất cả các bước quyết định, cho đến khi các hội nghị đại biểu toàn quyền do nhân dân tất cả các nước và các dân tộc cử ra phê chuẩn cuối cùng tất cả các điều kiện của hòa ước đó”.
Thông điệp hòa bình của Nhà nước Xô viết không chỉ dừng ở Sắc lệnh có tính chất văn bản pháp lý, mà chính quyền Xô viết đã kiên trì phấn đấu trong thực tiễn để đạt đến mục tiêu hòa bình của đất nước, kể cả việc phải ký Hòa ước Brest-Litovsk ngày 3-3-1918, trong đó nước Nga Xô viết chấp nhận những nhượng bộ về đất đai và kinh tế. Song với việc công bố thông điệp về hòa bình bằng Sắc lệnh, cùng sự nỗ lực của Đảng Cộng sản Bolshevik của Nhà nước Xô viết, đã đưa nước Nga ra khỏi cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất.
Nền hòa bình của nước Nga Xô viết non trẻ được lập lại đã tạo điều kiện thuận lợi để củng cố chính quyền nhân dân, ổn định và phát triển kinh tế-xã hội, chăm lo đời sống nhân dân, xây dựng lực lượng Hồng quân hùng mạnh đủ sức đập tan mọi sự phản kháng của bọn phản cách mạng trong cuộc nội chiến Nga kết hợp với cuộc can thiệp quân sự của 14 nước đế quốc hòng xóa bỏ mọi thành quả của Cách mạng Tháng Mười.
Việc công bố “Sắc lệnh về hòa bình” ngay sau khi thành lập Nhà nước Xô viết XHCN đã mở ra quan hệ quốc tế mới dựa trên những nguyên tắc hòa bình, hữu nghị và sự bình đẳng của tất cả quốc gia, dân tộc trên thế giới; kiên quyết phản đối chiến tranh xâm lược, áp đặt cường quyền, bạo lực. Chính sách ngoại giao của chính quyền Xô viết cũng được trình bày rõ trong văn kiện lịch sử ấy. Với niềm tin vào chính nghĩa của hòa bình và dân chủ, nội dung văn kiện khẳng định: “Phong trào công nhân sẽ giành được phần thắng và sẽ vạch ra con đường đi tới hòa bình và CNXH”.
Thông điệp hòa bình của Nhà nước Xô viết ngời sáng bản chất, mục tiêu và các giá trị cốt lõi của chế độ XHCN là hòa bình, công lý, độc lập dân tộc, lấy con người làm trung tâm. CNXH đã khai sinh ra một kiểu quan hệ quốc tế mới, sớm nêu lên và thực hiện một cách mẫu mực nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình giữa các nước có chế độ xã hội khác nhau; hoàn toàn đối lập với bản chất cố hữu của chủ nghĩa thực dân và đế quốc gắn liền với xâm lược, chiếm đoạt và chiến tranh.
Giương cao ngọn cờ hòa bình của Cách mạng Tháng Mười Nga, hàng loạt quốc gia, dân tộc trên thế giới đã vùng lên lật đổ ách thống trị, nô dịch tàn bạo của chế độ phong kiến, chủ nghĩa thực dân và đế quốc để giành lại quyền tự chủ và vận mệnh cho đất nước. Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới từ sau Cách mạng Tháng Mười Nga đã làm cho hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân, đế quốc sụp đổ từng mảng lớn. Chủ nghĩa tư bản buộc phải điều chỉnh, không thể “làm mưa, làm gió” như trước được nữa. Các dân tộc giành được độc lập “hiên ngang bước lên vũ đài quốc tế”, đã và tiếp tục trở thành lực lượng đưa thế giới phát triển theo xu hướng hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Cách mạng Tháng Mười Nga đã ảnh hưởng trực tiếp, sâu sắc đến cách mạng Việt Nam, làm thay đổi vận mệnh của nước ta. Lĩnh hội thông điệp hòa bình của Cách mạng Tháng Mười Nga và Chủ nghĩa Mác-Lênin, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh) đã tìm ra con đường cách mạng vô sản, kiên định đi theo lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga. Chính sự lựa chọn con đường đúng đắn đó của Người mà nhân dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa (nay là nước Cộng hòa XHCN Việt Nam); đã lập nên kỳ tích Chiến thắng Điện Biên Phủ; đã trường kỳ kháng chiến “đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”, viết nên mốc son chói lọi Đại thắng mùa Xuân 1975, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên CNXH và ngày nay đất nước rộn ràng bước vào kỷ nguyên mới.
Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh, không có ngọn cờ hòa bình của Cách mạng Tháng Mười Nga soi rọi, nhân dân ta không thể có cuộc sống hòa bình, độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc như ngày nay. Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Càng nhớ lại những ngày tủi nhục mất nước, nhớ lại mỗi bước đường đấu tranh cách mạng đầy hy sinh, gian khổ mà cũng đầy thắng lợi vẻ vang thì giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam càng thấm thía công ơn to lớn của V.I.Lenin và Cách mạng Tháng Mười”. Ảnh hưởng từ thông điệp hòa bình của Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại đối với cách mạng Việt Nam là vô cùng to lớn.
Hiện nay, thế giới vẫn diễn ra những cuộc xung đột sắc tộc, dân tộc, tôn giáo ở nhiều nơi, thậm chí rất gay gắt. Vấn đề chiến tranh và hòa bình đang đặt ra trước nhân loại hết sức nóng bỏng, cấp bách, đòi hỏi cộng đồng thế giới phải có sự hợp sức, nỗ lực giải quyết bằng các biện pháp hòa bình, dựa trên những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. Tinh thần đó cũng là sự tiếp nối và giương cao ngọn cờ hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển của Cách mạng Tháng Mười Nga trong bối cảnh mới của thời đại.