Thư về tòa soạn: Minh bạch thông tin để bảo vệ người tiêu dùng

Thời gian qua, tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp, nhất là trên các nền tảng thương mại điện tử. Không ít sản phẩm được quảng cáo có nguồn gốc rõ ràng, gắn mã QR trên bao bì nhưng khi quét, người tiêu dùng chỉ nhận được những thông tin sơ sài về tên sản phẩm, đơn vị phân phối, không thể kiểm chứng quá trình sản xuất, lưu thông. Thực tế này cho thấy, truy xuất nguồn gốc không thể chỉ dừng ở việc gắn tem, dán mã mà phải có hệ thống dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng. Theo Nghị định số 372/2026/NĐ-CP, các bộ quản lý ngành, lĩnh vực có trách nhiệm xác định danh mục hàng hóa rủi ro cao và lộ trình bắt buộc áp dụng.

Quy định mới góp phần tăng cường quản lý chất lượng hàng hóa, hỗ trợ phát hiện, xử lý vi phạm. Ông Phạm Văn Quân, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Công nghệ Checkee, chuyên gia triển khai truy xuất nguồn gốc hàng hóa cho rằng, một trong những lợi ích của truy xuất nguồn gốc nằm ngay trong hoạt động quản trị của doanh nghiệp. Khi quản lý được dữ liệu từ nguyên liệu đầu vào, quá trình sản xuất đến vận chuyển, phân phối, doanh nghiệp có thể xác định chính xác sản phẩm đang ở đâu, thuộc lô hàng nào. Đặc biệt, khi xảy ra sự cố về chất lượng, dữ liệu truy xuất giúp khoanh vùng sản phẩm cần thu hồi, thay vì phải thu hồi hoặc tiêu hủy trên diện rộng, qua đó giảm thiểu thiệt hại.

Khách hàng lựa chọn thực phẩm tại một siêu thị trên địa bàn TP Hà Nội.

Dù vậy, việc triển khai quy định mới đặt ra không ít thách thức, nhất là với các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ. Luật sư Trần Quyết, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết: “Truy xuất nguồn gốc có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp làm ăn chân chính và sự an toàn của người tiêu dùng. Trong bối cảnh hàng giả, hàng không rõ xuất xứ xuất hiện cả tại chợ truyền thống và trên các sàn thương mại điện tử, việc ứng dụng công nghệ truy xuất giúp doanh nghiệp kiểm soát hàng hóa lưu thông, hỗ trợ cơ quan chức năng kiểm tra và tạo cơ sở để người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm”.

Để quy định đi vào cuộc sống, các cơ quan chức năng cần tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp triển khai, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tính chính xác của dữ liệu truy xuất, tránh thực hiện hình thức. Người tiêu dùng cũng cần chủ động kiểm tra thông tin, không mặc nhiên coi sản phẩm có mã QR là hàng hóa đã được xác thực về chất lượng.