Thư về tòa soạn: Đừng để người trẻ đứng ngoài thị trường lao động

Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về định hướng nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng và kết nối việc làm, nhất là trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi thị trường lao động.

Sau 10 năm làm việc cho một công ty nước ngoài chuyên chỉnh sửa hình ảnh bất động sản, anh Nguyễn Văn Cường, ở phường Bồ Đề (Hà Nội), bất ngờ rơi vào cảnh thất nghiệp khi công việc bị thay thế bởi AI. Suốt thời gian làm việc, anh chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ trực tuyến, không phải đến văn phòng và hầu như không tiếp xúc trực tiếp với đồng nghiệp. Đến khi mất việc, anh Cường mới nhận ra những hạn chế của bản thân khi phải tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp mới. Anh chia sẻ: “Tôi cứ nghĩ mình đã có nghề ổn định. Bây giờ muốn tìm việc khác, tôi phải học thêm nhiều thứ, ngay cả việc đi phỏng vấn, giao tiếp với nhà tuyển dụng cũng khiến tôi thấy lúng túng”.

Lao động trẻ tham gia phỏng vấn tuyển dụng trực tuyến tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội.

Trường hợp của anh Cường phản ánh một trong những thách thức của thị trường lao động hiện nay, đó là sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ đang khiến nhiều công việc truyền thống bị thu hẹp, trong khi những vị trí mới đòi hỏi người lao động phải có kỹ năng và trình độ phù hợp. Đối với thanh niên, khó khăn còn đến từ việc thiếu kinh nghiệm thực tế, định hướng nghề nghiệp chưa rõ ràng và khoảng cách giữa kiến thức được đào tạo với yêu cầu tuyển dụng. Không ít người trẻ có bằng cấp nhưng thiếu kỹ năng thực hành, trong khi một bộ phận khác chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin về cơ hội học nghề, tìm việc. Điều này dẫn đến nghịch lý là doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng nhưng vẫn khó tìm được lao động đáp ứng được yêu cầu. Từ thực tế kết nối tuyển dụng, ông Vũ Quang Thành, Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, cho rằng: “Thanh niên cần chủ động tìm hiểu thông tin tuyển dụng, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng giao tiếp và khả năng ứng dụng công nghệ để mở rộng cơ hội việc làm”.

Giải quyết tình trạng thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập và đào tạo, đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường và doanh nghiệp. Trong đó, cần chú trọng dự báo nhu cầu nhân lực, đổi mới chương trình đào tạo theo hướng thực hành, mở rộng các hình thức học nghề ngắn hạn và tạo điều kiện để thanh niên tiếp cận việc làm phù hợp... Quan trọng hơn, phải tạo được những con đường thiết thực để thanh niên quay trở lại học tập, đào tạo hoặc tham gia lao động, tránh lãng phí nguồn nhân lực trẻ trong giai đoạn đất nước đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.