Với bà Phan Thị Tố Như (sinh năm 1958 tại xã Quảng Điền, TP Huế), chủ nhân thương hiệu Phấn nụ Nhất Chi Mai, gìn giữ nghề không chỉ là duy trì một sản phẩm làm đẹp mà còn là lưu giữ một phần ký ức văn hóa của gia đình và đất cố đô. Được gia đình truyền lại bí quyết làm phấn nụ, loại mỹ phẩm gắn với đời sống cung đình Huế dưới triều Nguyễn, ban đầu, những viên phấn được bà Tố Như làm để người thân trong gia đình sử dụng hoặc làm quà tặng. Đến năm 20 tuổi, bà bắt đầu làm và bán phấn với số lượng nhỏ. Năm 1999, sản phẩm được lấy tên là Phấn nụ Hoa Mai và được đem bán ở chợ Đông Ba (TP Huế). Đến năm 2009, thương hiệu đổi tên thành Phấn nụ Nhất Chi Mai.

Ẩn sau hình dáng nhỏ xinh như một nụ hoa ấy là quy trình chế tác kỳ công. Cao lanh được lựa chọn, nung ở nhiệt độ phù hợp, nghiền, lọc và ủ trong nhiều ngày trước khi pha chế với các thành phần thảo dược. Sau đó, hỗn hợp được tạo thành từng viên phấn và phơi, hong theo điều kiện thời tiết. Kỳ công nhất là công đoạn giọt phấn, người thợ cần khéo léo để tạo hình thành bảy lớp bột. Mỗi viên phấn được làm thủ công, đòi hỏi sự kiên trì và kinh nghiệm của người làm nghề.

Gần 70 tuổi, nghệ nhân Phan Thị Tố Như vẫn cần mẫn bên những sạp phấn. Ảnh do nhân vật cung cấp 

Thị trường mỹ phẩm ngày càng đa dạng khiến sản phẩm thủ công đứng trước những yêu cầu mới. Trong khi đó, phấn nụ vẫn cần nhiều thời gian sản xuất và phụ thuộc vào kinh nghiệm người làm nghề. “Để đến gần hơn với công chúng trẻ, mình kể những câu chuyện về nghề phấn nụ qua hình ảnh mẹ miệt mài, tâm huyết với nghề. Qua đó, mình mong lan tỏa nét đẹp của một nghề thủ công truyền thống xứ Huế, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa của quê hương, nước nhà", chị Trần Thị Thúy Nhi, con gái thứ năm của bà Tố Như chia sẻ. Trong năm 2026, cơ sở đã hỗ trợ gần 1.000 học sinh, sinh viên trong và ngoài nước tìm hiểu nghề làm phấn nụ để thực hiện các bài tập môn học, đề án và bài dự thi. Các buổi workshop (giao lưu, trải nghiệm) “Giọt Phấn” cũng được tổ chức để người tham gia trực tiếp trải nghiệm sự kỳ công của nghề. Trải qua hơn 200 năm, nghề làm phấn nụ vẫn được tiếp nối. Với những người kế nghiệp, giữ nghề không chỉ là giữ một phương thức sản xuất thủ công, mà còn tìm cách để những giá trị văn hóa phía sau mỗi viên phấn tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.